Το USS Abraham Lincoln και άλλα μεγάλα πολεμικά πλοία εξακολουθούν να βασίζονται, όταν χρειάζεται, στην αστρική πλοήγηση, παρότι διαθέτουν σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα και GPS.
Ο λόγος είναι απλός: σε συνθήκες πολέμου ή τεχνικής βλάβης, τα ηλεκτρονικά όργανα μπορούν να μπλοκαριστούν, να παραπλανηθούν ή να πάψουν να λειτουργούν.
Όταν το GPS δεν είναι αρκετό
Στην καθημερινότητα, εφαρμογές όπως το Google Maps και το Apple Maps έχουν κάνει την πλοήγηση εξαιρετικά απλή. Στη θάλασσα, όμως, και ειδικά σε στρατιωτικές αποστολές, τα πράγματα είναι πολύ πιο σύνθετα.
Ένα τεράστιο αεροπλανοφόρο όπως το USS Abraham Lincoln μπορεί να βρεθεί σε περιοχές όπου οι επικοινωνίες παρεμβάλλονται, τα ηλεκτρονικά συστήματα δέχονται επιθέσεις ή η χρήση ραδιοσυχνοτήτων μπορεί να αποκαλύψει τη θέση του. Σε τέτοιες συνθήκες, η δυνατότητα πλοήγησης χωρίς εξάρτηση από δορυφόρους και ηλεκτρονικά μέσα γίνεται κρίσιμη.
Η παλιά τεχνική που παραμένει χρήσιμη
Η αστρική πλοήγηση βασίζεται στην παρατήρηση του ουρανού. Ο ήλιος, το φεγγάρι, τα αστέρια και ο ορίζοντας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον υπολογισμό της θέσης ενός πλοίου.
Το βασικό εργαλείο είναι ο εξάντας, ένα όργανο που επιτρέπει στους ναυτικούς να μετρούν τη γωνία ανάμεσα σε ένα ουράνιο σώμα και τον ορίζοντα.
Πώς βρίσκει θέση ένα πλοίο από τα αστέρια
Οι ναυτικοί πραγματοποιούν μετρήσεις που ονομάζονται οπτικές παρατηρήσεις. Μετρούν τη γωνία του ήλιου, της σελήνης ή συγκεκριμένων αστεριών σε σχέση με τον ορίζοντα και στη συνέχεια συγκρίνουν τα στοιχεία με αστρονομικούς πίνακες που δείχνουν πού θα έπρεπε να βρίσκεται κάθε ουράνιο σώμα σε μια συγκεκριμένη ώρα.
Από αυτή τη σύγκριση προκύπτουν οι λεγόμενες γραμμές θέσης. Όταν ο πλοηγός χρησιμοποιήσει περισσότερα από ένα ουράνια σώματα, μπορεί να εντοπίσει το σημείο όπου τέμνονται αυτές οι γραμμές και να υπολογίσει την κατά προσέγγιση θέση του πλοίου.
Στη συνέχεια, συγκρίνει τη νέα θέση με την προηγούμενη εκτίμηση πορείας, λαμβάνοντας υπόψη την ταχύτητα, την κατεύθυνση και τον χρόνο που έχει περάσει. Έτσι μπορεί να διαπιστώσει αν το πλοίο κινείται σωστά ή αν χρειάζεται αλλαγή πορείας.
Γιατί δεν μπορεί να «χακαριστεί» ο ουρανός
Το μεγάλο πλεονέκτημα της αστρικής πλοήγησης είναι ότι δεν εξαρτάται από ηλεκτρονικά δίκτυα. Ένα GPS μπορεί να δεχθεί παρεμβολές ή spoofing, δηλαδή ψεύτικα σήματα που οδηγούν σε λάθος θέση. Οι δορυφορικές επικοινωνίες μπορούν να μπλοκαριστούν. Τα ηλεκτρονικά όργανα μπορούν να παρουσιάσουν βλάβη.
Τα αστέρια, όμως, δεν μπορούν να παραβιαστούν. Ο ουρανός παραμένει μια σταθερή και ανεξάρτητη αναφορά, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για πολεμικά πλοία που επιχειρούν σε περιοχές υψηλού κινδύνου.
Γιατί έχει σημασία για τα αεροπλανοφόρα
Τα πυρηνοκίνητα αεροπλανοφόρα, όπως το USS Abraham Lincoln, είναι από τα πιο κρίσιμα μέσα του αμερικανικού στόλου. Είναι τεράστια, πολύπλοκα και σχεδιασμένα να επιχειρούν για δεκαετίες. Η ασφαλής πλοήγησή τους δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από ένα σύστημα.
Σε περίπτωση που τα ηλεκτρονικά μέσα δεν είναι διαθέσιμα, οι πλοηγοί πρέπει να μπορούν να οδηγήσουν το πλοίο με ασφάλεια σε φιλικά νερά, σε σημείο ανεφοδιασμού ή σε νέο προορισμό. Για αυτόν τον λόγο, το Ναυτικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ έχει υποστηρίξει ότι κάθε πλοίο θα πρέπει να μπορεί να πλοηγείται και με αστρικές τεχνικές.
