Η 12η Αυγούστου θα είναι μια εκπληκτική ημέρα για τους λάτρεις της αστρονομίας. Πρόκειται για την ημέρα που ο ουρανός θα προσφέρει πολλαπλά αστρονομικά φαινόμενα, συμπεριλαμβανομένης και μιας ολικής έκλειψης Ηλίου. Έτσι λοιπόν, τέσσερα φαινόμενα θα εμφανιστούν μέσα σε ένα 24ωρο και όλα τους πολύ εντυπωσιακά.
Τα κακά νέα είναι πως η χώρα μας δεν είναι στη ζώνη ολικότητας της έκλειψης και μόνο όσοι είναι στην Κέρκυρα θα μπορέσουν να δουν μια μικρή, μερική έκλειψη. Για μια πολύ καλύτερη εμπειρία θα πρέπει να περιμένουμε μέχρι τις 2 Αυγούστου του 2027, που η Ελλάδα θα βρίσκεται μέσα στην κατάλληλη ζώνη για να δούμε το διάσημο δαχτυλίδι της φωτιάς.
Εκτός από την έκλειψη όμως, σύμφωνα με τη NASA θα δούμε συνολικά τέσσερα μεγάλα αστρονομικά γεγονότα. Αυτά περιλαμβάνουν την έκλειψη, μια παρέλαση έξι πλανητών, μια Νέα Σελήνη και την κορύφωση της βροχής διαττόντων «αστέρων», τις Περσείδες. Πρακτικά, τα φαινόμενα θα ξεκινήσουν από τα ξημερώματα της 12ης Αυγούστου, λίγο πριν την ανατολή του Ήλιου και θα ολοκληρωθούν τις πρώτες πρωινές ώρες της 13ης Αυγούστου.
Παρέλαση πλανητών στον πρωινό ουρανό
Η 12η Αυγούστου ξεκινάει με μια μικρή παρέλαση πλανητών. Αυτό σημαίνει πως 6 πλανήτες θα βρίσκονται ταυτόχρονα στον ουρανό. Συγκεκριμένα, θα δούμε να λάμπουν ο Δίας, ο Άρης, ο Ερμής, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας. Λίγο πριν την ανατολή θα βρίσκονται διάσπαρτοι στον ουρανό και με μια εφαρμογή σαν το Sky Map θα μπορείτε να τους εντοπίσετε πιο εύκολα.
Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται πλανητική ευθυγράμμιση, που όμως δεν σημαίνει πως όλοι οι πλανήτες θα σχηματίζουν ευθεία στον ουρανό, όπως συχνά παρουσιάζεται στις ταινίες επιστημονικής φαντασίας.
Στην επερχόμενη εμφάνισή τους ο Δίας, ο Άρης, ο Κρόνος και ο Ερμής θα εμφανίζονται σαν φωτεινά σημεία στον ουρανό με γυμνό μάτι. Για τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα πιθανότατα θα χρειαστείτε κιάλια ή τηλεσκόπιο. Η καλύτερη ώρα παρατήρησης θα είναι περίπου 30 έως 60 λεπτά πριν από την τοπική ανατολή του Ήλιου, αν και οι ακριβείς συνθήκες θα διαφέρουν ανάλογα με την τοποθεσία.
Η έκλειψη Ηλίου
Φυσικά το κορυφαίο γεγονός θα είναι η ολική έκλειψη Ηλίου που θα έρθει λίγες ώρες αργότερα. Κατά τη διάρκειά της, η σκιά της Σελήνης θα σκοτεινιάσει τμήματα του Ατλαντικού και της Ευρώπης, ενώ σε μια στενή ζώνη θα έχουμε ολική έκλειψη Ηλίου. Αυτή η ζώνη θα περάσει από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, τη Βόρεια Ισπανία και ένα μικρό μέρος της Πορτογαλίας. Στη χώρα μας δυστυχώς θα είναι μια πολύ μικρή έκλειψη με κάλυψη κάτω του 10%, σε περιοχές όπως η Κέρκυρα.
Όσοι βρεθούν όμως μέσα στη ζώνη ολικότητας, θα δουν το διάσημο δαχτυλίδι της φωτιάς, με τον Ήλιο να καλύπτεται πλήρως και γύρω του να εμφανίζονται οι ηλιακές εκλάμψεις που εκτινάσσονται στο διάστημα.
Μόνο στις δυτικότερες και βορειοδυτικές περιοχές θα είναι ορατή μια πολύ μικρή μερική έκλειψη για λίγα λεπτά, καθώς ο Ήλιος θα δύει σχεδόν ταυτόχρονα με την έναρξή της. Σε πανελλαδικό επίπεδο, η μερική φάση θα είναι ορατή περίπου μεταξύ 20:30 και 20:40, ανάλογα με την τοποθεσία. Στην Κέρκυρα η έκλειψη θα αρχίσει στις 20:33 και θα φτάσει στο μέγιστο στις 20:40.
Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε πως ακόμα και με τόσο μικρή επικάλυψη του Ήλιου, τα πιστοποιημένα γυαλιά ηλιακής παρατήρησης είναι απαραίτητα για να κρατήσουμε τα μάτια μας ασφαλή. Η ακτινοβολία από μια έκλειψη μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες στα μάτια μας.
Νέα Σελήνη: Μετά την έκλειψη έρχεται το σκότος
Η 12η Αυγούστου είναι και η μέρα που θα έχουμε Νέα Σελήνη, με το μέγιστό της να λαμβάνει χώρα στις 20:36. Σε αυτό το φαινόμενο, ο Ήλιος φωτίζει μόνο τη μακρινή πλευρά της Σελήνης και η κοντινή σε εμάς, δηλαδή η ορατή από τη Γη, βυθίζεται στο σκότος. Αυτό πρακτικά την κάνει σχεδόν αόρατη από τη Γη τις βραδινές ώρες.
Φυσικά, η Νέα Σελήνη και η έκλειψη δεν είναι δύο άσχετα μεταξύ τους γεγονότα. Οι ηλιακές εκλείψεις συμβαίνουν μόνο όταν έχουμε Νέα Σελήνη, ακριβώς επειδή η Σελήνη μπαίνει ακριβώς ανάμεσα από τη Γη και τον Ήλιο.
Το σκότος που θα φέρει όμως η Νέα Σελήνη, δημιουργεί έναν πολύ σκοτεινό ουρανό, που σημαίνει πως έχουμε τις βέλτιστες συνθήκες για αστροφωτογραφία και παρατηρήσεις, αρκεί βέβαια να είμαστε μακριά από τα φώτα της πόλης, που δημιουργούν φωτορίπανση.
Το αποκορύφωμα των Περσείδων
Κατά τη διάρκεια της νύχτας στις 12 Αυγούστου και τις πρώτες ώρες της 13ης Αυγούστου, θα έχουμε την ετήσια βροχή μετεωριτών, τις Περσείδες, που θα φτάσει στην κορύφωσή της.
Η βροχή μετεωριτών δημιουργείται όταν η Γη, καθώς περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο, περνάει μέσα από το νέφος μικροσκοπικών αντικειμένων που αφήνει πίσω του ο κομήτης Swift-Tuttle. Τα σωματίδια εισέρχονται με τεράστια ταχύτητα στην ατμόσφαιρα και θερμαίνονται, δημιουργώντας τις χαρακτηριστικές φωτεινές γραμμές που αποκαλούμε «πεφταστέρια».
Το γεγονός πως το φαινόμενο θα φτάσει στο μέγιστό του τη στιγμή της Νέας Σελήνης, σημαίνει πως θα είναι πολύ πιο ορατό. Το καλύτερο σημείο για τη θέασή του είναι μια απομακρισμένη παραλία, ενώ αν έχουμε εξοπλιστεί με τα κατάλληλα σνακ και ποτά, θα μπορούμε να απολαύσουμε μια ξεχωριστή βραδιά.
Tips για την καλύτερη παρατήρηση των φαινομένων
Για να απολαύσετε στο έπακρο τη βραδιά και να έχετε την καλύτερη δυνατή εμπειρία παρατήρησης, κρατήστε υπόψη τα εξής πρακτικά tips:
- Προσαρμογή στο σκοτάδι: Δώστε στα μάτια σας τουλάχιστον 20 λεπτά να συνηθίσουν στο σκότος χωρίς να κοιτάξετε την οθόνη του κινητού σας. Αν χρειάζεστε φως, χρησιμοποιήστε φακό με κόκκινο φως.
- Χρησιμοποιήστε εφαρμογές ουρανού: Εφαρμογές όπως το Sky Map, το Stellarium ή το Star Walk 2 θα σας βοηθήσουν να εντοπίσετε αμέσως τους πλανήτες πριν την ανατολή.
- Αποφύγετε τη φωτορίπανση: Ειδικά για τις Περσείδες, απομακρυνθείτε όσο το δυνατόν περισσότερο από τα αστικά κέντρα. Η απουσία του φεγγαριού φέτος θα κάνει ακόμα και τα πιο αμυδρά «πεφταστέρια» ορατά.
Η 12η Αυγούστου λοιπόν είναι μια ξεχωριστή ημέρα για όσους αρέσκονται στα αστρονομικά φαινόμενα, ιδιαίτερα γεμάτη. Για όσους δεν μπορούν να δουν την έκλειψη, η NASA θα έχει livestream από το φαινόμενο.
