- Ανατροπή στα δεδομένα: Οι νέες μετρήσεις δείχνουν ότι ο εξωπλανήτης GJ 3378b (32 έτη φωτός μακριά) είναι τελικά μια βραχώδης «Υπερ-Γη» με μάζα 2,3 φορές σαν τη δική μας, αντί για έναν απλό αέριο γίγαντα.
- Στην κατοικήσιμη ζώνη: Βρίσκεται μέσα στη λεγόμενη «συντηρητική» κατοικήσιμη ζώνη του άστρου του, πράγμα που σημαίνει ότι οι συνθήκες επιτρέπουν θεωρητικά την ύπαρξη υγρού νερού στην επιφάνειά του.
- Το μεγάλο μυστήριο: Ο πλανήτης φλερτάρει με την επικίνδυνη «κοσμική ακτογραμμή», καθώς η ακτινοβολία του κόκκινου νάνου μπορεί να του έχει στερήσει την ατμόσφαιρα – μια απάντηση που αναμένεται να δώσει το τηλεσκόπιο James Webb.
Οι αστρονόμοι έχουν στρέψει εδώ και καιρό το βλέμμα τους σε έναν εξωπλανήτη που βρίσκεται στη συμπαντική μας «γειτονιά», σε απόσταση μόλις 32 ετών φωτός από τη Γη. Τώρα, νέες παρατηρήσεις έρχονται να ανατρέψουν αρκετά από όσα πιστεύαμε μέχρι σήμερα για αυτόν, τοποθετώντας τον στο επίκεντρο της αναζήτησης για εξωγήινη ζωή.
GJ 3378b: Ο πλανήτης που… «αδυνάτισε» και έγινε βραχώδης
Ο εξωπλανήτης GJ 3378b ανακαλύφθηκε το 2024 και περιφέρεται γύρω από έναν κόκκινο νάνο που ονομάζεται GJ 3378. Το συγκεκριμένο άστρο είναι αρκετά πιο μικρό και ψυχρότερο από τον Ήλιο μας –έχει λιγότερο από το ένα τρίτο της μάζας και της ακτίνας του– και γενικά παρουσιάζει μια αρκετά «ήσυχη» δραστηριότητα.
Αρχικά, οι επιστήμονες υπολόγιζαν ότι ο πλανήτης είχε μάζα περίπου 5,26 φορές μεγαλύτερη από τη Γη. Αυτό το μέγεθος τον καθιστούσε μεν υποψήφιο για έρευνα, αλλά όχι ιδιαίτερα ελκυστικό, καθώς ένας τόσο ογκώδης πλανήτης είναι πολύ πιθανό να μην διαθέτει βραχώδη επιφάνεια, αλλά να αποτελείται από αέρια.
Οι νέες, ακριβέστερες μετρήσεις όμως αλλάζουν ριζικά την εικόνα. Η αναθεωρημένη μάζα του GJ 3378b υπολογίζεται πλέον στις 2,3 φορές τη μάζα της Γης. Αν και παραμένει σημαντικά μεγαλύτερος από τον πλανήτη μας (μια «Υπερ-Γη», όπως ονομάζεται), το νέο αυτό δεδομένο κάνει τους επιστήμονες να πιστεύουν ότι έχει τελικά βραχώδη σύνθεση, αυξάνοντας κατακόρυφα τις πιθανότητες να είναι φιλόξενος για ζωή.
Μέσα στη «συντηρητική» κατοικήσιμη ζώνη
Αυτό που εκτοξεύει το ενδιαφέρον για τον GJ 3378b είναι η ακριβής θέση του στο σύστημα. Ο πλανήτης βρίσκεται μέσα στη λεγόμενη συντηρητική κατοικήσιμη ζώνη. Πρόκειται για την περιοχή γύρω από ένα άστρο όπου οι θερμοκρασίες επιτρέπουν θεωρητικά στο νερό να υπάρχει σε υγρή μορφή στην επιφάνεια.
Η λέξη «συντηρητική» χρησιμοποιείται σκοπίμως από την επιστημονική κοινότητα. Αναφέρεται σε μια στενότερη ζώνη με πολύ αυστηρότερα κριτήρια, η οποία αποκλείει πλανήτες όπως η Αφροδίτη ή ο Άρης, οι οποίοι μπορεί να είχαν νερό στο παρελθόν, αλλά σήμερα είναι νεκροί. Η θερμοκρασία ισορροπίας του GJ 3378b υπολογίζεται λίγο κάτω από τους 0 βαθμούς Κελσίου. Οι ερευνητές μάλιστα σημειώνουν στη δημοσιευμένη εργασία τους ότι πρόκειται για έναν από τους πλανήτες που μοιάζουν περισσότερο στη Γη σε αυτή την κοντινή κοσμική απόσταση.
Το μεγάλο πρόβλημα της «κοσμικής ακτογραμμής»
Ωστόσο, η ίδια μελέτη που έκανε τον GJ 3378b πιο ελκυστικό, έφερε στην επιφάνεια και ένα ανησυχητικό στοιχείο. Ο πλανήτης βρίσκεται τελικά πιο κοντά στο άστρο του από ό,τι υπολογιζόταν, ολοκληρώνοντας μια πλήρη περιφορά σε μόλις 21,45 ημέρες. Αυτή η κοντινή απόσταση τον τοποθετεί στα όρια της λεγόμενης «κοσμικής ακτογραμμής».
Ο GJ 3378b φλερτάρει επικίνδυνα με αυτό το όριο. Και όπως είναι γνωστό, χωρίς ατμόσφαιρα, ακόμα και ο πιο υποσχόμενος πλανήτης στερείται κάθε δυνατότητας να φιλοξενήσει ζωή όπως τη γνωρίζουμε.
Το επόμενο βήμα ανήκει στο James Webb
Προς το παρόν, η επιστήμη δεν έχει την απάντηση για το αν ο πλανήτης έχει καταφέρει να διατηρήσει την ατμόσφαιρά του ή αν έχει «στεγνώσει» από την ακτινοβολία του κόκκινου νάνου.
Την απάντηση σε αυτό το κρίσιμο ερώτημα αναμένεται να δώσουν οι επόμενες, πιο λεπτομερείς παρατηρήσεις. Τα σύγχρονα εργαλεία που έχουμε στα χέρια μας, και κυρίως το πανίσχυρο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb (JWST), έχουν πλέον τη δυνατότητα να αναλύσουν τη χημική σύσταση της ατμόσφαιρας τέτοιων μακρινών κόσμων.
Η πλήρης επιστημονική μελέτη δημοσιεύτηκε στο έγκριτο περιοδικό The Astrophysical Journal.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
