Το Mars Express είναι ένα σκάφος της Ευρωπαϊκής Διαστημική Υπηρεσίας (ESA) έστειλε νέες εικόνες από την νότια πολική περιοχή του Άρη, που παρουσιάζουν χαρακτηριστικά γνωστά ως κρυπτικό έδαφος, που αναδύονται κάτω από τον παγετό του Άρη.
Το έδαφος τους πόλους του Άρη καλύπτεται από ένα μείγμα που περιλαμβάνει ξηρό πάγο (πάγο διοξειδίου του άνθρακα) με λίγο πάγο από νερό. Κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου, καθώς ο πλανήτης ψύχεται, αυτά τα αέρια από την πολική μάζα, συμπυκνώνονται, δημιουργώντας περισσότερο πάγο. Όταν μπούμε στον χειμώνα, αυτά τα καλύμματα μεγαλώνουν δραματικά σε μέγεθος.
«Μέχρι τα τέλη του χειμώνα μπορεί να φτάσουν ακόμη και τις 55 μοίρες γεωγραφικού πλάτους – περίπου το αντίστοιχο με το νότιο εύρος της Σκωτίας και της Δανίας, αν μεταφραστούν στο βόρειο ημισφαίριο της Γης», εξήγησε η ESA σε μια ανάρτηση στο blog της.
Την άνοιξη όμως, αυτός ο πάγος δε λιώνει, αλλά περνάει αμέσως σε αέρια μορφή, χωρίς την ενδιάμεση υγρή φάση και έτσι ο κύκλος συνεχίζεται.
Όταν ξεκίνησε η παρατήρηση του Άρη για πρώτη φορά, βρέθηκαν μερικά ασυνήθιστα χαρακτηριστικά. Ένα από αυτά ονομάστηκε κρυπτικό έδαφος, ουσιαστικά επειδή αψηφούσε την εξήγηση εκείνη την εποχή. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι αισθητά σε πιο σκοτεινό έδαφος, καθώς ξεχωρίζουν έντονα σε σχέση με τους υπόλοιπους αρειανούς πάγους.
Αυτά τα χαρακτηριστικά ήταν ασαφή αρχικά, αλλά πλέον οι επιστήμονες έχουν καταλήξει σε μια σειρά υποθέσεων, που οδήγησαν στο να έχουμε μια πολύ καλή ιδέα για το τι είναι και πως σχηματίστηκαν.
«Όταν το ηλιακό φως διεισδύει μέσα από το ημιδιαφανές στρώμα πάγου διοξειδίου του άνθρακα στις αρχές της άνοιξης, θερμαίνει την υποκείμενη επιφάνεια», εξηγεί η ESA. «Ο πάγος στο κάτω μέρος του στρώματος αρχίζει να εξαχνώνεται, δημιουργώντας θύλακες παγιδευμένου αερίου. Η πίεση συσσωρεύεται και ο υπερκείμενος πάγος ξαφνικά σπάει. Πίδακες αερίου ξεσπούν στην επιφάνεια, μεταφέροντας σκοτεινή σκόνη από κάτω. Η σκόνη πέφτει πίσω στο επιφάνεια σε μοτίβο που διαμορφώνεται από την κατεύθυνση του ανέμου που επικρατεί».
Ο τρόπος με τον οποίο δημιουργούνται αυτά τα χαρακτηριστικά σημάδια, είναι παρόμοιος με αυτόν που πιθανότατα σχημάτισε τις περίφημες αράχνες στον Άρη, οι οποίες μάλιστα βρίσκονται και αυτές στην ίδια περιοχή.
Μόλις η σκόνη από τους πίδακες αερίων κάτσει, τα πιο σκούρα σημεία απορροφούν περισσότερο φως και αρχίζουν να θερμαίνονται εκ νέου. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται και στο τέλος μένουν αυτές οι τρύπες μέσα στον πάγο του Άρη.
Νέες αποδείξεις δείχνουν πως ο long COVID είναι εγκφαλικός τραυματισμός
Αυτός ο μηχανισμός είναι παρόμοιος με αυτόν που προτάθηκε για τις αράχνες στον Άρη, στον οποίο πρόσφατα δόθηκαν πειραματικά στοιχεία υπέρ του.
«Σε αυτό το μοντέλο, το ηλιακό φως διαπερνά τον ημιδιαφανή πάγο της πλάκας την άνοιξη και η ακτινοβολία θερμικού μήκους κύματος παγιδεύεται, θερμαίνοντας τον ρεγόλιθο κάτω από τον πάγο και προκαλώντας την εξάχνωση της αδιαπέραστης πλάκας πάγου από τη βάση της», εξήγησε μια ομάδα που διερευνά το φαινόμενο στη μελέτη τους.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο The Planetary Science Journal.
