- Το κόστος της Τεχνητής Νοημοσύνης ξεπερνά συχνά τις δαπάνες για τους ίδιους τους ανθρώπους που υποτίθεται ότι θα αντικαθιστούσε, οδηγώντας σε μαζικές απολύσεις με στόχο την εξοικονόμηση πόρων για τη χρηματοδότησή της.
- Ενδεικτικά, ο ετήσιος προϋπολογισμός της Uber για την AI εξαντλήθηκε σε τέσσερις μήνες, ενώ η Microsoft περιόρισε τη χρήση AI βοηθών λόγω ανεξέλεγκτων λογαριασμών. Παράλληλα, πάνω από 115.000 εργαζόμενοι στον τεχνολογικό κλάδο απολύθηκαν, με τις εταιρείες να επικαλούνται «στροφή προς την AI».
- Οι υπηρεσίες AI προσφέρονται κάτω του κόστους, όμως η Wall Street έχει ήδη αρχίσει να αντιλαμβάνεται την απόκλιση μεταξύ δαπανών και εσόδων, σηματοδοτώντας ένα «βίαιο ξεκαθάρισμα» στην αγορά. Οι απλοί πολίτες αναμένεται να πληρώσουν το τίμημα είτε μέσω απώλειας θέσεων εργασίας είτε μέσω νέας οικονομικής κρίσης.
Έχουμε φτάσει σε ένα σημείο στην τεχνολογία όπου η κοινή λογική φαίνεται να υποχωρεί. Η τεχνητή νοημοσύνη, η οποία υποτίθεται ότι αναπτύχθηκε για να μειώσει τα έξοδα και να ενισχύσει την επιχειρησιακή ευελιξία, αποδεικνύεται ένα εξαιρετικά δαπανηρό εγχείρημα. Σήμερα, το κόστος της AI ξεπερνά συχνά τις δαπάνες για τους ίδιους τους ανθρώπους που υποτίθεται ότι θα αντικαθιστούσε.
Το οξύμωρο είναι ότι πολλές διοικήσεις εταιρειών συνεχίζουν να προχωρούν σε μαζικές απολύσεις, με στόχο να εξοικονομήσουν πόρους για τη χρηματοδότηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης τα οποία τελικά κοστίζουν περισσότερο από τους μισθούς των εργαζομένων που απομακρύνθηκαν. Τα οικονομικά δεδομένα πλέον δεν βγαίνουν.
Το budget ενός έτους… εξατμίστηκε σε 4 μήνες
Το παράδειγμα της Uber είναι ενδεικτικό. Ο CTO της εταιρείας αποκάλυψε ότι ο ετήσιος προϋπολογισμός για την AI για το 2026 εξαντλήθηκε μέσα σε μόλις τέσσερις μήνες. Μέχρι τον Μάρτιο, το 84% των προγραμματιστών χρησιμοποιούσε το Claude Code, με το 70% του κώδικα να παράγεται από AI. Η χρήση ήταν καθολική, όμως η πραγματική αξία αποδείχθηκε δυσανάλογα μικρή.
Ο επιχειρησιακός διευθυντής της Uber (μιας εταιρείας που και στην Ελλάδα έχει απασχολήσει την επικαιρότητα με τις επιχειρηματικές της αλλαγές και τη συνεργασία με τη Delivery Hero) παραδέχτηκε δημόσια ότι η τεράστια κατανάλωση tokens δεν μεταφράστηκε σε ουσιαστικές νέες δυνατότητες για τους τελικούς χρήστες. Πρακτικά, πληρώνονταν εκατομμύρια για κώδικα που δεν κατέληγε σε λειτουργικό προϊόν.
Η Uber δεν αποτελεί εξαίρεση. Η Microsoft, παρά την επένδυση 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην OpenAI, αναγκάστηκε να περιορίσει τη χρήση AI βοηθών κωδικοποίησης σε ένα μεγάλο τμήμα της, καθώς οι λογαριασμοί είχαν ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Παράλληλα, άλλη μεγάλη εταιρεία, η οποία απέφυγε τη δημόσια έκθεση κρατώντας την ανωνυμία της, βρέθηκε με χρέος 500 εκατομμυρίων δολαρίων μέσα σε έναν μήνα, απλά επειδή η διοίκηση παρέλειψε να θέσει όρια χρήσης στα APIs.
Wix, Meta, Block: Απολύσεις με πρόσχημα την αποτελεσματικότητα
Την ίδια ώρα που οι προϋπολογισμοί καίγονται στους servers, περισσότεροι από 115.000 εργαζόμενοι στον τεχνολογικό κλάδο έχουν απολυθεί μέσα στο 2026. Η Meta προχώρησε σε 8.000 απολύσεις, μια κίνηση που ήρθε ως αποτέλεσμα των έντονων οικονομικών πιέσεων και των προστίμων που δέχεται, η SentinelOne μείωσε το προσωπικό της κατά 8%, η Wix κατά 20% και η Block κατά 50%. Όλες οι αποφάσεις συνοδεύτηκαν από το ίδιο αφήγημα περί «στροφής προς την AI».
