- Το διαστημόπλοιο New Horizons της NASA πλησιάζει με ορμή προς το αόρατο σύνορο της ηλιόσφαιρας, έχοντας πρόσφατα ξυπνήσει από χειμερία νάρκη 321 ημερών και αρχίσει να μεταδίδει πολύτιμα δεδομένα. Η αποστολή απέκτησε νέα δυναμική στα βάθη της Ζώνης Κάιπερ.
- Σύμφωνα με εκτιμήσεις ερευνητών, το New Horizons αναμένεται να χτυπήσει το εξωτερικό όριο της ηλιόσφαιρας μεταξύ του 2029 και του 2040. Είναι πολύ πιθανό να διασχίσει το όριο περισσότερες από μία φορές, καθώς η ηλιόσφαιρα διαστέλλεται και συστέλλεται.
- Το New Horizons ετοιμάζεται να γίνει το τρίτο ανθρώπινο κατασκεύασμα, μετά τα Voyager 1 και 2, που θα ξεπεράσει αυτό το όριο. Η μελέτη της ηλιόσφαιρας προσφέρει βαθύτερη κατανόηση για τα μελλοντικά διαστρικά ταξίδια της ανθρωπότητας.
Ο πλανήτης μας προστατεύεται από μια γιγαντιαία φυσαλίδα πλάσματος, η οποία σχηματίζεται από τον Ήλιο και εμποδίζει την επικίνδυνη διαστρική ιονίζουσα ακτινοβολία να πλημμυρίσει το ηλιακό μας σύστημα. Ωστόσο, το πού ακριβώς βρίσκεται η άκρη αυτής της «φούσκας», γνωστής ως ηλιόσφαιρα, παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια της σύγχρονης αστροφυσικής.
Δύο νέες επιστημονικές μελέτες επιχειρούν τώρα να προσδιορίσουν με ακρίβεια αυτό το αόρατο σύνορο, καθώς το διαστημόπλοιο New Horizons της NASA πλησιάζει με ορμή προς αυτό. Μάλιστα, η αποστολή απέκτησε νέα δυναμική, καθώς το σκάφος ξύπνησε πρόσφατα από χειμερία νάρκη 321 ημερών, στα βάθη της Ζώνης Κάιπερ, και άρχισε να μεταδίδει πολύτιμα δεδομένα.
Το αβέβαιο χρονικό παράθυρο και η «ρευστή» ηλιόσφαιρα
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ερευνητών, το New Horizons αναμένεται να χτυπήσει το εξωτερικό όριο μέσα σε ένα χρονικό παράθυρο 11 ετών. Λόγω της φύσης του συνόρου, το σκάφος ενδέχεται να περάσει μέσα και έξω από αυτό αρκετές φορές.
«Θέλουμε να κατανοήσουμε πότε το διαστημόπλοιο θα φτάσει στο σοκ τερματισμού (termination shock), ώστε να προετοιμαστούμε κατάλληλα για τη λήψη μετρήσεων και τη συλλογή δεδομένων από αυτή την άγνωστη περιοχή», δήλωσε ο Δρ. Τζόναθαν Γκάσερ, επικεφαλής συγγραφέας των δύο εργασιών από το Southwest Research Institute (SwRI).
«Με βάση την έρευνά μας, προβλέπουμε ότι το New Horizons θα αντιμετωπίσει το σοκ τερματισμού μεταξύ του 2029 και του 2040. Είναι πολύ πιθανό να διασχίσει το όριο περισσότερες από μία φορές, καθώς η ηλιόσφαιρα συνεχίζει να διαστέλλεται και να συστέλλεται», πρόσθεσε ο ίδιος.
Πώς διαμορφώνονται τα σύνορα του ηλιακού μας συστήματος
Αυτή η ευρεία εκτίμηση οφείλεται στο γεγονός ότι τα όρια της ηλιόσφαιρας βρίσκονται σε διαρκή κίνηση. Η ηλιόσφαιρα σχηματίζεται από τους ηλιακούς ανέμους (ρεύματα φορτισμένων σωματιδίων, όπως ηλεκτρόνια, πρωτόνια και σωματίδια άλφα) που εκτοξεύονται από το άστρο μας με την ιλιγγιώδη ταχύτητα των 1,6 εκατομμυρίων χιλιομέτρων την ώρα.
