Μια ασυνήθιστη προειδοποίηση προς ολόκληρη τη βιομηχανία ημιαγωγών απηύθυνε ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Sam Altman, υποστηρίζοντας ότι η πραγματική ζήτηση για AI chips και μνήμες data centers εμφανίζεται τεχνητά διογκωμένη στις προβλέψεις της αγοράς. Παρότι η εταιρεία του βρίσκεται στο επίκεντρο των επενδύσεων δισεκατομμυρίων για νέες υποδομές, ο επικεφαλής της OpenAI εκτιμά πως πολλοί προμηθευτές σχεδιάζουν τις γραμμές παραγωγής τους μετρώντας δύο και τρεις φορές τους ίδιους τελικούς αγοραστές.
Ο Altman ανέπτυξε το σκεπτικό του μιλώντας στο συνέδριο «Silicon Valley and the World» που διοργάνωσε το Semafor στο Menlo Park της Καλιφόρνιας, επαναλαμβάνοντας την ανάλυση που είχε παρουσιάσει στις 31 Οκτωβρίου σε κλειστή συνάντηση με περίπου 50 προέδρους θυγατρικών του ομίλου Samsung στο Yongin της Νότιας Κορέας.
Πώς φουσκώνει τεχνητά η ζήτηση για AI chips και ο ρόλος των neoclouds
Σύμφωνα με τον Altman, όσο η αγορά επιταχυντών τεχνητής νοημοσύνης βρισκόταν σχεδόν αποκλειστικά στα χέρια της Nvidia, ο υπολογισμός των απαιτούμενων wafers στα εργοστάσια παραγωγής ήταν σχετικά ξεκάθαρος. Σήμερα όμως, δεκάδες εταιρείες (από τις AMD, Google και Amazon μέχρι νεότερους κατασκευαστές όπως η Cerebras) αναπτύσσουν δικά τους εξειδικευμένα chips και δεσμεύουν παραγωγική δυναμικότητα, θεωρώντας δεδομένο ότι μια χούφτα κορυφαίων εργαστηρίων AI θα αγοράσει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους.
«Τα data centers θα συνεχίσουν να χτίζονται και η ζήτηση είναι ισχυρή, όμως δεν πρόκειται ούτε χρειαζόμαστε να αγοράσουμε όλη την παραγωγή από κάθε προμηθευτή», ανέφερε χαρακτηριστικά ο CEO της OpenAI. Στη συνάντησή του με την ηγεσία της Samsung στη Νότια Κορέα (λεπτομέρειες της οποίας δημοσίευσε η εφημερίδα Financial News), είχε προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα: υποστήριξε ότι στην πράξη μόνο η OpenAI και η Anthropic οδηγούν τη μαζική αύξηση της ζήτησης, αποδίδοντας τον διπλό υπολογισμό των παραγγελιών στη «φούσκα» των λεγόμενων neoclouds, δηλαδή ανεξάρτητων παρόχων που δανείζονται τεράστια κεφάλαια για να στήσουν κέντρα δεδομένων προς ενοικίαση.
Στην πράξη, όταν ένα εργαστήριο AI αναζητά υπολογιστική ισχύ από πολλούς ενδιάμεσους παρόχους ταυτόχρονα, κάθε ενδιάμεσος μεταφέρει ολόκληρη την πιθανή παραγγελία προς τους κατασκευαστές servers και τα εργοστάσια μνήμης, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση πολλαπλάσιας ζήτησης και τον κίνδυνο απότομων βραχυπρόθεσμων αναταράξεων στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Η σημερινή απάντηση της Samsung και το αγκάθι της μνήμης DRAM
Οι τοποθετήσεις του Altman αγγίζουν άμεσα τους γίγαντες της μνήμης, Samsung, SK hynix και Micron, οι οποίοι έχουν μετατοπίσει τις γραμμές παραγωγής τους στις πανάκριβες μνήμες High Bandwidth Memory (HBM) για AI servers, προκαλώντας ασφυκτική έλλειψη στις συμβατικές μνήμες DDR5 της καταναλωτικής αγοράς.
