Ένα μυστηριώδες ραδιοσήμα που εκπέμπει παλμούς κάθε 8 λεπτά εντοπίστηκε σε απόσταση χιλιάδων ετών φωτός από τη Γη, προσφέροντας νέα δεδομένα για τη συμπεριφορά των νεκρών άστρων. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature.com στις 12 Νοεμβρίου 2026.
Σύμφωνα με αστρονόμους του Πανεπιστημίου Curtin της Αυστραλίας και του Διεθνούς Κέντρου Έρευνας Ραδιοαστρονομίας, αυτές οι σύντομες εκρήξεις ραδιοκυμάτων δεν προέρχονται από ένα μεμονωμένο ουράνιο σώμα, αλλά από ένα διπλό αστρικό σύστημα.
Το συγκεκριμένο σύστημα αποτελείται από έναν λευκό νάνο (τον πυρήνα που απομένει μετά τον θάνατο ενός άστρου) και έναν αστέρα τύπου G, ο οποίος διαθέτει χαρακτηριστικά σχεδόν πανομοιότυπα με τον δικό μας Ήλιο.
Η αποκρυπτογράφηση του συστήματος GPM J071507-114153
Η ερευνητική ομάδα, αξιοποιώντας τις δυνατότητες του Ερευνητικού Κέντρου Υπερυπολογιστών της Δυτικής Αυστραλίας, ανέλυσε δεδομένα άνω των 100 ωρών. Η μελέτη επικεντρώθηκε στο αστρικό σύστημα με την κωδική ονομασία GPM J071507-114153, το οποίο βρίσκεται 5.000 έτη φωτός μακριά.
Ο Δρ. Sam McSweeney και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν ότι το σύστημα εκπέμπει επαναλαμβανόμενους παλμούς ακριβώς κάθε 7,9 λεπτά. Τα σήματα ήταν τόσο καθαρά που επέτρεψαν στους επιστήμονες να παρατηρήσουν τον λευκό νάνο καθώς κινείται στην τροχιά του, επιβεβαιώνοντας ότι η πηγή των ραδιοκυμάτων βρίσκεται πάνω στο ίδιο το νεκρό άστρο ή στο άμεσο περιβάλλον του.
Μέχρι σήμερα, τα γνωστά συστήματα αυτής της κατηγορίας απαρτίζονταν συνήθως από έναν λευκό και έναν ερυθρό νάνο. Η νέα ανακάλυψη ανατρέπει τα δεδομένα, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι και ένας αστέρας τύπου G μπορεί να πυροδοτήσει τον μηχανισμό παραγωγής τέτοιων ραδιοπαλμών.
Η διαφορά από τα πάλσαρ
Για να κατανοήσουμε τη σημασία της ανακάλυψης, πρέπει να διαχωρίσουμε το φαινόμενο από τα κλασικά πάλσαρ. Το νέο σύστημα ανήκει στη σπάνια κατηγορία των Long-Period Radio Transients (LPRTs). Σε αυτά τα δυαδικά συστήματα η τεράστια ενέργεια δεν παράγεται απλώς από την περιστροφή. Προκύπτει από μια βίαιη σύγκρουση δυνάμεων: το ισχυρό μαγνητικό πεδίο του λευκού νάνου αλληλεπιδρά άμεσα με τον αστρικό άνεμο και την ατμόσφαιρα του συνοδού του. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός θυμίζει έντονα την ηλεκτρομαγνητική αλληλεπίδραση που παρατηρείται στο δικό μας ηλιακό σύστημα μεταξύ του Δία και του δορυφόρου του, της Ιούς, αλλά εκτυλίσσεται σε ασύλληπτη κοσμική κλίμακα.
