Σε μια κρύπτη γεμάτη θησαυρούς και χρυσό από την Ιβηρική Εποχή του Χαλκού, υπάρχει ένα ζευγάρι διαβρωμένων αντικειμένων, που είναι πολύ πιο πολύτιμα από όλο τον υπόλοιπο θησαυρό. Πρόκειται για ένα θαμπό βραχιόλι και ένα σκουριασμένο κοίλο ημισφαίριο, διακοσμημένο με χρυσό. Αυτό που τα κάνει να ξεχωρίζουν είναι πως σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι κατασκευασμένα από μέταλλο που δεν ήρθε από τη Γη, αλλά από σίδηρο που έφτασε στη Γη μέσα σε μετεωρίτες που έπεσαν στον πλανήτη.
Η ανακάλυψη έγινε με επικεφαλής τον πλέον συνταξιούχο επικεφαλής συντήρησης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Ισπανίας, Salvador Rovira-Llorens και αποκαλύφθηκε σε μια μελέτη που δημοσίευσε το 2024. Σε αυτή βλέπουμε πως η τεχνολογία και οι τεχνικές κατεργασίας του των μετάλλων στην Ιβηρία, πριν από 3.000 χρόνια, ήταν αρκετά πιο προηγμένες από όσο πιστεύαμε.
Πρόκειται για τον Θησαυρό της Βιγιένα (Tesoro de Villena) , τον διάσημο θησαυρό που αποτελείται από 66 αντικείμενα, με τα περισσότερα να είναι από χρυσό. Ανακαλύφθηκε το 1963, στην σημερινή Αλικάντε της Ισπανίας και θεωρείται ένα από τα καλύτερα και πιο λεπτομερή παραδείγματα της χρυσοχοΐας, από την εποχή του Χαλκού στην Ιβηρική Χερσόνησο και όλη την Ευρώπη.
Το περίεργο με τον θησαυρό ήταν η χρονολόγηση της συλλογής. Ενώ τα χρυσά κομμάτια της συλλογής μπορούσαν να χρονολογηθούν, δύο αντικείμενα στη συλλογή δεν ήταν εύκολο. Το ένα είναι ένα κοίλο ημισφαίριο, που πιστεύεται πως ήταν μέρος της λαβής ενός σκήπτρου ή ενός σπαθιού και το άλλο είναι μόνο ένα βραχιόλι. Οι αρχαιολόγοι τα περιγράφουν με σιδηρούχα εμφάνιση, δηλαδή σαν να είναι φτιαγμένα από σίδηρο. Όμως, κάτι δεν ταιριάζει.
Στην Ιβηρική Χερσόνησο, η εποχή του Σιδήρου δεν ξεκίνησε παρά περίπου στο 850 π.Χ. Όλα τα αντικείμενα της συλλογής χρονολογούνται κάπου ανάμεσα στο 1.500 και του 1.200 π.Χ. Αρκετά νωρίτερα από την εποχή του σιδήρου και μάλιστα σε μια εποχή που μάλλον δεν γνώριζαν πως να τον επεξεργαστούν στην περιοχή. Έτσι, αυτά τα δύο αντικείμενα από τον Θησαυρό της Βιγιένας, παρέμεναν μυστήρια.
Όμως, το σιδηρομετάλλευμα από τον φλοιό της Γης, δεν είναι η μόνη πηγή σιδήρου. Έχουμε πολλά παραδείγματα αντικειμένων από σίδηρο, αρκετά πριν την εποχή του Σιδήρου σε όλο τον κόσμο. Αυτά τα αντικείμενα φαίνεται πως σφυριλατήθηκαν από υλικό που βρέθηκε από μετεωρίτες.
Το πιο διάσημο είναι το σιδερένιο στιλέτο του Φαραώ Τουταγχαμών και φαίνεται πως είναι από υλικό από μετεωρίτη. Εκτός από αυτό υπάρχουν πολλά ακόμα αντικείμενα σε όλο τον κόσμο με παρόμοια χαρακτηριστικά.
Πλέον έχουμε έναν τρόπο να καταλάβουμε πότε ο σίδηρος σε αυτά τα υλικά προέρχεται από μετεωρίτες. Ο σίδηρος από μετεωρίτες έχει πολύ υψηλότερη περιεκτικότητα σε νικέλιο, σε σχέση με αυτόν που παίρνουμε από τον φλοιό της Γης.
Το μυστήριο λύθηκε: Το μέγεθος του πέους εξελίχθηκε για δυο λόγους
Έτσι, οι ερευνητές έλαβαν άδεια από το Δημοτικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Βιγιένα, το οποίο στεγάζει τη συλλογή, να εξετάσουν προσεκτικά τα δύο αντικείμενα και να προσδιορίσουν πόσο νικέλιο περιείχαν. Συνέλλεξαν με προσοχή μικρά δείγματα από τα δύο αντικείμενα και τα υπέβαλαν σε φασμαρομετρία μάζας, ώστε να ανακαλύψουν τη σύνθεσή τους.
Τα δύο αντικείμενα έχουν μεγάλο βαθμό διάβρωσης, που αλλοιώνει την στοιχειακή σύνθεση τους, όμως τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα. Και τα δύο αντικείμενα είναι κατασκευασμένα από σίδηρο που έφτασε στη Γη μέσα σε έναν μετεωρίτη.
Με αυτή την ανακάλυψη, λύνεται το μυστήριο για τον λόγο που τα δύο αντικείμενα βρέθηκαν στην ίδια συλλογή με αντικείμενα από το 1500-1200 π.Χ.
«Τα διαθέσιμα δεδομένα υποδηλώνουν ότι το καπέλο και το βραχιόλι από τον Θησαυρό της Βιγιένα θα ήταν επί του παρόντος τα δύο πρώτα κομμάτια που αποδίδονται σε μετεωρικό σίδηρο στην Ιβηρική Χερσόνησο», εξηγούν οι ερευνητές στην εργασία τους, «η οποία είναι συμβατή με μια χρονολόγηση της Ύστερης Χαλκοκρατίας, πριν από την έναρξη της ευρείας παραγωγής επίγειου σιδήρου».
Τα αντικείμενα περιμένουν τις νέες μεθόδους ανάλυσης που έχουν προκύψει από τότε, ώστε να έχουμε ακόμα περισσότερες πληροφορίες για τη σύνθεσή τους, χωρίς την ανάγκη επεμβατικών τεχνικών.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Trabajos de Prehistoria.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
