- Οι Πρωτοταξίτες ήταν τεράστιοι οργανισμοί που έφταναν τα 8 μέτρα σε ύψος και κυριαρχούσαν στον πλανήτη πριν από 410 εκατομμύρια χρόνια, όντας οι μεγαλύτεροι οργανισμοί της εποχής τους.
- Επί 165 χρόνια, οι επιστήμονες αδυνατούσαν να κατανοήσουν τι ακριβώς ήταν οι Πρωτοταξίτες, πιστεύοντας αρχικά πως επρόκειτο για κάποιο είδος μύκητα. Ωστόσο, μια νέα μελέτη έλυσε οριστικά το μυστήριο.
- Η έρευνα αποκάλυψε πως οι Πρωτοταξίτες δεν μπορούν να ταξινομηθούν ούτε ως μύκητες ούτε ως φυτά, αλλά ανήκουν σε έναν εντελώς εξαφανισμένο κλάδο ζωής. Πρόκειται για μια ξεχωριστή γενεαλογία, ένα «πείραμα της φύσης» που χάθηκε χωρίς να αφήσει απογόνους.
Πριν από 410 εκατομμύρια χρόνια, η Γη δεν έμοιαζε σε τίποτα με αυτό που είναι σήμερα. Δεν υπήρχε γρασίδι, ούτε δέντρα, όμως κάτι υψωνόταν ψηλά προς τον ουρανό. Ο λόγος για τους Πρωτοταξίτες, έναν τεράστιος οργανισμός που έφτανε τα 8 μέτρα σε ύψος. Για αιώνες, αυτός ο οργανισμός αρνούνταν να αποκαλύψει την ταυτότητά του στους επιστήμονες.
Τι είναι οι Πρωτοταξίτες και γιατί είναι εντυπωσιακοί
Οι Πρωτοταξίτες ήταν οι μεγαλύτεροι οργανισμοί στον πλανήτη στην εποχή τους. Πρόκειται για οργανισμούς που έζησαν στα τέλη του Σιλούριου, πριν από 420 εκατομμύρια χρόνια. Κυριαρχούσαν σε όλο τον πλανήτη για εκατομμύρια χρόνια, μέχρι που εμφανίστηκαν τα δέντρα και τα ξεπέρασαν σε μέγεθος, κατά τη μέση της ύστερης Δεβόνιας περιόδου.
Εδώ και 165 χρόνια έχουμε βρει πάνω από δώδεκα διαφορετικά είδη Πρωταταξιτών. Το πρόβλημα όμως ήταν πως δεν μπορούσαμε να καταλάβουμε τι ακριβώς ήταν αυτοί οι οργανισμοί.
Μας πήρε 165 χρόνια, αλλά το μυστήριο λύθηκε
Για πολλά χρόνια πιστεύαμε πως οι Πρωτοταξίτες ήταν κάποιο είδος μύκητα. Η εξωτερική δομή του μοιάζει με αυτό που σήμερα ονομάζουμε πυλώνα ή κολόνα και η δομή του φαίνεται να ταιριάζει με τα μυκητιακά χαρακτηριστικά.
Τώρα όμως ήρθε μια νέα μελέτη που βάζει τέλος σε ότι πιστεύαμε για χρόνια, με έναν τρόπο οριστικό. Οι ερευνητές εξέτασαν απολιθώματα από τον πυριτόλιθο Rhynie, ένα κοίτασμα πετρωμάτων της Πρώιμης Δεβόνιας περιόδου που βρέθηκε κοντά σε ένα μικρό σκωτσέζικο χωριό. Το ξεχωριστό με αυτό το κοίτασμα είναι πως διατήρησε άριστη κατάσταση τα ερείπια ενός αρχαίου οικοσυστήματος υγρότοπου, ηλικίας 400 με 412 εκατομμυρίων ετών.
Πίστωση εικόνας: Matt Humpage
Έτσι, τα απολιθώματα από εκεί ήταν στην επίλυση του μυστηρίου. Τα απολιθώματα περιέχουν ίχνη χιτίνης, του βασικού δομικού συστατικού των κυτταριών τοιχωμάτων στους μύκητες. Παράλληλα, εμφάνισαν εσωτερικές δομές που δεν έχουμε ξαναδεί σε κανέναν άλλο είδος μυκητών, ζωντανό ή εξαφανισμένο.