Η απάντηση από την πλευρά της βιομηχανίας ήρθε σήμερα, Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, από τη Σιγκαπούρη. Μιλώντας σε επενδυτικό συνέδριο της Morgan Stanley (όπως μετέδωσε το Reuters), ο επικεφαλής εταιρικής στρατηγικής του τμήματος ημιαγωγών της Samsung, Kim Yong-kwan, απέρριψε τις ανησυχίες περί επενδυτικής φούσκας. Τόνισε ότι οι πάροχοι neocloud αντιπροσωπεύουν μόλις το 8% της συνολικής αγοράς και ξεκαθάρισε πως οι σημερινές κεφαλαιουχικές δαπάνες δεν βασίζονται σε κερδοσκοπικές προβλέψεις, αλλά σε δεσμευτικά μακροχρόνια συμβόλαια με απτή ζήτηση.
Ο ίδιος ο Altman, πάντως, εμφανίστηκε απόλυτα αισιόδοξος σε βάθος χρόνου, εκτιμώντας ότι η ανάγκη για υπολογιστική ισχύ θα εκτοξευθεί όσο το AI περνά στη ρομποτική, στην επιστημονική έρευνα και στο λογισμικό πραγματικού χρόνου. Μάλιστα παραδέχθηκε ότι οι τιμές της μνήμης DRAM έχουν ήδη αυξηθεί πέντε έως επτά φορές, επειδή οι κατασκευαστές δίστασαν να επενδύσουν εγκαίρως σε νέα εργοστάσια υπό τον φόβο των παλαιότερων κύκλων υπερπροσφοράς.
Με τη ματιά του Techmaniacs
Αν διαβάσει κανείς πίσω από τις γραμμές, οι δηλώσεις του Sam Altman κρύβουν μια προφανή αντίφαση που μυρίζει σκληρή εμπορική διαπραγμάτευση. Από τη μία πλευρά, ο άνθρωπος που μόλις πριν από λίγες εβδομάδες εξόργισε τους κατόχους προσωπικών υπολογιστών (κερδίζοντας στα forums το ειρωνικό παρατσούκλι «Ram Altman») επειδή χαρακτήρισε «απαίσιο» να μένει πολύτιμη μνήμη RAM αδρανής στα οικιακά PC, ταξιδεύει στη Νότια Κορέα ζητώντας από τη Samsung να χτίσει περισσότερα εργοστάσια μνήμης. Από την άλλη, προειδοποιεί την ίδια τη Samsung ότι οι παραγγελίες των υπόλοιπων παικτών της αγοράς είναι «φουσκωμένες».
Για τον μεγαλύτερο αγοραστή υποδομών AI στον πλανήτη, αυτή η διπλή ρητορική εξυπηρετεί έναν ξεκάθαρο σκοπό: να πείσει τα εργοστάσια ημιαγωγών ότι μόνο η OpenAI αποτελεί σίγουρο λιμάνι μακροχρόνιων παραγγελιών, εξασφαλίζοντας προτεραιότητα στην προμήθεια μνημών και καλύτερες τιμές στα επόμενα συμβόλαια. Το αν υπάρχει όντως διπλός υπολογισμός στη ζήτηση θα φανεί μόνο αν στερέψει η χρηματοδότηση των μικρότερων AI παρόχων, εξέλιξη που τουλάχιστον για τους απλούς καταναλωτές θα ήταν η μόνη ελπίδα να δουν ξανά λογικές τιμές στο PC hardware.
Την ίδια στιγμή, τόσο η OpenAI όσο και η Anthropic λειτουργούν με ζημιές δισεκατομμυρίων. Σαν τεχνολογική ιδέα μπορεί να φαίνεται ελκυστική, όμως το μεγαλύτερο μέρος του κοινού απ’ ό,τι φαίνεται δεν θεωρεί πως αξίζει να πληρώνει συνδρομή για υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης. Τα πάντα θα κριθούν από την είσοδό τους στο χρηματιστήριο, όμως ακόμη και αν πετύχουν την αποτίμηση που ζητάνε, χωρίς πραγματικά κέρδη η τιμή της μετοχής τους θα γκρεμιστεί.