Εδώ και πάνω από 4 χρόνια, από τότε που κυκλοφόρησε το ChatGPT για πρώτη φορά, σχεδόν σίγουρα οι περισσότεροι Έλληνες θα έχουν συνομιλήσει με κάποιο chatbot, αποκαλύπτοντας πολλές φορές τα εσώψυχά τους, αν και δεν θα έπρεπε, όπως έχω γράψει στο παρελθόν.
Για τα παιδιά αποτελεί, λανθασμένα κατά την άποψή μας, μια διέξοδο από την ασφυκτική πίεση της καθημερινής ζωής, κάτι το οποίο οδηγεί σε έναν φαύλο κύκλο, του να νιώθουν ακόμη περισσότερο απομονωμένα.
Άλλοι πάλι το έχουν πάει ένα βήμα παραπέρα, αναζητώντας μέχρι και σεξουαλική ευχαρίστηση. Και γενικότερα σου δίνει την εντύπωση ότι αποτελεί έναν φίλο, άσχετα αν αυτός ο φίλος είναι ψεύτικος, δεν υπάρχει και δεν θα έπρεπε να υπάρχει.
Η παγίδα της τεχνητής οικειότητας
Διάβαζα τη συνέντευξη που έδωσε πρόσφατα η Sherry Turkle στο πλαίσιο κυκλοφορίας του βιβλίου της Artificial Intimacy: Who We Become When We Talk to Machines.
Όπως αναφέρει σε αυτή, κάτι που δεν θα έπρεπε ποτέ να χρησιμοποιούν τα chatbots, ειδικά όταν απευθύνονται σε παιδιά, είναι το πρώτο πρόσωπο.
Ο λόγος είναι ότι ένα chatbot, λέγοντας «εγώ σε αγαπώ», «είμαι εδώ για εσένα», ή νοιάζομαι για εσένα, δημιουργεί την εντύπωση μιας προσωπικής, ανθρώπινης σχέσης, τη στιγμή που από πίσω δεν υπάρχει τίποτα περισσότερο από ένα large language model, το οποίο προσπαθεί να μαντέψει την επόμενη λέξη.
Είναι κάτι όμως που δεν αφορά μόνο τα παιδιά, αλλά και γενικότερα όλους μας. Και όπως λέει και η ίδια η συγγραφέας του βιβλίου, έχει διαπιστώσει περιπτώσεις ανθρώπων που αναγνωρίζουν ότι πράγματι δεν βρίσκεται κάποιος άνθρωπος πίσω από ένα chatbot, αλλά αντίθετα επιλέγουν να συνεχίζουν και να βγάλουν σε αυτά την ψυχή τους.
Είναι, κατά την άποψή μου, αντίστοιχο με την ψευδαίσθηση που δημιουργείται όταν βλέπουμε αγαπημένους μας YouTubers στο Youtube και παρατηρούμε μια άλλη ζωή, την οποία εμείς ίσως να μη μπορούμε να φτάσουμε. Ναι, με υλικά αγαθά εννοώ. Συγκρίνουμε τη δική μας ζωή με αυτή της ευμάρειας ενός Youtuber, η οποία προκύπτει από συγκεκριμένες χορηγικές συμφωνίες και η οποία, εν τέλει, καταλήγει πάλι να σε ψυχοπλακώνει.
Ένας φαύλος κύκλος δίχως τέλος. Μην το κάνετε στον εαυτό σας αυτό. Δεν αξίζει.
