Η τελευταία φορά που εξερράγη το ηφαίστειο των Μεθάνων, στο 250 π.Χ σύμφωνα με τον ιστορικό Στράβων, το βουνό δεσπόζει επιβλητικά απέναντι από τον Σαρωνικό Κόλπο. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν κρύβει ένα επικίνδυνο εσωτερικό.
Αυτό ακριβώς το μήνυμα προσπαθεί να μας μεταφέρει ο Razvan-Gabriel Popa, ηφαιστειολόγος του ETH Zurich της Ελβετίας.
Σε έρευνα η οποία δημοσιεύθηκε στις 22 Απριλίου στο περιοδικό Science Advances, ο Popa και ομάδα γεωλόγων κατέγραψε την ιστορία 700.000 ετών του ηφαιστείου. Σύμφωνα με την έρευνά τους:
- το ηφαίστεο των Μεθάνων εξερράγη 31 φορές μέχρι σήμερα
- Με βάση το γεγονός ότι η τελευταία καταγεγραμμένη έκρηξη έλαβε χώρα το 250 π.Χ, κάτι που σημαίνει ότι δεν είναι και τόσο μεγάλη χρονικά η απόσταση στη γεωλογική του ιστορία, τα Μέθανα θεωρούνται ως ένα ενεργό ηφαίστειο και όχι ανενεργό.
Γιατί να μας ενδιαφέρει
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η μελέτη αυτή και η αποτύπωση της ιστορίας του, αποκαλύπτει ίσως με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο ότι η επιστήμη θα πρέπει να επαναπροσδιορίσει ξανά τον χαρακτηρισμό ορισμένων ηφαιστείων ως ανενεργών, καθώς μπορεί να κρύβουν δραστηριότητα.
Όταν ηφαίστεια, όπως στην περίπτωση των Μεθάνων, περνάνε μια περίοδο ηρεμίας 10.000 ετών, ο χρόνος αυτός είναι αρκετός για να τα χαρακτηρίσουν οι γεωλόγοι ως ανενεργά, χωρίς πιθανότητα δηλαδή να εκραγούν ξανά.
Ωστόσο, η έρευνα στην περίπτωση των Μεθάνων αποκάλυψε μια περίοδο περίπου 100.000 ετών έως 280.000 ετών κατά την οποία δεν εξερράγη καθόλου. Στη συνέχεια όμως άρχισε να εκτοξεύει ξανά λάβα.
«Μέρος αυτού του υπολογισμού, είναι το πόσο πρόσφατα έχουν εκραγεί», αναφέρει ο Adam Kent, ηφαιστειολόγος στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Όρεγκον. «Υπό αυτή την άποψη, πιθανώς υπάρχουν εκεί έξω ηφαίστεια που αποτελούν απειλή, αλλά δεν έχουν αξιολογηθεί ως τέτοια επειδή δεν έχουν εκραγεί εδώ και αρκετό καιρό».
Για να αποκαλύψουν την ιστορία του ηφαιστείου οι ερευνητές συνέλεξαν και ανέλυσαν περισσότερους από 1.250 κρυστάλλους ζιρκονίου από τις αρχαίες ροές λάβας του ηφαιστείου.
Οι κρύσταλλοι ζιρκονίου είναι εξαιρετικά ανθεκτικοί και σχηματίζονται καθώς το μάγμα ψύχεται, παγιδεύοντας μικρές ποσότητες ραδιενεργού ουρανίου.
Υπολογίζοντας την ποσότητα του ουρανίου που έχει αποσυντεθεί, οι γεωλόγοι μπορούν να προσδιορίσουν την ηλικία κάθε κρυστάλλου και πότε σχηματίστηκε σε σχέση με τη ροή λάβας στην οποία τον βρήκαν.
Όπως διαπιστώνουν, η κορύφωση της παραγωγής ζιρκονίου στα Μέθανα σημειώθηκε κατά τη διάρκεια του διαστήματος 100.000 ετών μεταξύ των εκρήξεων. Κάτι τέτοιο σημαίνει ότι το μάγμα συσσωρευόταν κάτω από το ηφαίστειο ακόμη και όταν αυτό φαινόταν αδρανές.
Ο λόγος είναι η χημεία του μάγματος. Τα Μέθανα βρίσκονται πάνω από μια ζώνη υποβύθισης, όπου η τεκτονική πλάκα ολισθαίνει, με αποτέλεσμα το μάγμα να προέρχεται από τμήματα του πυθμένα του ωκεανού που έχουν βυθιστεί κάτω από τον φλοιό της Γης. Ο πυθμένας είναι κορεσμένος με νερό, καθιστώντας το μάγμα πλούσιο σε νερό.
Καθώς όμως ανεβαίνει μέσα από τον φλοιό, αρχίζει να φουσκώνει σαν ανθρακούχο νερό, αναφέρει ο Popa, κάτι που το καθιστά κολλώδες και ιξώδες, επιβραδύνοντάς το τόσο πολύ που δεν μπορεί να συνεχίσει προς τα πάνω. Το αποτέλεσμα είναι η συσσώρευσή του κάτω από την επιφάνεια, δημιουργώντας μια πολύ μεγαλύτερη και σημαντικά πιο επικύνδυνη δεξαμενή μάγματος.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
