Μια εκτενής ανασκόπηση με δεδομένα 160 ετών, για τον ασύλληπτο πληθυσμό του λευκού καρχαρία στη Μεσόγειο, έγινε μετά την σύλληψη ενός νεαρού καρχαρία το 2023. Από ότι φαίνεται, σύμφωνα με την ανασκόπηση, οι λευκού καρχαρίες διατηρούν τον πληθυσμό τους στα νερά της Μεσογείου, αν και πλέον έχουν γίνει κάτι σαν φάντασμα, με σπάνιες εμφανίσεις τους.
Οι μεγάλοι λευκοί καρχαρίες μπορεί να είναι ο απόλυτος θηρευτής των θαλασσών, όμως ταυτόχρονα είναι και ένα πού εύθραυστο είδος. Άσχετα με τον τρόμο γύρω από το όνομά τους, από τις ταινίες, πρόκειται για ένα είδος που βοηθά στη διατήρηση της υγείας των θαλασσών και των ωκεανών, σε όλο τον κόσμο. Οι μεγάλοι λευκοί καρχαρίες ελέγχουν τους πληθυσμούς των θηραμάτων, κάτι που με τη σειρά τους εξασφαλίζει πως διατηρούνται τα παράκτια οικοσυστήματα χλόης και φυκιών, που εκτός από τροφή για τα άλλα ψάρια, είναι και φυσικά φίλτρα για το διοξείδιο του άνθρακα στον πλανήτη.
Αν και οι λευκοί καρχαρίες είχαν τεράστια εξάπλωση σε όλο τον πλανήτη, πλέον έχουν υποστεί σημαντική μείωση πληθυσμού, κυρίως λόγω της ανθρώπινης δραστηριτότητας. Πλέον, έχουν ταξινομηθεί και επίσημα σαν ευάλωτα είδη, από τη Διεθνή Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN).
Στις δικιές μας θάλασσες όμως, παραμένουν καλά κρυμμένοι και τους βλέπουμε μόνο σε σποραδικές θεάσεις, όταν αλιεύονται ή απλά στα ιστορικά αρχεία. Μάλιστα, η τελευταία θανατηφόρα επίθεση λευκού καρχαρία στη χώρα μας, έγινε το 1963 στον κόλπο του Πήλιου, ενώ το 1954 ένας λευκός καρχαρίας σκότωσε δύο κολυμβυτές στην Καλαμάτα. Γενικά όμως, πρόκειται για ένα είδος που αποφεύγει τις περιοχές κοντά σε παραλίες με κόσμο.
Στις 20 Απριλίου 2023 όμως, ένας νεαρός λευκός καρχαρίας πιάστηκε κατά λάθος από ψαράδες, στα ανοικτά των ακτών της ανατολικής χερσονήσου, μέσα στην ισπανική οικονομική ζώνη. Ο νεαρός καρχαρίας είχε μήκος περίπου 2.1 μέτρα και βάρος 80 με 90 κιλά.
Με τους λευκούς καρχαρίες να μας αποφεύγουν, οι συναντήσεις μαζί τους είναι σπάνιες στα νερά της Μεσογείου. Για αυτό, κάθε συνάντηση είναι πολύ σημαντική για επιστημονικούς σκοπούς, καθώς υπάρχουν ελάχιστα δεδομένα για τους νεαρούς καρχαρίες στα νερά της Μεσογείου. Αν και το Στενό της Σικελίας και ο Κόλπος του Γκαμπές, θεωρούνται τόποι αναπαραγωγής των λευκών καρχαριών, οι θεάσεις παραμένουν ελάχιστες, ακόμα και εκεί. Είναι πιθανό ο Κόλπος του Εντρεμίτ στο βορειοδυτικό Αιγαίο να είναι επίσης χώρος αναπαραγωγής, καθώς 11 νεογέννητα λευκά καρχαρίες έχουν καταγραφεί εκεί από το 2008.
Η τελευταία θέαση όμως του νεαρού λευκού καρχαρία στην Ισπανία, έφερε στην επιφάνεια μερικά σημαντικά ερωτήματα. Αρχικά, ο καρχαρίας ήταν ιθαγενής ή είχε μεταναστεύσει εκεί από την Κεντρική Μεσόγειο;
Για να διερευνήσουν αυτό το θέμα, οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια εις βάθος έρευνα σε παλαιότερα αρχεία που καλύπτουν τα έτη μεταξύ 1862 και 2023. Η ανάλυσή τους αποκάλυψε ότι, παρόλο που οι λευκοί καρχαρίες είναι ένας άπιαστος «πληθυσμός-φάντασμα», διατηρούν μια συνεχή παρουσία στα ισπανικά νερά της Μεσογείου. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, υπάρχουν επίμονες, αν και σπάνιες, εμφανίσεις και οι θεάσεις είναι πάντα εξαιρετικές από την σκοπιά της επιστήμης.
«Ο προσδιορισμός της παρουσίας νεαρών ατόμων έχει ιδιαίτερη σημασία», εξήγησε σε δήλωσή του ο Δρ. José Carlos Báez, επικεφαλής ερευνητής της μελέτης . «Η εμφάνιση νεαρών δειγμάτων εγείρει το ερώτημα εάν μπορεί να λαμβάνει χώρα ενεργή αναπαραγωγή στην περιοχή».
Διαβάστε επίσης: Η απλή εξέταση αίματος που ανιχνεύει την παρουσία καρκίνου
«Ρίχνοντας φως στη βιολογία και την οικολογία του μεγάλου λευκού καρχαρία, η έρευνα μπορεί να βοηθήσει στην αντικατάσταση των αβάσιμων μύθων με καθαρή κατανόηση», δήλωσε ο Báez, για τον φόβο που έχει δημιουργήσει η ποπ κουλτούρα για το είδος.
Με τους πληθυσμούς των λευκών καρχαριών να συνεχίζουν να μειώνονται, υπάρχει μεγάλη ανάγκη για προγράμματα παρατήρησης και διάσωσης, που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα αυτόν τον μεγάλο θηρευτή. Οι νέες παρατηρήσεις, σε συνδυασμό με τα παλαιότερα δεδομένα, θα βοηθήσει τους επιστήμονες να χαράξουν μια στρατηγική για τη διατήρηση του είδους, που θα βασίζονται σε τεκμηριωμένα δεδομένα.
«Η κύρια ιδέα που θέλω να μεταφέρω στο κοινό είναι ότι αυτά τα μεγάλα θαλάσσια ζώα διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στα θαλάσσια οικοσυστήματα», πρόσθεσε ο Báez. «Ως άκρως μεταναστευτικά πελαγικά είδη, αναδιανέμουν ενέργεια και θρεπτικά συστατικά σε τεράστιες αποστάσεις. Λειτουργούν ως θησαυροί της φύσης – καταναλώνοντας ψοφίμια, διατηρούν τα οικοσυστήματα καθαρά. Ακόμα και μετά τον θάνατό τους, η κάθοδός τους στον πυθμένα παρέχει έναν κρίσιμο παλμό τροφής για τις κοινότητες των βαθέων υδάτων».
Η μελέτη δημοσιεύεται στο Acta Ichthyologica Et Piscatoria.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
