Πόσες φορές έχετε πει από Δευτέρα δίαιτα; Πολλοί είναι εκείνοι που μπαίνουν στον πειρασμό να δοκιμάσουν αυστηρές διαίτες ή ένα diet challenge, ελπίζοντας ότι θα δώσουν ένα δυνατό ξεκίνημα στην απώλεια βάρους. Όμως η ψυχολογία και η φυσιολογία δείχνουν ότι οι γρήγορες, περιοριστικές λύσεις είναι από τις πιο δύσκολες στο να τηρηθούν και σπάνια οδηγούν σε αποτέλεσμα που διαρκεί.
Τα δεδομένα είναι ξεκάθαρα. Έρευνες εκτιμούν ότι μόνο περίπου 20% όσων χάνουν βάρος με δίαιτα, καταφέρνουν να το διατηρήσουν μακροπρόθεσμα. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι άνθρωποι δεν προσπαθούν αρκετά, αλλά ότι ο οργανισμός και ο εγκέφαλος αντιδρούν έντονα όταν μπαίνουμε σε καθεστώς στέρησης.
Οι αυστηροί κανόνες γεννούν λιγούρες
Πολλά προγράμματα βασίζονται σε απόλυτους κανόνες. «Κόψε τελείως τα γλυκά», «μην τρως υδατάνθρακες», «απέφυγε όλα τα σνακ». Το πρόβλημα είναι ότι τα τρόφιμα που συνήθως λαχταράμε περισσότερο, όπως η σοκολάτα, το παγωτό ή τα πατατάκια, ενεργοποιούν το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου. Προκαλούν ευχαρίστηση και θετικά συναισθήματα.
Όταν τα αφαιρούμε απότομα, χάνουμε αυτή την ανταμοιβή. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε λιγούρες, δηλαδή σε έντονη επιθυμία για μια συγκεκριμένη τροφή, ακόμη κι όταν δεν πεινάμε πραγματικά. Σε αρκετές περιπτώσεις, η προσπάθεια αποκλεισμού ενός φαγητού αυξάνει την επιθυμία γι’ αυτό, και τελικά οδηγεί σε υπερκατανάλωση.
Το σώμα αντιδρά σαν να απειλείται
Οι ειδικοί στη διατροφή συμφωνούν ότι οι πολύ χαμηλές θερμίδες δεν είναι καλή λύση για διάρκεια. Η πείνα και ο κορεσμός ελέγχονται από πολύπλοκους μηχανισμούς. Όταν μειώνουμε υπερβολικά την πρόσληψη ενέργειας, ο οργανισμός αυξάνει την όρεξη, μειώνει το αίσθημα πληρότητας και μπορεί να μειώσει ακόμη και τις καύσεις, άρα το πόσες θερμίδες ξοδεύουμε καθημερινά.
Με απλά λόγια, το σώμα στέλνει πιο δυνατά σήματα πείνας στον εγκέφαλο, ώστε να μας ωθήσει να φάμε περισσότερο. Αυτή η αντίδραση έχει εξελικτική βάση, γιατί παλιότερα βοήθησε τον άνθρωπο να επιβιώσει σε περιόδους έλλειψης τροφής. Σήμερα, όμως, συχνά οδηγεί σε επαναπρόσληψη κιλών μετά το τέλος της δίαιτας.
Δεν χάνεται μόνο λίπος, χάνεται και μυϊκή μάζα
Ένα ακόμη κρίσιμο θέμα είναι ότι η γρήγορη απώλεια βάρους δεν αφορά μόνο λίπος. Συχνά μειώνεται και η μυϊκή μάζα.
Αυτό έχει σημασία, γιατί ο μυς συμβάλλει στον μεταβολισμό και στις θερμίδες που καίμε σε κατάσταση ηρεμίας. Όταν χάνουμε μυς, γίνεται πιο εύκολο να ξαναπάρουμε βάρος, ειδικά όταν επιστρέψουμε στις παλιές συνήθειες.
Τι λειτουργεί καλύτερα στην πράξη
Αν ο στόχος είναι ουσιαστική αλλαγή, η λύση δεν είναι το «όλα ή τίποτα». Μια πιο αργή, ισορροπημένη προσέγγιση προστατεύει τους μύες και χτίζει διάρκεια. Αντί να σκέφτεσαι τι θα κόψεις, σκέψου τι θα προσθέσεις. Περισσότερη πρωτεΐνη για κορεσμό, περισσότερες φυτικές ίνες από όσπρια, λαχανικά, φρούτα και δημητριακά ολικής, και λιγότερα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Και αντιμετώπισε τον στόχο σαν project με πλάνο. Βάλε ρεαλιστικούς στόχους ανά εβδομάδα, εντόπισε εμπόδια, οργάνωσε δράση, κινήσου περισσότερο και κατέγραψε πρόοδο. Τα quick fixes υπόσχονται ταχύτητα, αλλά η πραγματική επιτυχία χτίζεται με σταθερές συνήθειες.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
