Αν νομίζετε πως η Γη είναι μια σχεδόν τέλεια σφαίρα, η τελευταία απεικόνιση της NASA έρχεται να ανατρέψει αυτή την εικόνα. Η διαστημική υπηρεσία δημοσίευσε ένα νέο μοντέλο του γεωειδούς (geoid) της Γης, αποκαλύπτοντας έναν πλανήτη γεμάτο εξογκώματα και κοιλότητες που απέχει πολύ από τη γνώριμη εικόνα της «Blue Marble» που έχουμε συνηθίσει.
Η συγκεκριμένη απεικόνιση δεν δείχνει το πραγματικό μορφολογικό σχήμα της επιφάνειας της Γης, αλλά τη μορφή του βαρυτικού της πεδίου. Οι ανομοιομορφίες οφείλονται στις διαφορές στην κατανομή της μάζας στο εσωτερικό του πλανήτη. Αν η Γη καλυπτόταν εξ ολοκλήρου από έναν ακίνητο ωκεανό, χωρίς ανέμους, παλίρροιες και θαλάσσια ρεύματα, η επιφάνειά της θα ακολουθούσε αυτό ακριβώς το σχήμα.
Η NASA διευκρινίζει πως οι ανωμαλίες που φαίνονται στο μοντέλο είναι υπερβολικά διογκωμένες: για να γίνουν ορατές με το γυμνό μάτι, οι διαφορές στο ύψος πολλαπλασιάστηκαν κατά 10.000 φορές, καθώς στην πραγματικότητα οι μεταβολές στο βαρυτικό πεδίο είναι εξαιρετικά μικρές.
Το νέο μοντέλο βασίζεται σε περισσότερα από 15 χρόνια παρατηρήσεων και σε περίπου ένα δισεκατομμύριο μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν από δορυφόρους, οι οποίοι είναι ικανοί να ανιχνεύσουν ακόμη και τις παραμικρές διακυμάνσεις της βαρύτητας.
Δεν είναι απλώς μια εντυπωσιακή εικόνα
Παρότι η νέα απεικόνιση εντυπωσιάζει οπτικά, η πραγματική της αξία βρίσκεται στην επιστήμη. Η NASA και η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA) χρησιμοποιούν τους δορυφόρους της αποστολής GRACE (Gravity Recovery and Climate Experiment) για να παρακολουθούν τις μεταβολές στο βαρυτικό πεδίο της Γης.
Οι μετρήσεις αυτές επιτρέπουν στους επιστήμονες να υπολογίζουν με μεγάλη ακρίβεια πόσο πάγο χάνουν οι πολικές περιοχές λόγω της κλιματικής αλλαγής. Σύμφωνα με τα στοιχεία της NASA, η Ανταρκτική έχανε κατά μέσο όρο περίπου 135 γιγατόνους πάγου ετησίως την περίοδο 2002-2025, ενώ η Γροιλανδία έχανε περίπου 264 γιγατόνους πάγου κάθε χρόνο.
Πολύτιμο εργαλείο για την ξηρασία και τα υπόγεια ύδατα
Τα δεδομένα του GRACE δεν χρησιμοποιούνται μόνο για τους πάγους. Οι επιστήμονες μπορούν επίσης να παρακολουθούν την εξάντληση των υπόγειων υδάτων και την εξέλιξη της ξηρασίας σε ολόκληρο τον κόσμο.
Οι μετρήσεις έχουν ήδη αποκαλύψει σημαντική μείωση των υπόγειων υδάτων στις δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ καταγράφουν και τις ακραίες συνθήκες ξηρασίας που πλήττουν περιοχές της Ευρώπης, όπως η Ισπανία και η Γαλλία. Αναλύσεις δείχνουν ότι η υγρασία του εδάφους και τα ρηχά υπόγεια νερά βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα σε αρκετές περιοχές.
Η νέα απεικόνιση της NASA μπορεί να κάνει τη Γη να μοιάζει παραμορφωμένη, όμως στην πραγματικότητα προσφέρει ένα μοναδικό «παράθυρο» στο αόρατο βαρυτικό πεδίο του πλανήτη μας, βοηθώντας στην πρόβλεψη των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
