Το Event Horizon Telescope (EHT) τα κατάφερε για άλλη μια φορά. Μετά της παρατηρήσεις που μας έδωσαν τις πρώρες εικόνες της υπερμεγέθους μαύρης τρύπας στο κέντρο του Γαλαξία μας, όπως επίσης και στο κέντρο του ελλειπτικού γαλαξία M87, η ομάδα επιστημόνων αποφάσισε να κοιτάξει ακόμα πιο μακριά, προς κάτι που δεν έχουμε ξαναδεί. Για πρώτη φορά οι αστρονόμοι κατάφεραν να παρατηρήσουν άμεσα την αλληλεπίδραση μεταξύ των κρουστικών κυμάτων και των ελικοειδών κυμάτων πίεσης στον πίδακα μας υπερμεγέθους μαύρης τρύπας.
Σε απόσταση τεσσάρων δισεκατομμυρίων ετών φωτός μακριά από τη Γη, βρίσκεται ένα ζεύγος υπερμεγέθων μαύρων τρυπών σε τροχιά η μία γύρω από την άλλη. Αυτό το διάδικό σύστημα φέρει την ονομασία OJ287, με την μεγαλύτερη από τις μαύρες τρύπες να έχει πάνω από 18 δισεκατομμύρια φορές τη μάζα του Ήλιου. Το πλάτος της είναι εννέα φορές το πλάτος της τροχιά του Πλούτωνα, του πιο απομακρυσμένου γνωστού πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Η μικρότερη τροχιά του Πλούτωνα διαρκεί 11 με 12 χρόνια.
Στις παρατηρήσεις που έλαβαν χώρα μεταξύ 5ης και 10ης Απριλίου, η ομάδα επιστημόνων μελέτησε τον σχετικιστικό πίδακα που παράγει η OJ 287, που είναι πρακτικά μια δέσμη ενέργειας. Πρόκειται για ένα μη στατικό σύστημα, που άλλαζε σχήμα τον πίδακα, ακόμα και την στιγμή που τον παρατηρούσαμε, με μια αρκετά γρήγορη μετατόπιση.
Όμως το EHT δεν είναι απλά ένα τηλεσκόπιο, αλλά ένα παγκόσμιο δίκτυο ραδιοτηλεσκοπίων, που μετατρέπει τη Γη σε ένα τεράστιο τηλεσκόπιο στο μέγεθος της Γης. Παρέχει τέτοια ανάλυση, που θα μπορούσε να δει μια μπάλα του γκολφ στη Σελήνη και στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ομάδα κατάφερε να δει κρουστικά κύματα να κινούνται κατά μήκος του πίδακα, με διαφορετικές ταχύτητες, τα οποία, όταν αλληλοεπιδρούσαν, δημιουργούσαν αστάθειες Kelvin-Helmholtz. Αυτά είναι φαινόμενα που σχετίζονται με τα ρευστά, όπου η διάτμηση της ταχύτητας μέσα σε ένα ρευστό μπορεί να προκαλέσει δίνες. Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία θα μπορούσε να προκληθεί από μια τέτοια αστάθεια.
Στο συγκεκριμένο σύστημα όμως, η αστάθεια εκδηλώνεται επειδή η ταχύτητα των σωματιδίων στον πίδακα είναι πολύ κοντά στην ταχύτητα του φωτός, όταν όλη η ύλη γύρω του κινείται με πολύ μικρότερες ταχύτητες. Αυτός είναι και ο λόγος που η πίδακας εμφανίζει ελικοειδείς παραμορφώσεις, όπως αυτές που φαίνονται στις εικόνες, με τη δομή να αλλάξει όσο ο πίδακας κινείται.
«Παρατηρήσαμε ουσιαστικές αλλαγές σε διάστημα πέντε ημερών», δήλωσε σε ανακοίνωσή της μια από τις κύριες συγγραφείς της εργασίας, η Δρ. Ευθαλία Τραϊανού, Συντονίστρια της Ομάδας Εργασίας AGN για τη συνεργασία EHT . «Αυτή είναι η πρώτη φορά που παρατηρούμε άμεσα αυτή την αλληλεπίδραση κραδασμού-αστάθειας σε έναν πίδακα μαύρης τρύπας».
Διαβάστε επίσης: Paleophis colassaeus: Το μεγαλύτερο θαλάσσιο φίδι έφτανε τα 12 μέτρα και μάλλον έτρωγε καρχαρίες!
Η ομάδα μπόρεσε να μετρήσει τον πίδακα σε κλίμακες 10-100 φορές μεγαλύτερης από την ακτίνα της μεγαλύτερης μαύρης τρύπας, περίπου 0,75 έτη φωτός. Είναι ένα απίστευτο επίτευγμα από μόνο του.
«Αυτές οι μετρήσεις μας επιτρέπουν να εντοπίσουμε άμεσα τη γεωμετρία του μαγνητικού πεδίου στην περιοχή εκτόξευσης και ευθυγράμμισης του πίδακα», πρόσθεσε ο συν-επικεφαλής συγγραφέας Δρ. Ilje Cho από το Κορεατικό Ινστιτούτο Αστρονομίας και Διαστημικής Επιστήμης.
Το μυστικό της παρατήρησης είναι το μέγεθος του Τηλεσκοπίου Ορίζοντα Γεγονότων (EHT). Είναι δυνατό να χρησιμοποιήσετε μια τεχνική που ονομάζεται συμβολομετρία για να δημιουργήσετε ένα ραδιοτηλεσκόπιο που είναι πολύ μεγαλύτερο από τα πραγματικά σας όργανα ξεχωριστά. Συνδέοντας και συγχρονίζοντας αστεροσκοπεία σε όλη την επιφάνεια της Γης, από την Ευρώπη έως τη Νότια Αμερική, από την Αφρική έως τη Χαβάη, από τη Γροιλανδία έως τον Νότιο Πόλο, μπορείτε να κατασκευάσετε ένα τηλεσκόπιο τόσο μεγάλο όσο ο πλανήτης μας.
Η μελέτη δημοσιεύεται στο περιοδικό Astronomy & Astrophysics.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
