Ένα πανίσχυρο νέο εργαλείο θα έχουν στη διάθεσή τους πολύ σύντομα οι αστρονόμοι στην προσπάθεια μελέτης του σύμπαντος. Ο λόγος για το Nancy Grace Roman Space Telescope, το οποίο είναι προγραμματισμένο να εκτοξευθεί στις 30 Αυγούστου 2026. Το νέο αυτό διαστημικό παρατηρητήριο έλαβε το όνομά του από την πρώτη επικεφαλής αστρονόμο της NASA, η οποία έμεινε στην ιστορία ως μία από τις πιο εμβληματικές φυσιογνωμίες της διαστημικής υπηρεσίας.
Σκοπός του νέου τηλεσκοπίου είναι να προσφέρει στην ανθρωπότητα πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τη διαστολή του σύμπαντος, καθώς και να ανακαλύψει νέους εξωπλανήτες που περιστρέφονται γύρω από απομακρυσμένα αστέρια.
Type 1a Supernovas και η σκοτεινή ενέργεια
Ο σχεδιασμός αυτής της αποστολής ξεκίνησε πριν από περίπου 15 χρόνια. Η NASA είχε τότε ως στόχο τη δημιουργία ενός διαστημικού τηλεσκοπίου που θα μπορούσε να εντοπίσει και να αναλύσει έναν συγκεκριμένο τύπο αστέρων, γνωστό ως Υπερκαινοφανείς Τύπου 1a (Type 1a Supernovas).
Τα συγκεκριμένα ουράνια σώματα έχουν έναν ιδιαίτερα κρίσιμο ρόλο στην αστροφυσική: χρησιμοποιούνται από τους επιστήμονες ως «πρότυπα κεριά» ή σημεία αναφοράς για τη μέτρηση των κοσμικών αποστάσεων. Μέσω αυτών, οι ερευνητές μπορούν να εντοπίσουν και να μελετήσουν τη σκοτεινή ενέργεια, τη μυστηριώδη δύναμη που προκαλεί την επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος.
Επίλυση των κοσμολογικών διαφορών
Ο κοσμολόγος Dan Scolnic από το Πανεπιστήμιο Duke επισημαίνει ότι το νέο παρατηρητήριο θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά το επιστημονικό μοντέλο που χρησιμοποιούν οι αστρονόμοι για την κατανόηση του σύμπαντος. Τα τελευταία χρόνια, πολλοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι οι τρέχουσες μετρήσεις ενδέχεται να περιέχουν σφάλματα.
Το διαστημικό τηλεσκόπιο Nancy Grace Roman αναμένεται να συμβάλει καθοριστικά στην επίλυση της διχογνωμίας που παρατηρείται μεταξύ των διαφορετικών κοσμολογικών μοντέλων. Παράλληλα, ένας ακόμη βασικός στόχος του τηλεσκοπίου είναι η λεπτομερής μελέτη των άστρων του δικού μας γαλαξία.
Από την πλευρά της, η Julie McEnery αναφέρει ότι το Roman διαθέτει την ίδια ευαισθησία με το θρυλικό Hubble, όμως ο σχεδιασμός του του επιτρέπει να συλλέγει δεδομένα και να ολοκληρώνει τις εργασίες του με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα.
Gravitational Microlensing
Ένας από τους ερευνητές που αναμένουν με ανυπομονησία τα πρώτα δεδομένα του Roman Telescope είναι ο Scott Gaudi από το Πανεπιστήμιο του Οχάιο (Ohio State University). Ο Gaudi, μαζί με τους συνεργάτες του, έχει αναπτύξει μια πρωτοποριακή τεχνική ανίχνευσης πλανητών γύρω από εξαιρετικά απομακρυσμένα άστρα.
Η μέθοδος αυτή ονομάζεται gravitational microlensing. Πρόκειται για μια θεωρητική ιδέα που είχε διατυπώσει ο Άλμπερτ Αϊνστάιν το 1936, αν και ο ίδιος πίστευε τότε ότι δεν θα ήταν ποτέ εφικτό να εφαρμοστεί στην πράξη.
Η σύγχρονη τεχνολογία, ωστόσο, αποδεικνύει το αντίθετο. Ο Gaudi εκφράζει την ελπίδα ότι το Roman θα βοηθήσει στον εντοπισμό πλήθους τέτοιων πλανητών, μεταμορφώνοντας ριζικά τον τρόπο με τον οποίο παρατηρούμε το σύμπαν. Επιπλέον, το τηλεσκόπιο θα αναζητήσει νέους γαλαξίες, βοηθώντας τους επιστήμονες να κατανοήσουν σε βάθος τη δομή του σύμπαντος.
