Πρόσφατα, ένας λευκός εθνικιστής με νεοναζιστικό υπόβαθρο, εξαπέλυσε ρατσιστικές επιθέσεις μέσω Facebook στον Ινδό πρωθυπουργό κατά την επίσκεψή του στην Αυστραλία. Από ό,τι φαίνεται, η Meta τον πληρώνει για να παράγει τέτοιο περιεχόμενο, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του ABC News Verify. Σε αυτή διαβάζουμε πως αρκετές αμφιλεγόμενες αυστραλιανές σελίδες, κερδίζουν χρήματα από το Facebook, δημιουργώντας ragebait περιεχόμενο, δηλαδή περιεχόμενο που προκαλεί οργισμένα σχόλια.
Ο Χιούγκο Λένον είναι ένας ακροδεξιός ακτιβιστής που συνελήφθη επίσημα από την αστυνομία της Βικτώριας επειδή φώναξε βωμολοχίες και ρατσιστικές προσβολές στον Ναρέντρα Μόντι σε ξενοδοχείο της Μελβούρνης. Ο εν λόγω άνθρωπος, λαμβάνει έσοδα από το πρόγραμμα Content Monetization του Facebook, από τον Σεπτέμβρη του 2025.
Ο ίδιος έχει ανεβάσει φωτογραφίες με γνωστούς νεοναζί και δεν κρύβει τα πιστεύω του. Σε πρόσφατο βίντεο που ανέβασε στο Facebook, είχε ένα ξέσπαμα κατά του Ινδού πρωθυπουργού, ενώ μιλούσε για λευκή υπεροχή και αρκετά άλλα.
Ένας ακόμα ακροδεξιός ειδησεογραφικός ιστότοπος της Αυστραλίας, το Noticer, κάνει παρόμοιες αναρτήσεις υπέρ της λευκής υπεροχής και των νεοναζί και μέσω του ίδιου προγράμματος δημιουργεί έσοδα.
Το Noticer όμως έχει ήδη φάει ποινή από το Χ για το εν λόγω περιεχόμενο, αφού ήταν αρκετά ακραίο. Μάλιστα, το X έχει τεράστια ανοχή σε ακραίο και ναζιστικό περιεχόμενο, αφού όπως διακηρύσσει ο Musk, είναι το πιο ελεύθερο μέσο κοινωνικής δικτύωσης.
Πρόγραμμα μόνο με πρόσκληση
Αυτά είναι λίγα παραδείγματα από δεκάδες λογαριασμούς που έχουν χρηματικές απολαβές από το Facebook, με ορισμένους να έχουν έσοδα από το Facebook από το 2017. Πρόκειται για ναζιστικές σελίδες, σελίδες παραπληροφόρησης και σελίδες που είναι ξεκάθαρα απάτες (όπως πωλήσεις ενεργειακών βραχιολιών).
Εδώ έρχεται το πιο ενδιαφέρον όμως. Η εγγραφή στο εν λόγω πρόγραμμα γίνεται μόνο με πρόσκληση. Μόνο για το 2025, η πλατφόρμα πλήρωσε 4.27 δισεκατομμύρια δολάρια σε περίπου 12.6 εκατομμύρια λογαριασμούς, με την εταιρεία να γνωστοποιεί τις πληρωμές που κάνει σε συνεργαζόμενους εκδότες.
Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός «What To Fix» για την πολιτική τεχνολογίας και την υπευθυνότητα συγκεντρώνει αυτά τα ακατέργαστα δεδομένα σε ένα αρχείο με δυνατότητα αναζήτησης, το οποίο χρησιμοποιήθηκε από το ABC NEWS Verify για αυτήν την έρευνα.
Σύμφωνα με την πλατφόρμα, το πρόγραμμα Content Monetization είναι «ένα πρόγραμμα μόνο με πρόσκληση που σας επιτρέπει να κερδίζετε χρήματα από την απόδοση των επιλέξιμων δημόσιων βίντεο, φωτογραφιών, ιστοριών και αναρτήσεων κειμένου σας».
«Αν λάβουμε υπόψη ότι η Meta βρίσκεται σε άμεση εμπορική σχέση με τους εκδότες της, στο βαθμό που τους καταβάλλει δικαιώματα και ότι έχει συμφωνία δημιουργίας εσόδων μαζί τους, τότε θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι είναι υπεύθυνοι για το περιεχόμενο που παράγεται από τον επιχειρηματικό τους συνεργάτη με κάποιους τρόπους», δήλωσε το What to Fix, μέσω της εκτελεστικής διευθύντριας, Victoire Rio.
