Ο Γαλαξίας μας έχει πολλά περίεργα ουράνια σώματα και φαινόμενα, όμως ένας εξωπλανήτης που ανακαλύφθηκε ίσως είναι ο πιο περίεργος. Ο λόγος για τον WASP-193b, που βρίσκεται σε απόσταση 1.232 ετών φωτός μακριά από την Γη.
Ο WASP-193b είναι σχεδόν 50% μεγαλύτερος από τον τεράστιο Δία, όμως είναι απίστευτα ελαφρύς για το μέγεθός του, ενώ η πυκνότητά του τον κάνει εξαιρετικά “αφράτο”. Μάλιστα η πυκνότητά του είναι αντίστοιχη με μια μπάλα από μαλλί της γριάς. Είναι ελάχιστα πιο πυκνός, από το 1% της πυκνότητας της Γης.
Πλανήτες σαν τον WASP-193b είναι ιδιαίτερα σπάνιοι, όμως μπορούν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα την πλανητική εξέλιξη, σύμφωνα με μια διεθνή ομάδα με επικεφαλής τον Khalid Barkaoui, από το Πανεπιστήμιο της Λιέγης στο Βέλγιο.
“Ο WASP-193b είναι ο δεύτερος λιγότερο πυκνός πλανήτης που έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα, μετά το Kepler-51d, ο οποίος είναι πολύ μικρότερος.” εξηγεί ο Barkaoui.
“Η εξαιρετικά χαμηλή πυκνότητά του το καθιστά μια πραγματική ανωμαλία μεταξύ των περισσότερων από πέντε χιλιάδων εξωπλανητών που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα. Αυτή η εξαιρετικά χαμηλή πυκνότητα δεν μπορεί να αναπαραχθεί από τυπικά μοντέλα γιγάντων ακτινοβολημένου αερίου, ακόμη και υπό τη μη ρεαλιστική υπόθεση μιας δομής χωρίς πυρήνα.”
Η παρατήρηση όλων αυτών των παράξενων κόσμων, διαμορφώνει την εικόνα της δημιουργίας του ηλιακού μας συστήματος, ώστε να κατανοήσουμε πως φτάσαμε στο σήμερα, προσφέροντάς μας ένα παράθυρο προς τους γενικούς κανόνες δημιουργίας πλανητικών συστημάτων.
Οι αέριοι γίγαντες κοντά στα άστρα τους είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο για την κατανόηση του σχηματισμού πλανητών, που δείχνει πως θα έπρεπε να έχουν σχηματιστεί αλλού και να μετανάστευσαν πιο κοντά στο άστρο. Η τεράστια ακτινοβολία από το άστρο σημαίνει πως αυτοί οι κόσμοι συρρικνώνονται.
Ο WASP-193b είναι ένας εξωπλανήτης που περιστρέφεται γύρω από το άστρο WASP-192b. Αυτό το άστρο είναι παρόμοιο με τον δικό μας ήλιο, με μάζα 1.1 φορές αυτή του δικού μας άστρου. Η ακτίνα του είναι 1.2 φορές αυτή του Ήλιου μας, ενώ είναι πολύ κοντά στην θερμοκρασία και την ηλικία. Όμως ο εξωπλανήτης WASP-193b περιστρέφεται γύρω από το άστρο του, πολύ πιο κοντά από οποιοδήποτε πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Μια πλήρη περιστροφή γύρω από το αστέρι του, χρειάζεται μόλις 6.25 ημέρες.
Ο τρόπος με τον οποίο αλλάζει το φως του αστεριού, όταν περιστρέφεται γύρω του ο WASP-193b, επέτρεψε στον Barkaoui και τους συνεργάτες του, να υπολογίσουν την μάζα αυτού του περίεργου κόσμου. Η ακτίνα του μπορεί να είναι 1.46 φορές αυτή του Δια, όμως η μάζα του είναι μόλις 0.139 φορές αυτή του δικού μας πλανήτη γίγαντα.
Από αυτά τα δεδομένα, οι επιστήμονες υπολόγισαν την πυκνότητα του εξωπλανήτη, που διαθέτει μόλις 0.059 γραμμάρια ύλης ανά κυβικό εκατοστό. Η Γη για παράδειγμα έχει πυκνότητα 5.51 γραμμάρια ανά κυβικό εκατοστό και ο Δίας 1.33 γραμμάτια ανά κυβικό εκατοστό. Σας είπαμε πως είναι σαν μαλλί της γριάς, που έχει πυκνότητα 0.05 γρ. ανά κυβικό εκατοστό, περίπου όσο ο WASP-193b.
«Ο πλανήτης είναι τόσο ελαφρύς που είναι δύσκολο να σκεφτούμε ένα ανάλογο υλικό στερεάς κατάστασης», λέει ο πλανητικός επιστήμονας Julien de Wit από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης.
«Ο λόγος για τον οποίο είναι κοντά στο μαλλί της γριάς είναι επειδή και τα δύο είναι σχεδόν αέρας. Ο πλανήτης είναι βασικά εξαιρετικά αφράτος.»
Οι κόσμοι με αυτή την πυκνότητα είναι τρομερά σπάνιοι, όμως μας δίνουν την δυνατότητα να μάθουμε πως δημιουργούνται αυτοί οι “χνουδωτοί” πλανήτες. Η κοντινή απόσταση με το αστέρι τους, ιδιαίτερα αν είναι σε νεαρή ηλικία που είναι πιο καυτό, θερμαίνει την ατμόσφαιρα του πλανήτη, διογκώνοντάς την, ιδιαίτερα αν αποτελείται κυρίως από υδρογόνο και ήλιο. Αυτό θα απογύμνωνε τον πλανήτη , που θα έμενε με πολύ αδύναμη ατμόσφαιρα αρκετά γρήγορα, λόγω της έντονης ζέστης και των ηλιακών ανέμων.
Το αστέρι WASP-193b πιστεύεται πως είναι 6 δισεκατομμυρίων ετών. Όμως ο WASP-193b εξωπλανήτης, δεν μπορεί να αναδημιουργηθεί στα εξελιγμένα μοντέλα πλανητικής εξέλιξης. Στην περίπτωση του WASP-193b, θα πρέπει να υπάρχει κάποιος άγνωστος μέχρι στιγμή μηχανισμός, που διογκώνει την ατμόσφαιρά του.
Έτσι παρακάμπτεις τον περιορισμό του Netflix για τις συσκευές προβολής
“Το WASP-193b είναι ένα κοσμικό μυστήριο. Η επίλυσή του θα απαιτήσει περισσότερη παρατηρητική και θεωρητική εργασία”, λέει ο Barkaoui.
Τα καλά νέα είναι πως ο WASP-193b έχει τραβήξει την προσοχή των αστρονόμων και σύντομα το James Webb Space Telescope θα στραφεί προς το μέρος του για να τον μελετήσει. Αυτός είναι και ο λόγος δημιουργίας του James Webb άλλωστε.
Η μελέτη δημοσιεύθηκ στο περιοδικό Nature Astronomy.