Ένα χαμένο κομμάτι από το πάζλ της ζωής
Η Dr. Sandy Hetherington, ερευνήτρια στα Εθνικά Μουσεία της Σκωτίας και λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, περιγράφει τους Πρωτοταξίτες σαν μορφή ζωής που δεν ταιριάζει σε καμία γνωστή κατηγορία μέχρι σήμερα. Κανένα από τα ανατομικά και χημικά του χαρακτηριστικά δεν τους διακρίνουν τόσο από μυκητιακή ή την φυτική ζωή. Αυτό σημαίνει πως ανήκουν σε έναν εντελώς εξαφανισμένο κλάδο ζωής, που δεν είχαμε βρει μέχρι σήμερα.
Η Laura Cooper, διδακτορική φοιτήτρια στο Ινστιτούτο Μοριακών Φυτικών Επιστημών, από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, και συν-συγγραφέας της μελέτης, εξήγησε πως οι Πρωτοταξίτες δε μπορούν να ταξινομηθούν ούτε σαν μύκητες, αλλά ούτε και σαν φυτά, όπως επίσης και άλλες γνωστές ομάδες σύνθετης ζωής. Αυτό μας δίνει το ξεκάθαρο αποτέλεσμα, πως πρόκειται για μια ξεχωριστή γενεαλογία, που χάθηκε χωρίς να αφήσει απογόνους. Αυτό σημαίνει πως οι Πρωτοταξίτες ήταν κάτι σαν ένα πείραμα της φύσης, στην προσπάθειά της να δημιουργήσει πολύπλοκους οργανισμούς. Το πείραμα αυτό απέτυχε και σταμάτησε εντελώς.
Ο πυριτόλιθος Rhynie και ο θησαυρός που κρύβει
Ο πυριτόλθος Rhynie είναι ένα από τα σημαντικότερα παλαιοντολογικά ευρήματα που έχουμε στα χέρια μας. Αποτελείται κυρίως από χαλαζία και διατηρεί με απίστευτη λεπτομέρεια κάποιες από τις πρώτες μορφές ζωής, από τότε που τα πρώτα ψάρια βγήκαν στη στεριά.
Πίστωση εικόνας: Neil Hanna
Ανάμεσα στα απολιθώματα που έχουν ανακτηθεί από τον πυριτόλιθο Rhynie είναι και το είδος Prototaxites taiti, που ήταν καθοριστικό για τη μελέτη. Σε αντίθεση με τα άλλα 11 δείγματα, αυτό ήταν τόσο καλά διατηρημένο, που επέτρεψε στους ερευνητές να αποσπάσουν αρκετές πληροφορίες και να περιορίσουν την θέση των Πρωτοταξίτων στο δέντρο της ζωής.
Εκτός από το τεράστιο μέγεθός του, φαίνεται πως αποτέλεσε και πηγή τροφής για τα πρώτα αρθρόποδα της εποχής, διαδραματίζοντας καίριο ρόλο σε ένα πολύ διαφορετικό οικοσύστημα από αυτό που βλέπουμε σήμερα.
Και τώρα τι μένει να μάθουμε για τους Πρωτοταξίτες;
Μπορεί η νέα μελέτη να έριξε πολύ φως στου Πρωτοταξίτες, όμως μένουν πολλά ερωτήματα αναπάντητα. Το χαμένο κομμάτι του πάζλ στο οποίο ανήκουν οι Πρωτοταξίτες, δεν έχει ακόμα όνομα και αυτό δεν είναι τυχαίο. Αυτό γιατί πρόκειται για ένα μονόν είδος μιας ευρύτερης γενεαλογίας. Για να μπορέσουμε να την αναγνωρίσουμε επαρκών και να την κατατάξουμε επίσημα, θα πρέπει να βρούμε περισσότερα απολιθώματα.
Μέχρι τότε όμως, οι Πρωτοταξίτες παραμένουν μια από τις πιο συναρπαστικές και αινιγματικές μορφές ζωής που έχουν εμφανιστεί στον πλανήτη μας. Είναι μια από τις μεγαλύτερες αποδείξεις πως η ζωή στην Γη είναι πολύ πιο πολύπλοκή και πλούσια από ότι φανταζόμαστε. Ταυτόχρονα δείχνει πως για να φτάσουμε εδώ που είμαστε και να εμφανιστούν όλα αυτά τα είδη, η αρχή έγινε πολύ πιο πριν και η εξέλιξη ήταν αυτού που επέτρεψε στα ήδη να ανθήσουν και να εξαπλωθούν σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Science Advances.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
