Η σεισμική κρίση που απασχόλησε τη Σαντορίνη το 2025 με περισσότερους από 60.000 σεισμούς καταγράφηκε σε μία μοναδική έρευνα μηχανικής μάθησης η οποία αναγνώρισε και τους κατέγραψε αναλυτικά. Οι σεισμοί στη Σαντορίνη έλαβαν χώρα μεταξύ του Δεκεμβρίου του 2024 και του Ιουνίου του 2025.
Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν από τον καθηγητή του Stanford Xing Tan κατά τη διάρκεια του SSA Annual Meeting του 2026, στο οποίο περιέγραψε πώς ο ίδιος και οι συνάδελφοί του παρακολούθησαν την σεισμική ακολουθία καθώς αυτή εξελισσόταν και πως μπόρεσαν να διαπιστώσουν την ύπαρξη ενός δικτύου ρηγμάτων, αλλά και παράλληλα να ακολουθήσουν την γρήγορη μετάδοση της σεισμικής ακολουθίας.
Τι ανακάλυψε η ομάδα
- Η επιστημονική ομάδα ανακάλυψε την ύπαρξη 46 επαναλαμβανόμενων σεισμικών εξάρσεων αποτελούμενες από εκατοντάδες σεισμούς να λαμβάνουν χώρα εντός μιας έως δύο ωρών.
- Κατά τη διάρκεια αυτών των εξάρσεων η ταχύτητα μετατόπισης της σεισμικής δραστηριότητας στις ζώνες των ρηγμάτων έφτασε σε ταχύτητες τα 2 km/ώρα.
- Η ταχύτητα και τα μοτίβα της σεισμικής δραστηριότητας που παρατηρήθηκαν από τον Xing Tan και τους συναδέλφους του δείχνουν με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο ότι η σεισμική ακολουθία προκλήθηκε από την είσοδο μάγματος που σχετίζεταιι με τα ενεργά ηφαίστια της περιοχής.
Ποια ήταν τα ενδιαφέροντα στοιχεία της σεισμικής ακολουθίας
Οι επιστήμονες αναφέρονται στη σημασία της μηχανικής μάθησης στην ενδελεχή μελέτη της σεισμικής ακολουθίας, αλλά κυρίως στην κατανόησή της, όπως και στην παρατήρηση μοναδικών μοτίβων που σε διαφορετική περίπτωση δεν θα ήταν εφικτό.
Αυτό που προκαλεί μεγάλη εντύπωση για την εν λόγω ακολουθία είναι η έντασή της. Πραγματικά υπάρχουν εκατοντάδες σεισμοί σε μία ώρα. Με τη μηχανική μάθηση μπορούμε να δημιουργήσουμε πλήθος αλγορίθμων, τους οποίους τρέχουμε παράλληλα για την επεξεργασία μεγάλης ποσότητας κυματομορφών σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Για να μπορέσουμε να εντοπίσουμε χιλιάδες σεισμικές δονήσεις κατά τη διάρκεια της κρίσης, αναφέρει ο ίδιος.
Τα βασικά μοτίβα της σεισμικής δραστηριότητας στη Σαντορίνη
Οι προσεγγίσεις που χρησιμοποιήθηκαν με τη μηχανική μάθηση οδήγησαν τους ερευνητές στην ανίχνευση έξι φορές περισσότερων σεισμών τις πρώτες 30 ημέρες από την ακολουθία σε σύγκριση με τον αριθμό που ανιχνεύεται από την συνήθη παρακολούθηση της σεισμικής ακολουθίας της γειτονικής περιοχής.
Αυτό που προσπαθήσαμε να κάνουμε είναι να εστιάσουμε σε σύντομες χρονικές περιόδους, για παράδειγμα μιας ώρας. Θέλαμε να δούμε όλους τους σεισμούς οι οποίοι λάμβαναν χώρα εντός μιας ώρας.
Την διανομή των επίκεντρων καθώς και πώς η ακολουθία μεταβάλλεται καθώς μετακινείται. Με έναν τέτοιο πλούσιο κατάλογο σεισμικών δεδομένων μπορούμε να κατανοήσουμε πραγματικά τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια αυτών των σύντομων χρονικών περιόδων.
Ειδικότερα οι ερευνητές ανακάλυψαν ένα δίκτυο ρηγμάτων με κατεύθυνση βορειοανατολική νοτιοδυτική, το οποίο επεκτείνεται από τα βορειοανατολικά της Σαντορίνης έως τα νοτιοδυτικά του νησιού της Αμοργού, περνώντας κάτω από το νησί Άνυδρος. Η σεισμική ακολουθία ξεκίνησε από το νοτιοδυτικό άκρο του συστήματος και εξαπλώθηκε προς τα βορειοανατολικά.
Η συσχέτιση με τα ηφαίστεια
Όπως καταλήγουν οι ερευνητές, υπάρχει σαφή σχέση με τα ηφαίστεια και την δραστηριότητα που λαμβάνει χώρα στην περιοχή.
Τα μοτίβα των σεισμικών εξάρσεων είναι αντίστοιχα και παρουσιάζουν πολλές ομοιότητες με εκείνα σε άλλα ηφαίστεια, όπου το μάγμα σχηματίζει διακλαδώσεις με ταχύτητες της τάξης των λίγων χιλιομέτρων την ώρα.
Ο τύπος αυτός της δραστηριότητας όμως παρατηρείται κυρίως στα ηφαίστια της Χαβάης και της Ισλανδίας. Όπου το μάγμα είναι πλούσιο σε μαγνήσιο, σίδηρο και ρέει πιο ελεύθερα.
Το ηφαιστιακό σύστημα των ελληνικών νησιών παράγει συνήθως ψυχρότερο μάγμα, πλουσιότερο σε πυρίτιο, το οποίο είναι πιο ιξώδες εκρηκτικό..
Τα δεδομένα των σεισμών μάλλον δείχνουν ότι υπάρχει πράγματι μάγμα χαμηλού ιξώδους σε μεγάλο βάθος κάτω από τη Σαντορίνη, κάτι που θα μπορούσε να εξηγήσει με τον καλύτερο τρόπο γιατί αυτό μετακινείται τόσο γρήγορα, ενώ παράλληλα ενδέχεται να μεταβάλλεται και να γίνεται πιο ιξώδες καθώς αλληλεπιδρά με τον φλοιό, αναφέρει από τη μεριά του ο Gregory Beroza, σεισμολόγος και συν συγγραφέας της έρευνας από το Stanford.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
