Από τα φοιτητικά μου χρόνια θυμάμαι το SETI@home, όταν πρόσφερα τον επεξεργαστή του υπολογιστή μου όταν ήταν σε idle για την αναζήτηση εξωγήινων σημάτων από το SETI, το 2003. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που χρηματοδοτήθηκε από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Berkeley και κάλεσε εθελοντές να δανείσουν την επεξεργαστική του ισχύ για την αναζήτηση σημάτων από εξωγήινους πολιτισμούς.
Το SETI@home, συντομογραφία του Search for Extraterrestrial Intelligence, ξεκίνησε το 1999 και διήρκησε μέχρι το 2020. Βασιζόταν σε οικιακούς υπολογιστές συνδεδεμένους στο διαδίκτυο, που μέσω μιας εφαρμογής δημιουργούσε κάτι σαν φάρμα υπολογιστών για την επεξεργασία ραδιοσημάτων από το διάστημα. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας τους, κατάφερε να συλλέξει πάνω από 12 δισεκατομμύρια πιθανά σήμερα, ενώ η ομάδα SETI@home αφιέρωσε 10 χρόνια αναλύοντας αυτά τα σήματα, περιορίζοντάς τα σε περίπου ένα εκατομμύριο που είχαν ενδιαφέρον. Τώρα, τόσα χρόνια αργότερα, η τελική λίστα περιέχει 100 ραδιοσήματα που απαιτούν εις βάθος εξέταση από τους επιστήμονες.
Μπορεί εν τέλη να μην προκύψει κάποιο εύρημα από όλα αυτά, όμως αυτό δε σημαίνει πως το SETI δεν έχει προσφέρει κάτι όλα αυτά τα χρόνια.
«Αν δεν βρούμε εξωγήινη ζωή, αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι έχουμε δημιουργήσει ένα νέο επίπεδο ευαισθησίας. Αν υπήρχε σήμα πάνω από μια ορισμένη ισχύ, θα το είχαμε βρει», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο David Anderson, επιστήμονας υπολογιστών και συνιδρυτής του SETI@home. Τα αποτελέσματα του έργου δημοσιεύονται σε δύο άρθρα στο The Astronomical Journal.
ΕΤ Phone Home by SETI@home
To SETI@home ζήτησε από εθελοντές να εγκαταστήσουν ένα λογισμικό στους υπολογιστές τους, επιτρέποντας στην ομάδα να αναλύσει τα δεδομένα που συλλέχθηκαν από το πλέον ανενεργό Παρατηρητήριο Arecibo του Πουέρτο Ρίκο, στην προσπάθειά τους να ανιχνεύσουν ασυνήθιστα ραδιοφωνικά σήματα.
Σε αυτά τα 21 χρόνια λειτουργίας του προγράμματος, εκατομμύρια κόσμος σε όλη τη Γη, διέθετε τους υπολογιστές του για την αναζήτηση εξωγήινων σημάτων.
«Όταν σχεδιάζαμε το SETI@home, προσπαθήσαμε να αποφασίσουμε αν άξιζε να το κάνουμε, αν θα αποκτούσαμε αρκετή υπολογιστική ισχύ για να κάνουμε πραγματικά νέα επιστήμη», είπε ο Anderson. «Οι υπολογισμοί μας βασίστηκαν στη συγκέντρωση 50.000 εθελοντών. Πολύ γρήγορα, είχαμε ένα εκατομμύριο εθελοντές. Ήταν κάπως ωραίο, και θα ήθελα να ενημερώσω αυτήν την κοινότητα και τον κόσμο ότι κάναμε πράγματι κάποια επιστήμη».
Με αυτή την κίνηση η ομάδα του SETI κατάφερε να διασπάσει μια τεράστια ποσότητα δεδομένων, που συνήθως επεξεργάζεται από υπερυπολογιστές, σε μικρότερα κομμάτια που μπορούσαν να αναλάβουν οι οικιακοί υπολογιστές. Τα δεδομένα καταγράφονταν παθητικά, με τους αστρονόμους να στρέφουν την κεραία του Arecibo σε διαφορετικές περιοχές του ουρανού και τα δεδομένα να διανέμονται σε διαφορετικούς υπολογιστές σε τμήματα.
Το λογισμικό SETI@home κατέβαζε τα δεδομένα και τα χειριζόταν με χρήση του διακριτού μετασχηματισμού Fourier, που δείχνει ποιες συχνότητες αποτελούν τα ραδιοσήματα. Στη συνέχεια σάρωνε τα δεδομένα για αλλαγές στη συχνότητα, υπολογίζοντας τη σχετική κίνηση της πηγής, ένα φαινόμενο γνωστό και ως μετατόπιση Doppler.
Οι παρεμβολές
Αρχικά 12 εκατομμύρια σήματα εντοπίστηκαν και έπρεπε να βρεθεί ένας τρόπος να περιοριστούν. «Μέχρι περίπου το 2016, δεν ξέραμε πραγματικά τι θα κάναμε με αυτές τις ανιχνεύσεις που είχαμε συσσωρεύσει», είπε ο Anderson. «Δεν είχαμε καταλάβει πώς να κάνουμε ολόκληρο το δεύτερο μέρος της ανάλυσης».
Για αυτό η ομάδα έπρεπε να χρησιμοποιήσει έναν υπερυπολογιστή που παρείχε το Ινστιτούτο Βαρυτικής Φυσικής, Max Planck, στο Ανόβερο της Γερμανίας. Με τη βοήθεια του υπερυπολογιστή κατάφεραν να πετύχουν την εξάλειψη των παρεμβολών και του θορύβου ραδιοσυχνοτήτων. Έτσι, κατάφεραν να μειώσουν τον αριθμό των σημάτων σε μόλις μερικά εκατομμύρια, τα οποία ελέγχθηκαν εκ νέου για να βρουν πόσα προέρχονται από το ίδιο σημείο του ουρανού και ήταν στην ίδια συχνότητα.
Starliner: Η αποστολή που πήγε στραβά και έφερε σε δύσκολη θέση τη NASA
Όταν τελικά έμειναν 1.000 σήματα, αυτά έπρεπε να αναλυθούν χειροκίνητα και όταν αξιολογήθηκαν, άφησαν τους 100 τελικούς υποψήφιους που είναι άξιοι για περαιτέρω διερεύνηση.
«Δεν υπάρχει τρόπος να κάνετε μια πλήρη έρευνα για κάθε πιθανό σήμα που ανιχνεύετε, επειδή για να το κάνετε αυτό εξακολουθεί να απαιτείται ένα άτομο και μάτια», δήλωσε σε μια δήλωση ο Eric Korpela, αστρονόμος και διευθυντής του έργου SETI@home. «Πρέπει να κάνουμε καλύτερη δουλειά στη μέτρηση αυτού που αποκλείουμε. Μήπως πετάμε το μωρό στα σκουπίδια με τα νερά της μπανιέρας; Δεν νομίζω ότι γνωρίζουμε για τις περισσότερες αναζητήσεις SETI, και αυτό είναι πραγματικά ένα μάθημα για τις αναζητήσεις SETI παντού».
Τώρα μένει να δούμε τι θα δείξει η τελική ανάλυση αυτών των δεδομένων. Αν όντως βρει κάτι, αυτό θα ήταν πολύ συναρπαστικό, τουλάχιστον για εμένα που άφηνα τον υπολογιστή μου ανοιχτό τα βράδια, ώστε να αναλύει αυτά τα σήματα πριν από 23 χρόνια, αλλά και φυσικά για την επιστήμη και την ανθρωπότητα.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
