Πλέον μπορούμε να προβλέψουμε τι θα συμβεί στο άστρο του ηλιακού μας συστήματος, τον Ήλιο, επειδή έχουμε πλέον την τεχνολογία για να δούμε αρκετά μακριά στον Γαλαξία μας και πέρα από αυτόν και να παρατηρήσουμε παλαιότερα άστρα σαν το δικό μας, καθώς φτάνουν στο τέλος της ζωής τους.
Όπως όλα τα πράγματα, έτσι και ο Ήλιος, κάποια στιγμή θα πεθάνει. Αυτό θα συμβεί όταν εξαντλήσει τα αποθέματα υδρογόνου που χρησιμοποιεί σαν καύσιμα. Τότε θα ακολουθήσει τον δρόμο που έχουν ακολουθήσει τρισεκατομμύρια άστρα στο σύμπαν, που είχαν παρόμοια μάζα με αυτή του Ήλιου μας. Θα αρχίσει να διογκώνεται και θα γίνει κόκκινος, καταπίνοντας τους κοντινούς του πλανήτες, αποβάλλοντας τα εξωτερικά του στρώματα.
Η Γη δεν θα μπορέσει να επιβιώσει από αυτή τη διαδικασία, όμως για έναν παρατηρητή πέρα από το ηλιακό μας σύστημα, τότε θα αρχίσουν τα ωραία. Το αστέρι στη συνέχεια θα φωτίσει και θα ιονίσει τα αέρια που θα έχει εκτοξεύσει γύρω του, με αποτέλεσμα να δημιουργήσει μερικές από τις πιο εντυπωσιακές εικόνες της φύσης, δηλαδή ένα πλανητικό νεφέλωμα!
Κάπως έτσι φτιάχτηκε και το νεφέλωμα Έλικας, που είναι ένα από τα πιο αγαπημένα για τους αστρονόμους, λόγω της ομοιότητάς του με μάτι. Για αυτό και στους αστρονομικούς κύκλους έχει την ονομασία το Μάτι του Σάουρον. Πρόκειται για ένα από τα πιο κοντά νεφελώματα στη Γη, σε απόσταση 650 ετών φωτός, κάπου στον αστερισμό του Υδροχόου.
Για πρώτη φορά φωτογραφήθηκε από το Hubble, με τις εικόνες να είναι πολύ εντυπωσιακές. Όμως η τεχνολογία έχει προχωρήσει πολύ από το 1990 που εκτοξεύτηκε το Hubble και πλέον η ομάδα Hubble Helix Team, διοργάνωσε μια δραστηριότητα 9 τροχιών για να καταγράψει ξανά αυτή την εμβληματική εικόνα, αλλά αυτή τη φορά με το ισχυρότερο διαστημικό τηλεσκόπιο της ανθρωπότητας, το James Webb. Το James Webb χρειάστηκε να 9 τροχιές για να ολοκληρώσει τη λήψη. Το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb (JWST) βρίσκεται σε τροχιά γύρω από το δεύτερο σημείο Lagrange (L2), σε απόσταση περίπου 1,5 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη, αντίθετα από τον Ήλιο. Αυτή η τοποθεσία εξασφαλίζει σταθερή θέση, συνεχή προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία και ιδανικές συνθήκες ψύξης για υπέρυθρες παρατηρήσεις. Το τηλεσκόπιο δεν περιφέρεται άμεσα γύρω από τη Γη, αλλά ακολουθεί τη Γη στην τροχιά της γύρω από τον Ήλιο, διατηρώντας την ίδια ευθυγράμμιση, κάτι που του επιτρέπει να “κοιτάζει” το βαθύ σύμπαν με το σκίαστρό του πάντα στραμμένο προς τον Ήλιο, τη Γη και τη Σελήνη.
Γνωρίζαμε για αυτό το εγχείρημα και περιμέναμε πως και πως αυτή την λήψη και επιτέλους ήρθε. Το μόνο σίγουρο είναι πως δεν απογοητεύει, καθώς εκτός από την κοσμική γνώση που μας προσφέρει, η λεπτομέρεια της λήψης είναι εκπληκτική. Όσο και αν η αρχική εικόνα του Hubble είναι εμβληματική και στις καρδιές μας, η νέα λήψη του James Webb δεν έχει σύγκριση και μας επιτρέπει να δούμε ακόμα πιο βαθιά σε ένα εμβληματικό νεφέλωμα.
