Όσο η τεχνολογία προχωρά, προσφέρει νέα εργαλεία στην επιστήμη ώστε να γίνεται πιο αποτελεσματική. Πλέον έχουμε έναν νέο τύπο μη καταστροφικής τεχνολογίας, που έχει αρχίσει να γίνεται διαθέσιμος σε όλο και περισσότερους επιστήμονες, κάτι που έχει φανεί πολύ χρήσιμο στην μελέτη μετεωριτών που έχουμε ανακαλύψει.
Σε μια νέα μελέτη από την Estrid Naver του Τεχνικού Πανεπιστημίου της Δανίας, βλέπουμε τη χρήση δύο εκ των νέων εργαλείων σε έναν από τους πιο διάσημους μετεωρίτες στον κόσμο, τον NWA 7034, που είναι γνωστός και ως Black Beauty.
Το όνομά του προέρχεται από το χρώμα του μετεωρίτη, ενώ είναι ένας μετεωρίτης που έπεσε στη Γη, σαν θραύσμα από πρόσκρουση αστεροειδή στην επιφάνεια του Άρη. Οι επιστήμονες έχουν κάνει χρονολόγηση στον μετεωρίτη και φαίνεται πως έχει ηλικία 4.48 δισεκατομμυρίων ετών, κάτι που σημαίνει πως είναι ένα δείγμα από τα παλαιότερα του Άρη και μάλιστα από τα πρώιμα χρόνια του.
Ο μετεωρίτης βρέθηκε από νομάδες στην Σαχάρα το 2011 και η μελέτη του εκείνη την εποχή απαιτούσε λήψη δειγμάτων, κάτι που σημαίνει φθορά στον ίδιο τον μετεωρίτη. Πρακτικά, οι επιστήμονες έπρεπε να σπάσουν μερικά κομμάτια του για να το μελετήσουν. Αυτά τα μικρά κομμάτια που αποσπάστηκαν, έπρεπε στη συνέχεια να θρυμματιστούν και να διαλυθούν για να εμφανιστούν τα υλικά από τα οποία αποτελείται ο αρειανός βράχος.
Τώρα όμως, ευτυχώς έχουμε την τεχνολογία με το μέρος μας και μπορούμε να κάνουμε πολύ καλύτερη ανάλυση, χωρίς να πληγώσουμε το δείγμα, με την βοήθεια της αξονικής τομογραφίας (CT).
Αυτή η αξονική τομογραφία όμως δεν είναι σαν τη συνηθισμένη που κάνουμε στα ιατρεία, που πρακτικά γίνεται με αξονικούς τομογράφους ακτίνων Χ. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν μια διαφορετική μέθοδο, που είναι η αξονική τομογραφία νετρονίων. Σε αυτή, οι ακτίνες X αντικαθίστανται από νετρόνια, τα οποία διέρχονται μέσα από σκληρότερα υλικά, όπως ο μετεωρίτης.
Τα αποτελέσματα αυτού του τύπου σάρωσης ποικίλλουν σημαντικά, όμως είναι η καλύτερη μέθοδος για διείσδυση σε πυκνότερα υλικά και ένας πολύ καλός τρόπος για την ανίχνευση υδρογόνου, που είναι βασικό συστατικό του νερού.
Στην μελέτη οι ερευνητές χρησιμοποίησαν και τις δύο τεχνικές, την αξονική ακτίνων X και την αξονική νετρονίων, ώστε να μελετήσουν τον Black Beauty και να δουν τι περιέχει στο εσωτερικό του, χωρίς να τον καταστρέψουν. Αν και χρησιμοποίησαν ένα μικρό δείγμα του μετεωρίτη, που είχε ήδη γυαλιστεί, όταν τον εξέτασαν βρήκαν κλάστες (clasts).
Στη γεωλογία η λέξη clast χρησιμοποιείται για να περιγράψει ένα μικρό θραύσμα βράχου που έχει σφηνωθεί σε έναν μεγαλύτερο βράχο. Αυτό βέβαια δεν αποτελεί έκπληξη, δεδομένου πως ο μετεωρίτης ήταν προϊόν πρόσκρουσης στην επιφάνεια του Άρη, που συνδύασε τους βράχους του αστεροειδή με τους βράχους του Άρη.