«Έχουμε συναντήσει λογαριασμούς που συνδέονται με οντότητες που έχουν υποστεί κυρώσεις και συμμετείχαν σε αυτά τα προγράμματα», συνέχισε.
Παραβίαση των όρων χρήσης
Σειρά σελίδων που εξέτασε το ABC News Verify φαίνεται πως παραβιάζουν τους όρους χρήσης του Facebook, ιδιαίτερα αυτούς για τη δημιουργία εσόδων από περιεχόμενο.
Στους όρους αναφέρουν ότι «συζητημένα κοινωνικά ζητήματα» όπως η φυλή «ενδέχεται να αντιμετωπίσουν μειωμένη ή περιορισμένη νομισματοποίηση», ενώ «παραπλανητικές ιατρικές πληροφορίες» «δεν είναι επιλέξιμες για νομισματοποίηση».
Εδώ που τα λέμε το Facebook κατεβάζει αναρτήσεις και κλείνει σελίδες για πολύ πιο ασύμαντους λόγους, όμως στην περίπτωση της ρητορικής μίσους, της παραπληροφόρησης και των κομπογιαννιτών, επιλέγει όχι μόνο να παραμένει σιωπηλό, αλλά και να τους πληρώνει.
Ο ανεξάρτητος ερευνητής ακροδεξιού εξτρεμισμού, Καζ Ρος, δήλωσε ότι η πληρωμή αμφιλεγόμενων δημιουργών ήταν μια σκόπιμη στρατηγική της Meta.
«Το οικονομικό τους μοντέλο είναι να ανταμείβουν τους δημιουργούς περιεχομένου που προσελκύουν την αλληλεπίδραση και, όπως γνωρίζουμε, ο καλύτερος τρόπος για να επιτευχθεί η αλληλεπίδραση είναι η παραγωγή δολώματος οργής, εξτρεμιστικού υλικού, ενοχλητικού υλικού: οτιδήποτε θα αναστατώσει τους ανθρώπους και θα τους κάνει να διαφωνούν είναι ο καλύτερος τρόπος για να επιτευχθεί η αλληλεπίδραση», δήλωσε ο Δρ Ρος.
Όταν η Meta ρωτήθηκε για συγκεκριμένα προφίλ και πολιτικές, δεν έδωσε καμία απάντηση. Αντ’ αυτού, έκανε μια πολύ γενική δήλωση, που ακολουθεί παρακάτω:
«Έχουμε θεσπίσει σαφείς πολιτικές με τις οποίες πρέπει να συμμορφώνεται όποιος χρησιμοποιεί τα εργαλεία μας για τη δημιουργία εσόδων.
Όταν οι Σελίδες Δημιουργίας Εσόδων από Περιεχόμενο παραβιάζουν τους Όρους της Κοινότητάς μας, εφαρμόζουμε κυρώσεις όπως η προσωρινή ή μόνιμη απενεργοποίηση της δυνατότητάς τους να κερδίζουν χρήματα στις πλατφόρμες μας.
Οι δημιουργοί ή οι εκδότες που παραβιάζουν επανειλημμένα αυτές τις πολιτικές θα απομακρώνονται από τις πλατφόρμες μας».
Η άποψη του Techmaniacs
Η Meta θέλει να διαχωρίσει το προσβλητικό από το επικίνδυνο. Λέει πως οι ομιλίες με ρατσιστικά και νεοναζιστικά ξεσπάσματα μπορεί να είναι προσβλητικές, όμως δεν είναι ο ρόλος της Meta να αστυνομεύει την «προσβλητικότητα».
Εδώ έρχεται και ένας άλλος παράγοντας. Η δημιουργία Ragebait περιεχομένου είναι γνωστό πως προκαλεί σχόλια και διαμάχες, με τους χρήστες να επιστρέφουν ξανά και ξανά για να απαντήσουν σε άλλους χρήστες, σε ένα διαδικτυακό καβγά που δεν έχει τέλος. Αυτό είναι κάτι που η Meta γνωρίζει πάρα πολύ καλά.
Είναι όμως κάπως ειρωνικό μια εταιρεία που δεν σήκωνε μύγα στο σπαθί της την περίοδο της πανδημίας και που ήταν κάθετη σε θέματα diversity, να επιτρέπει και να ανταμείβει νεοναζιστικό περιεχόμενο, που ωθεί το κοινό σε βίαιες πράξεις κατά άλλων κοινωνικών ομάδων.
Κάτι πηγαίνει πολύ λάθος με τις Big Tech και δεν ξέρουμε γιατί έχουν πάρει όλα μια τόσο λάθος τροπή. Υποψίες έχουμε, όμως τίποτα σίγουρο.