Στην φωτογραφία βλέπουμε καθαρά τον αστρικό άνεμο και την ακτινοβολία από το ετοιμοθάνατο άστρο, να σπρώχνουν το περιβάλλον αέριο μακριά από το άστρο. Μέσα στην ύλη που σπρώχνεται, θα βρούμε συστάδες πυκνότερης ύλης, που προσπαθούν να αντισταθούν στις τρομερές δυνάμεις του άστρου.
Αυτά τα σημεία ονομάζονται σφαιρίδια ή κομητικοί κόμβοι, λόγω της εμφάνισής τους που θυμίζει κομήτη, που αφήνει πίσω του μια ουρά από σκόνη και ατμούς. Μπορούμε να τα δούμε μόνο στην πλησιέστερη απόσταση PNe, αλλά οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό.
Το μάτι του Σάουρον διαθέτει περίπου 40.000 κομητικούς κόμβους, με τον κάθε ένα από αυτούς να καλύπτει μια επιφάνεια μεγαλύτερη από αυτή του ηλιακού μας συστήματος. Βέβαια, αυτά τα συστήματα δεν είναι τόσο ογκώδη. Στην λήψη, η κεφαλή κάθε κόμβου φωτίζεται καλά, κάτι που έχει σαν συνέπεια τον ιονισμό τους από το άστρο, ενώ η ουρά που ιονίζεται λιγότερο, ακολουθεί την κεφαλή από πίσω της.
Αυτά τα νεφελώματα δεν έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής, τουλάχιστον με αστρονομικούς όρους. Διαρκούν περίπου 10.000 με 12.000 χρόνια. Στην περίπτωση του εν λόγω νεφελώματος, το άστρο του άρχισε να αποβάλει τα εξωτερικά του στρώματα πριν από περίπου 15.000 με 20.000 χρόνια. Έτσι, για τα επόμενα 10.000 με 20.000 χρόνια, το νεφέλωμα του Έλικα θα συνεχίσει να διαστέλλεται. Όσο μεγαλώνει η πυκνότητά του θα αραιώνει και όσο περνάει ο καιρός ο λευκός νάνος που έχει για άστρο θα σβήνει όλο και περισσότερο και θα πάψει να υπάρχει. Όταν περάσουν συνολικά 50.000 το νεφέλωμα δεν θα φωτίζεται και θα εξαφανιστεί, διασκορπισμένο στο σύμπαν σαν μέρος του διαστρικού μέσου.
James Webb: Επιβεβαιώνει υπερμεγέθης μαύρη τρύπα που διασχίζει το διάστημα με μεγάλη ταχύτητα
Παρόμοια μοίρα θα έχει και ο δικός μας Ήλιος, που όταν θα πλησιάζει στο έλος της ζωής του θα διασταλεί σε έναν κόκκινο γίγαντα. Ο κάποτε κίτρινος Ήλιος, θα γίνει έντονος κόκκινος και δε θα μπορεί να διατηρήσει τη βαρυτική του δύναμη στα αέρια εξωτερικού του στρώματα.
Έτσι, αυτά θα εκτοξευθούν στο διάστημα, ενώ θα συνεχίσουν να φωτίζονται από το φως του άστρου, που στο τέλος θα μεταμορφωθεί σε έναν λευκό νάνο. Τότε θα εκπέμπει μόνο υπολειμματική θερμότητα για δισεκατομμύρια χρόνια.
Το νεφέλωμα Μάτι του Σάουρον και τα χρώματά του αντιπροσωπεύουν την τελευταία ανάσα ενός ετοιμοθάνατου άστρου, μια αστρική εκπνοή που απλώνει αστρικό υλικό στο σύμπαν. Το υλικό θα μπορούσε να απορροφηθεί στον επόμενο γύρο σχηματισμού των αστεριών.
Αυτό το υλικό μπορεί να φτάσει σε άλλα αστρικά συστήματα και να γίνει μέρος των πλανητών τους στο μέλλον. Όλα αυτά στο αιώνιο κύκλο ζωής του σύμπαντος. Ένα άστρο πεθαίνει και τα μέρη που το αποτελούν θα γίνουν μια κοσμική σούπα για τον σχηματισμό άλλων κόσμων, αφήνοντας την τελευταία του πνοή με την μορφή απίστευτων χρωμάτων και σχηματισμών.
Το σύμπαν μας μπορεί να είναι βίαιο, παραμένει όμως πανέμορφο!
Η μελέτη της ομάδας δημοσιεύθηκε στο The Astronomical Journal.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
