Ο αφαλός μπορεί να είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα σημείο όπου συγκεντρώνονται ιδρώτας, σμήγμα, νεκρά κύτταρα του δέρματος και βακτήρια. Μια μικρή νέα μελέτη δείχνει ότι το χημικό αποτύπωμα που αφήνουν αυτές οι ουσίες στη μυρωδιά του σώματος μπορεί να διαφέρει σε ανθρώπους με Parkinson, ήπια γνωστική εξασθένηση και COVID-19.
Η έρευνα αποτελεί περισσότερο μια απόδειξη της ιδέας παρά ένα έτοιμο διαγνωστικό τεστ. Συμμετείχαν μόλις 24 άνθρωποι, έξι με Parkinson, έξι με ήπια γνωστική εξασθένηση, έξι με COVID-19 και έξι υγιείς.
Ψάχνοντας το χημικό αποτύπωμα του σώματος
Οι επιστήμονες αναζητούσαν τις λεγόμενες πτητικές οργανικές ενώσεις ή VOCs, δηλαδή μικρά μόρια που εξατμίζονται εύκολα και απελευθερώνονται από τον οργανισμό μέσω του ιδρώτα, της αναπνοής, του σμήγματος και άλλων οδών.
Η σύσταση αυτών των ενώσεων μπορεί να αλλάξει ανάλογα με τη διατροφή, τα φάρμακα, αλλά και την κατάσταση της υγείας. Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε δείγματα από τρία σημεία του σώματος, μέσα στη μύτη, πίσω από το εξωτερικό μέρος του αυτιού και στον αφαλό.
Τα δείγματα αναλύθηκαν με μια τεχνική που ονομάζεται laser-based photoacoustic spectroscopy. Με απλά λόγια, οι ερευνητές έριξαν υπέρυθρο φως στα αέρια που απελευθερώνονταν από κάθε δείγμα και μέτρησαν τον τρόπο με τον οποίο απορροφούσαν το φως.
Έτσι δημιουργήθηκε για κάθε δείγμα ένα είδος φασματικού αποτυπώματος. Στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκε στατιστική ανάλυση για να αναζητηθούν κοινά μοτίβα μεταξύ ανθρώπων με την ίδια κατάσταση.
Ο αφαλός έδωσε ενδιαφέροντα αποτελέσματα
Οι πιο καθαρές διαφορές εμφανίστηκαν στα δείγματα από τη μύτη και τον αφαλό.
Ειδικά στον αφαλό, τα δείγματα από υγιείς ανθρώπους και από άτομα με ήπια γνωστική εξασθένηση εμφάνισαν τη μεγαλύτερη μεταξύ τους διαφοροποίηση. Τα δείγματα από ανθρώπους με Parkinson και COVID-19 βρίσκονταν περισσότερο ενδιάμεσα και υπήρχε κάποια επικάλυψη μεταξύ των ομάδων.
Οι ερευνητές έκαναν επίσης μια μικρή επαναληπτική δοκιμή. Δύο εβδομάδες αργότερα πήραν δείγματα από τρεις επιπλέον ανθρώπους με Parkinson. Όταν προστέθηκαν στην ανάλυση, τα δείγματά τους ομαδοποιήθηκαν μαζί με εκείνα της αρχικής ομάδας Parkinson.
Το αποτέλεσμα είναι ενδιαφέρον, αλλά οι ίδιοι οι ερευνητές το θεωρούν προκαταρκτικό, καθώς βασίστηκε μόλις σε τρία νέα άτομα.
Ίσως χρειάζονται μόλις πέντε μήκη κύματος
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα αφορά την ίδια την τεχνολογία.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι δεν χρειάζεται απαραίτητα να εξετάζεται ολόκληρο το φάσμα υπέρυθρης ακτινοβολίας. Μόλις πέντε συγκεκριμένα μήκη κύματος μπορούσαν να διαχωρίσουν τις ομάδες σχεδόν τόσο καλά όσο το πιο χρήσιμο τμήμα του πλήρους φάσματος.
Αυτό θα μπορούσε μελλοντικά να οδηγήσει σε μικρότερες και λιγότερο ακριβές συσκευές.
Δεν είναι ακόμη διαγνωστικό τεστ
Εδώ βρίσκεται η σημαντικότερη προειδοποίηση.
Η μελέτη ήταν πολύ μικρή, ενώ η ηλικία των συμμετεχόντων συνδεόταν επίσης με αλλαγές στα χημικά αποτυπώματα. Επειδή ηλικία και διάγνωση δεν μπορούσαν να διαχωριστούν εύκολα σε τόσο μικρό δείγμα, δεν είναι ακόμη σαφές πόσο από τη διαφορά οφείλεται στην ίδια την ασθένεια και πόσο στην ηλικία.
Υπάρχει και ένα ακόμη πρόβλημα. Τα πειράματα έγιναν σε αυστηρά ελεγχόμενο εργαστήριο. Στην πραγματική ζωή, σαπούνια, αρώματα, προϊόντα προσωπικής υγιεινής και περιβαλλοντικοί ρύποι θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά τα αποτελέσματα.
Επομένως, δεν μπορούμε σήμερα να πούμε ότι η μυρωδιά του αφαλού μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να διαγνωστεί το Parkinson ή η γνωστική έκπτωση. Αυτό που έδειξε η μελέτη είναι ότι ο αφαλός μπορεί να αποτελεί μια εύκολα προσβάσιμη πηγή χημικών πληροφοριών για το σώμα, και οι επιστήμονες θέλουν τώρα να εξετάσουν αν αυτά τα μοτίβα επιβεβαιώνονται σε πολύ μεγαλύτερες ομάδες ανθρώπων.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports.