Ωστόσο, τα οικονομικά μοντέλα της αγοράς παρουσιάζουν μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα:
| Πηγή / Αναλυτής | Η πραγματική αποτίμηση της AI |
|---|---|
| Μελέτη MIT | Η αυτοματοποίηση μέσω AI είναι οικονομικά βιώσιμη μόνο για το 23% των θέσεων εργασίας. Στο υπόλοιπο 77%, οι άνθρωποι παραμένουν οικονομικότεροι. |
| Goldman Sachs | Η επένδυση στην AI δεν δείχνει να προσφέρει ακόμη κάποια μετρήσιμη ή ουσιαστική ώθηση στην παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη. |
| Sequoia Capital | Οι εταιρείες ανάπτυξης AI χρειάζονται έσοδα ύψους 600 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως μόνο και μόνο για να καλύψουν το κόστος των υποδομών τους. |
Ακόμη και ο Μπράιαν Κατανζάρο της Nvidia, της εταιρείας που κυριαρχεί στην αγορά του hardware για AI, παραδέχτηκε ότι το κόστος της υπολογιστικής ισχύος για την ομάδα του ξεπερνά πλέον κατά πολύ τις δαπάνες για τους μισθούς των ανθρώπων που τη χρησιμοποιούν.
KiroRank και Claudeonomics: Όταν η σπατάλη γίνεται αυτοσκοπός
Η εσωτερική κουλτούρα των εταιρειών αναδεικνύει ακόμη περισσότερο το μέγεθος του προβλήματος. Η Amazon δημιούργησε το KiroRank, ένα εσωτερικό σύστημα για να παρακολουθεί ποιες ομάδες χρησιμοποιούν περισσότερο την AI. Το αποτέλεσμα ήταν οι προγραμματιστές να καταναλώνουν άσκοπα εκατομμύρια tokens σε ανούσιες εργασίες, απλώς για να εμφανίζονται ψηλά στην κατάταξη και να αποφύγουν πιθανή απόλυση.
Η Meta εφάρμοσε ένα αντίστοιχο σύστημα με την ονομασία Claudeonomics. Όταν όμως η αξιολόγηση βασίζεται στη σπατάλη πόρων και όχι στο τελικό αποτέλεσμα, η αποτυχία είναι δεδομένη. Σύμφωνα με έρευνα της Faros AI, ο κώδικας που γράφεται από AI και τελικά διαγράφεται ως άχρηστος έχει αυξηθεί κατά 800%.
Οι τιμές είναι τεχνητά χαμηλές και η Wall Street αντέδρασε
Πώς συντηρείται όμως αυτή η φούσκα; Με τεχνητά χαμηλές τιμές. Η OpenAI, η Anthropic και η Google προσφέρουν τις υπηρεσίες τους κάτω του κόστους για να εξασφαλίσουν μερίδιο αγοράς. Η OpenAI δαπανά σχεδόν δύο δολάρια για κάθε ένα που εισπράττει, με τον Sam Altman να παραδέχεται ότι η εταιρεία καταγράφει ζημίες ακόμη και με τις επαγγελματικές συνδρομές των 200 δολαρίων.
Ωστόσο, αυτή η περίοδος χάριτος φαίνεται να τελειώνει. Η Anthropic και το GitHub άρχισαν ήδη να μετακυλίουν το κόστος στους εταιρικούς πελάτες με βάση την πραγματική χρήση, κάτι που αναμένεται να αυξήσει άμεσα τους λογαριασμούς κατά 30% έως 50%.
Η Wall Street έχει ήδη αρχίσει να αντιλαμβάνεται την απόκλιση μεταξύ δαπανών και εσόδων. Τον Ιούνιο του 2026, οι κατασκευαστές ημιαγωγών έχασαν 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια σε αξία μέσα σε μία μόνο συνεδρίαση, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη πτώση από την εποχή της πανδημίας. Η Nvidia, η Micron και η AMD δέχθηκαν ισχυρές πιέσεις στο χρηματιστήριο.
Στην ελληνική αγορά, αν και η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης κινείται σε σαφώς μικρότερη κλίμακα, οι εγχώριες startups και οι επιχειρήσεις τεχνολογίας αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις με το αυξανόμενο κόστος των APIs. Η ανάγκη για πραγματική απόδοση της επένδυσης (ROI) γίνεται πλέον επιτακτική και στη χώρα μας, καθώς τα οικονομικά περιθώρια δεν επιτρέπουν πειραματισμούς χωρίς άμεσο αντίκρισμα.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα εξαφανιστεί, όπως δεν εξαφανίστηκε και το διαδίκτυο μετά την κατάρρευση των dot-com το 2000. Βρισκόμαστε όμως μπροστά σε ένα βίαιο ξεκαθάρισμα. Και το βασικό ερώτημα παραμένει: αφού η AI κοστίζει ήδη περισσότερο από τους ανθρώπους που αντικατέστησε, ποιος θα απορροφήσει τις ζημίες μέχρι η τεχνολογία να αρχίσει να αποδίδει τα αναμενόμενα;
Το μεγάλο πρόβλημα με όλα αυτά είναι πως όπως και με το dot-com, συνήθως ακολουθεί μια οικονομική ύφεση παγκοσμίως, αφού αυτές οι επενδύσεις συνήθως γίνονται μέσω δανισμού. Είτε πετύχει η τεχνητή νοημοσύνη, είτε αποδειχθεί μια μεγάλη φούσκα, οι απλοί πολίτες θα κληθούν να πληρώσουν το μάρμαρο, είτε μέσω της απώλειας θέσεων εργασίας, είτε μέσω μιας νέας οικονομικής κρίσης.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