Καθώς αυτοί οι άνεμοι πλησιάζουν στην άκρη της ηλιόσφαιρας, αρχίζουν να επιβραδύνονται. Μια τρίτη ανεξάρτητη μελέτη αποκαλύπτει ότι η επιβράδυνση δεν οφείλεται μόνο στην απόσταση από τον Ήλιο, αλλά και στη ροή ιονισμένου υλικού που έρχεται από την αντίθετη κατεύθυνση, δηλαδή από τον μεσοαστρικό χώρο. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια περιόδων έντονης ηλιακής δραστηριότητας, οι άνεμοι σπρώχνουν το όριο προς τα έξω, ενώ όταν ο Ήλιος ηρεμεί, το όριο συστέλλεται προς τα μέσα.
Αυτή η βίαιη επιβράδυνση του ηλιακού ανέμου σε ταχύτητες κάτω από την ταχύτητα του ήχου δημιουργεί το λεγόμενο «σοκ τερματισμού».
New Horizons εναντίον Voyager: Η μάχη του διαστρικού χώρου
Μέχρι σήμερα, μόνο δύο ανθρώπινα κατασκευάσματα έχουν καταφέρει να ξεπεράσουν αυτό το όριο και να βγουν στο βαθύ διάστημα: τα θρυλικά Voyager 1 και Voyager 2. Το New Horizons ετοιμάζεται τώρα να γίνει το τρίτο στην ιστορία, προσφέροντας πολύ πιο εξελιγμένα όργανα μέτρησης.
| Διαστημικό Σκάφος | Τρέχουσα Απόσταση από τον Ήλιο | Κατάσταση / Ιστορικό Σοκ Τερματισμού |
|---|---|---|
| Voyager 1 | ~163+ AU | Έχει εξέλθει στον Διαστρικό Χώρο |
| Voyager 2 | ~136+ AU | Κατέγραψε πτώση 46% στην ταχύτητα του ανέμου |
| New Horizons | ~66 AU (9,9 δισ. χιλιόμετρα) | Αναμένεται συνάντηση μεταξύ 2029 – 2040 |
«Η μελέτη της ηλιόσφαιρας είναι σαν να λύνεις ένα κοσμικό παζλ», εξήγησε η Δρ. Heather Elliott από το SwRI. «Όχι μόνο μαθαίνουμε πού τελειώνει η επιρροή του Ήλιου, αλλά αποκτούμε βαθύτερη κατανόηση για τα μελλοντικά διαστρικά ταξίδια της ανθρωπότητας».
Οι δύο πρώτες επιστημονικές εργασίες που περιέγραφαν τα όρια της ηλιόσφαιρας δημοσιεύθηκαν στα έγκριτα περιοδικά The Astrophysical Journal και Advances in Space Research, ενώ η τρίτη, που εξέταζε την ταχύτητα του ηλιακού ανέμου, δημοσιεύτηκε επίσης στο The Astrophysical Journal.
Η άποψη του Techmaniacs
Το γεγονός ότι το New Horizons συνεχίζει να λειτουργεί υποδειγματικά, έχοντας μόλις ξυπνήσει από σχεδόν έναν χρόνο σιωπής και χειμερίας νάρκης, αποτελεί έναν θρίαμβο της μηχανικής. Η αποστολή αυτή δεν είναι απλά μια καταγραφή δεδομένων· είναι ο χάρτης που θα χρησιμοποιήσουν οι επόμενες γενιές αν θέλουν ποτέ να στείλουν σκάφη εκτός του δικού μας αστρικού συστήματος. Το μεγάλο παράθυρο της πρόβλεψης (2029-2040) δείχνει πόσο ζωντανός και απρόβλεπτος οργανισμός είναι ο Ήλιος μας. Για εμάς τους λάτρεις του διαστήματος, τα επόμενα χρόνια θα είναι συναρπαστικά, καθώς θα βλέπουμε σε ζωντανή μετάδοση τη σύγκρουση των ηλιακών σωματιδίων με το άγνωστο μεσοαστρικό κενό.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
