Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble λειτουργεί αδιάκοπα εδώ και πάνω από 35 χρόνια, αποτελώντας ένα ιστορικό έργο συνεργασίας της NASA με την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA) που συνεχίζει μέχρι σήμερα να κάνει ανακαλύψεις οι οποίες αλλάζουν την κατανόησή μας για το σύμπαν. Παρά τα προβλήματα ηλικίας και τις βλάβες στα γυροσκόπιά του, η αμερικανική διαστημική υπηρεσία δεν φαίνεται διατεθειμένη να το αποχαιρετήσει εύκολα. Έτσι, στις 29 Οκτωβρίου εξέδωσε επίσημο αίτημα πληροφοριών (Request for Information) προς τον ιδιωτικό τομέα, αναζητώντας εταιρείες που θα μπορούσαν να αναλάβουν μια αποστολή συντήρησης και διάσωσης του τηλεσκοπίου.
Η συζήτηση γύρω από το μέλλον του Hubble βέβαια δεν είναι καινούργια. Η NASA είχε ήδη συστήσει ειδική ομάδα εργασίας που ζύγιζε τα δεδομένα για το αν αξίζει να επιχειρήσει να το κρατήσει στη ζωή ή αν θα πρέπει απλώς να το οδηγήσει σε μια ελεγχόμενη καταστροφή, ειδικά από τη στιγμή που το Hubble παρουσίασε προβλήματα στα γυροσκόπια. Τώρα όμως, ανοίγει ξανά διάπλατα η πόρτα της εμπορικής λύσης.
Τι ακριβώς ζητά η υπηρεσία από τις εταιρείες
Το έγγραφο της NASA διερευνά το ενδιαφέρον και την τεχνολογική ετοιμότητα των ιδιωτικών εταιρειών γύρω από τρία βασικά σενάρια. Η πρώτη επιλογή αφορά μια αποστολή ρυμούλκησης που θα ανεβάσει το Hubble σε υψηλότερη τροχιά, ώστε να παραταθεί σημαντικά η επιστημονική του ζωή. Η δεύτερη προχωρά ένα βήμα παραπέρα, προβλέποντας μια πλήρη αποστολή συντήρησης στο διάστημα που θα επισκευάσει και θα βελτιώσει τις δυνατότητές του. Το τρίτο σενάριο, τέλος, αφορά το αναπόφευκτο φινάλε, δηλαδή την ασφαλή και ελεγχόμενη επανείσοδο του τηλεσκοπίου στην ατμόσφαιρα ή την απόσυρσή του σε μια τροχιά απόρριψης όταν ολοκληρωθεί οριστικά ο κύκλος του.
Ο νέος διοικητής της NASA, Jared Isaacman, ο οποίος πριν καν αναλάβει τα ηνία της υπηρεσίας είχε χρηματοδοτήσει ιδιωτικές αποστολές με τη SpaceX και είχε προτείνει ο ίδιος τη διάσωση του τηλεσκοπίου, ξεκαθαρίζει ότι το Hubble έχει ακόμα πάρα πολλή επιστήμη να προσφέρει. Όπως τονίζει, εφόσον υπάρχουν πλέον καινοτόμοι και οικονομικά αποδοτικοί τρόποι για να παραταθεί η ζωή ενός τόσο πολύτιμου οργάνου που βρίσκεται ήδη σε τροχιά, η υπηρεσία οφείλει τόσο στους φορολογούμενους όσο και στην επιστημονική κοινότητα να τους εξετάσει σοβαρά.
Από την πλευρά της, η Nicky Fox, επικεφαλής της Διεύθυνσης Επιστημονικών Αποστολών, σημειώνει ότι η ιδιωτική διαστημική βιομηχανία έχει εξελιχθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια, προσφέροντας πλέον ώριμες τεχνολογίες αυτόνομης προσέγγισης, σύλληψης και ανεφοδιασμού δορυφόρων απευθείας στο διάστημα.
Γιατί ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά
Όπως συμβαίνει με κάθε δορυφόρο που κινείται σε χαμηλή γήινη τροχιά, το Hubble χάνει σταδιακά το ύψος του εξαιτίας της ατμοσφαιρικής αντίστασης. Σε αντίθεση με το νεότερο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb που βρίσκεται ενάμιση εκατομμύριο χιλιόμετρα μακριά, το Hubble γυρίζει γύρω από τη Γη και δεν διαθέτει δικό του σύστημα πρόωσης για να διορθώσει την πορεία του. Οι τελευταίες αναλύσεις δείχνουν ότι αν αφεθεί στην τύχη του, θα εισέλθει ανεξέλεγκτα στην ατμόσφαιρα μεταξύ 2033 και 2034. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, η NASA εκτιμά ότι οποιαδήποτε αποστολή επέμβασης θα πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί το αργότερο έως το 2032.
Ο μεγάλος στόχος, σύμφωνα με τη Fox, είναι να κερδηθεί πολύτιμος χρόνος ανεβάζοντας το τηλεσκόπιο σε ασφαλές ύψος, μέχρι να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη του επόμενου μεγάλου διαστημικού παρατηρητηρίου (Habitable Worlds Observatory) που θα το διαδεχθεί.
Προς το παρόν, βέβαια, δεν υπάρχει οριστική απόφαση ούτε απευθείας ανάθεση κάποιου συμβολαίου. Με αυτή την κίνηση η NASA χαρτογραφεί το τι μπορεί να προσφέρει η αγορά σήμερα και σε ποιο κόστος, δίνοντας στις ενδιαφερόμενες εταιρείες προθεσμία να καταθέσουν τις προτάσεις τους έως τις 30 Νοεμβρίου.
Με τη ματιά του Techmaniacs
Το γεγονός ότι η NASA αναζητά πλέον σωσίβιο στον ιδιωτικό τομέα για ένα από τα πιο εμβληματικά της εργαλεία δείχνει πόσο δραματικά έχει αλλάξει η διαστημική εξερεύνηση τα τελευταία χρόνια. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με βεβαιότητα αν η ολοένα και μεγαλύτερη εξάρτηση της υπηρεσίας από τρίτους κατασκευαστές θα της βγει σε καλό μακροπρόθεσμα, όμως από τη στιγμή που η NASA βλέπει τεράστιο ψαλίδι στον προϋπολογισμό της και απειλείται με ακυρώσεις αποστολών, μάλλον δεν έχει και άλλη επιλογή από το να μοιραστεί το βάρος με τους ιδιώτες.