Όμως το είδος κλαστών που έδειξαν οι αξονικές τομογραφίες, ήταν ένα νέο είδος. Γνωστά ως «πλούσια σε υδρογόνο οξυυδροξείδιο του σιδήρου» ή κλαστικά H-Fe-ox, αυτά τα πλούσια σε υδρογόνο σμήνη αποτελούσαν περίπου το 0,4% του όγκου του δείγματος Black Beauty που εξέτασαν, το οποίο είχε περίπου το μέγεθος ενός νυχιού.
Αυτό μπορεί να φαντάζει λίγο, όμως σύμφωνα με την χημεία του εσωτερικού του μετεωρίτη, σημαίνει πως αυτά τα μικρά κομμάτια βράχου είχαν περιεκτικότητα σε νερό που φτάνουν το 11%!
Αν και ο μετεωρίτης προέρχεται από ένα μέρος του Άρη που δεν έχουμε μελετήσει με τα rovers μας, τα δείγματα δείχνουν πως στην περιοχή από την οποία προήλθε, είχε μεγάλη ποσότητα νερού σε υγρή μορφή, πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.
Διαβάστε επίσης: Νέο είδος σπηλαίου στον Άρη ίσως έχει στοιχεία αρχαίας ζωής και να μας βοηθήσει να εγκατασταθούμε εκεί
Το εντυπωσιακό με τον Black Beauty είναι πως από μόνο του είναι σαν μια αποστολή στον Άρη, μαζί με την επιστροφή των δειγμάτων από εκεί στη Γη ή τουλάχιστον στο περίπου. Από τη στιγμή που το δείγμα έπεσε στη Γη, έχει μολυνθεί από το περιβάλλον της, αν και στην Έρημο Σαχάρα που βρέθηκε, δεν υπάρχει μεγάλη παρουσία νερού.
Η τόσο καλή και λεπτομερής ανάλυση που προσφέρουν οι αξονικές τομογραφίες, είναι ένα πολύ δυνατό εργαλεία στη μελέτη δειγμάτων από άλλους πλανήτες. Οι επιστήμονες ελπίζουν πως μια μέρα τα δείγματα από τον Άρη θα επιστρέψουν στη Γη, παρά τα προβλήματα που δημιουργεί η κυβέρνηση Trump στη χρηματοδότηση του προγράμματος. Η τεχνολογία αυτή μπορεί πρακτικά να δει μέσα από το περίβλημα τιτανίου, από το οποίο αποτελείται το σφραγισμένο κάνιστρο των δειγμάτων.
Αν και το πρόγραμμα Mars Sample Return έχει προς το παρόν ακυρωθεί, ίσως χρειαστεί αρκετός καιρός για να έρθουν τα δείγματα πίσω στη Γη. Όμως, οι ελπίδες της επιστημονικής κοινότητας έχουν στραφεί προς την Κίνα, που ήδη σχεδιάζει μια αποστολή για δειγματοληψία και επιστροφή των δειγμάτων στη Γη. Αυτή η αποστολή θα γίνει σύντομα και οι Κινέζοι έχουν ήδη αποδείξει πως μπορούν να τα καταφέρουν, αφού με έναν παρόμοιο τρόπο έφεραν δείγματα από την μακρινή πλευρά της Σελήνης, το 2025.
Μέχρι τότε, η διεξαγωγή του ίδιου είδους μη καταστροφικής δοκιμής σε άλλους μετεωρίτες του Άρη φαίνεται να αποτελεί καλή χρήση της εμπειρογνωμοσύνης και του εξοπλισμού. Ας ελπίσουμε ότι θα δούμε πολλές περισσότερες μελέτες άλλων δειγμάτων στο μέλλον.
Η μελέτη είναι διαθέσιμη σε προεκτύπωση στο arXiv.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
