Η πυρηνική ενέργεια πέρα από μειονεκτήματα έχει και πλεονεκτήματα, όπως και τα πυρηνικά απόβλητα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ο κίνδυνος αυτός είναι τόσο μεγάλος, όσο πιστεύει ο κόσμος.
Για να καταλάβουμε τι κάνει τα πυρηνικά απόβλητα επικίνδυνα, πρέπει πρώτα να ορίσουμε τι περιλαμβάνει ο όρος.
Τρεις κατηγορίες
Τα απόβλητα από πυρηνικούς σταθμούς χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες. Η πρώτη είναι τα Χαμηλού Επιπέδου Απόβλητα, όπως ρούχα, γάντια, εργαλεία ή υλικά που βρέθηκαν κοντά στη διαδικασία παραγωγής.
Η δεύτερη κατηγορία είναι τα Μεσαίου Επιπέδου Απόβλητα, όπως φίλτρα ή εξαρτήματα πιο άμεσα συνδεδεμένα με τη λειτουργία.
Η τρίτη και πιο σοβαρή κατηγορία είναι τα Υψηλού Επιπέδου Απόβλητα, που περιλαμβάνουν τα υπολείμματα από το χρησιμοποιημένο πυρηνικό καύσιμο και τα πιο ραδιενεργά υλικά.
Το ενδιαφέρον είναι ότι τα χαμηλού και μεσαίου επιπέδου απόβλητα αποτελούν περίπου το 97% του συνολικού όγκου και μπορούν να διαχειριστούν σχετικά εύκολα. Το πραγματικά επικίνδυνο κομμάτι είναι μόνο περίπου 3%, αλλά είναι αυτό που μένει στη δημόσια συζήτηση όταν λέμε πυρηνικά απόβλητα.
Γιατί τα πυρηνικά απόβλητα προκαλούν φόβο
Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι τόσο η άμεση έκθεση, αφού αυτά τα υλικά δεν τα αγγίζει ο μέσος άνθρωπος. Ο βασικός κίνδυνος προκύπτει από τη μεγάλη διάρκεια ζωής τους. Ορισμένα από αυτά παραμένουν ραδιενεργά για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια.
Αυτό σημαίνει ότι το θέμα δεν είναι απλώς η σημερινή ασφάλεια, αλλά και η μακροπρόθεσμη ευθύνη. Οι περισσότερες χώρες αποθηκεύουν τα υψηλού επιπέδου απόβλητα σε ειδικά θωρακισμένα δοχεία, σχεδιασμένα να αντέχουν για δεκαετίες. Αυτή όμως είναι περισσότερο μια προσωρινή λύση, αφού το υλικό θα παραμείνει επικίνδυνο πολύ περισσότερο από όσο μπορεί να εγγυηθεί ένα σύστημα αποθήκευσης.
Μια πιο σταθερή προσέγγιση είναι η δημιουργία υπόγειων αποθετηρίων μεγάλης διάρκειας, ικανών να αντέξουν για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Η Φινλανδία έχει ήδη προχωρήσει σε τέτοιου τύπου λύση, ενώ και άλλες χώρες σχεδιάζουν κάτι παρόμοιο.
Μπορούν τα πυρηνικά απόβλητα να αξιοποιηθούν
Υπάρχει όμως και μια ακόμη, πολύ ενδιαφέρουσα διάσταση. Ένα σημαντικό μέρος αυτού που σήμερα αποκαλούμε απόβλητο, στην πραγματικότητα μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί ως καύσιμο. Η τεχνολογία για αυτό υπάρχει εδώ και δεκαετίες και εφαρμόζεται ήδη σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ρωσία και η Ινδία.
Η ιδέα είναι ότι διαχωρίζονται τα πιο δύσκολα και επικίνδυνα στοιχεία, όπως το πλουτώνιο, από τα υπολείμματα ουρανίου που μπορούν να αξιοποιηθούν ξανά. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται η ποσότητα αποβλήτων που χρειάζεται μακροχρόνια αποθήκευση, ενώ ταυτόχρονα αξιοποιείται καλύτερα το ίδιο υλικό.
Το αποτέλεσμα είναι μικρότερος όγκος απορριμμάτων και λιγότερη κατανάλωση ουρανίου. Επιπλέον, η διάρκεια ραδιενέργειας μετράει από την πρώτη χρήση, άρα όσο περισσότερο επαναχρησιμοποιείται το υλικό, τόσο μειώνεται το συνολικό αποτύπωμα αποθήκευσης που απαιτείται.
Γιατί δεν το κάνουν όλοι
Παρότι η επαναχρησιμοποίηση ακούγεται λογική, δεν είναι τόσο απλή υπόθεση. Μετά το Τσερνόμπιλ αλλά και λόγω περιπτώσεων στρατιωτικής αξιοποίησης πυρηνικών υλικών, οι ΗΠΑ περιόρισαν για μεγάλο διάστημα τέτοιες πρακτικές. Αργότερα οι περιορισμοί χαλάρωσαν, αλλά η χώρα είχε ήδη επενδύσει σε μοντέλο πυρηνικών σταθμών που βασίζεται στο καύσιμο μιας χρήσης.
Υπάρχει και το οικονομικό κομμάτι. Το να αναπτύξεις νέες εγκαταστάσεις επαναεπεξεργασίας είναι ακριβό, ενώ πολλές φορές είναι φθηνότερο να αγοραστεί νέο καύσιμο και το παλιό να αποθηκευτεί. Αυτός είναι ένας λόγος που η πυρηνική ενέργεια, παρότι αποδοτική και χαμηλών εκπομπών, δεν κυριαρχεί ακόμα παγκοσμίως.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
