Το Artemis II πλησιάζει προς το Σελήνη και η ανθρωπότητα ήδη κοιτάει πιο φιλόδοξους στόχους, όπως ο Άρης. Η αλήθεια είναι πως είχαμε αφήσει τις επανδρωμένες αποστολές στο βαθύ διάστημα για πολύ καιρό. Άλλωστε, δεν είχαμε κάποιον ψυχρό πόλεμο για να σπρώξει τις ΗΠΑ να καινοτομήσουν σε αυτό το κομμάτι. Τώρα όμως η Κίνα έχει έρθει για τα καλά και έχει ήδη μεγάλες βλέψεις για το διάστημα, κάτι που ανάγκασε τις ΗΠΑ να ξεκινήσουν πάλι το κυνήγι για την διαστημική κυριαρχία. Αυτό όμως, αν και αδιάφορο για εμάς στην Ελλάδα, έχει μεγάλο αντίκτυπο στην επιστήμη και άρα ωφελεί όλο τον πληθυσμό της Γης.
Έτσι λοιπόν, με την SpaceX να στοχεύει προς τη Σελήνη αντί για τον Άρη, δεν περιμένουμε κάποια αποστολή στο άμεσο μέλλον για τον Κόκκινο Πλανήτη. Το πόσο σύντομα θα φτάσουμε στον Άρη έχει να κάνει καθαρά με την πολιτική βούληση και τώρα με την Κίνα να σχεδιάζει να φτάσει στον Άρη, οι ΗΠΑ ίσως νιώσουν την πίεση να επενδύσουν σε ένα σχέδιο για προλάβουν τους κινέζους. Βέβαια, ένα ταξίδι για τον Άρη δεν είναι καθόλου απλό και απαιτεί τεράστια βήματα στην τεχνολογία που πρέπει να γίνουν, ακόμα και αν ο Elon Musk τα παρουσιάζει πολύ πιο απλά από ότι είναι πραγματικά. Στην παρούσα φάση είναι πιο πιθανό να αποικίσουν τον Άρη τα ρομπότ μας, παρά ο άνθρωπος.
Με τις επανδρωμένες αποστολές στον Άρη να καθυστερούν πολύ, αλλά να μην ακυρώνονται, μήπως θα έπρεπε να θέσουμε μια ημερομηνία, την οποία θα πρέπει να κάνουμε όσα μπορούμε για να πετύχουμε;
Φυσικά, αυτή η ημερομηνία δεν θα πρέπει να είναι πολύ κοντά, ώστε να την κάνει ουτοπική, αλλά και σε μια χρονική απόσταση που να μας επιτρέπει να αναπτύξουμε τεχνολογίες τόσο για το ταξίδι στον Άρη, όσο και για την διαβίωση εκεί, που είναι και το δυσκολότερο κομμάτι.
Γιατί όμως η 10 Νοεμβρίου 2084 είναι καλή ημερομηνία για να πάμε στον Άρη;
Πρόκειται για την ημερομηνία που ο Άρης θα είναι στο πλησιέστερο σημείο σε σχέση με τη Γη και αυτό δημιουργεί πολλά θετικά για την αποστολή, όσο και για τη παρακολούθησή της ζωντανά από τη Γη. Βέβαια, εγώ πιθανότατα δε θα είμαι εδώ για να το δω, εκτός αν έχουμε βρει τρόπο να ξεπεράσουμε τα 100.
Είναι όμως αυτό που ονομάζουμε διαμετακομίσεις, που πρόκειται για κάτι πολύ σπάνιο.
Οι διελεύσεις συνήθως συζητούνται στα πλαίσια της εύρεσης εξωπλανητών σε άλλα αστρικά συστήματα, ώστε να μπορούμε να τους δούμε και να μελετήσουμε την χημεία τους, καθώς μειώνουν την φωτεινότητα ενός άστρου όταν περνάει ο εξωπλανήτης από μπροστά τους σε σχέση με τη Γη. Πριν καταφέρουμε να αναλύσουμε έναν πλανήτη μέσω της φασματοσκοπίας, χρησιμοποιούσαμε αυτές τις διελεύσεις στο ίδιο το ηλιακό μας σύστημα, ώστε να προάγουμε τις γνώσεις μας για το σύμπαν.
Πίστωση εικόνας: NASA/SDO
Από τη στιγμή που οι εσωτερικοί πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος κινούνται πιο γρήγορα γύρω από τον Ήλιο σε σχέση με τους εξωτερικούς, συχνά περνούν από την εσωτερική τροχιά. Αν οι τροχιές των πλανητών βρίσκονται σε ένα επίπεδο, κάθε φορά που συνέβαιναν αυτές οι διελεύσεις, οι παρατηρητές στον εξωτερικό πλανήτη θα μπορούσαν να δουν τον εσωτερικό πλανήτη να περνάει μπροστά από τον Ήλιο, κάτι που προέβλεψε για πρώτη φορά ο Κέπλερ για τις διελεύσεις του Ερμή και της Αφροδίτης το 1632.
Όμως, παρά το γεγονός πως οι πλανητικές τροχιές στο Ηλιακό μας σύστημα είναι σχεδόν στο ίδιο επίπεδο, η ευθυγράμμιση δεν είναι τέλεια. Αυτό σημαίνει πως τις περισσότερες φορές, ο εσωτερικός πλανήτης φαίνεται να περνάει είτε πάνω είτε κάτω από τον Ήλιο. Διελεύσεις λαμβάνουν χώρα μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις, όταν και οι δύο πλανήτες διέρχονται σχεδόν με ακρίβεια από το πλανητικό επίπεδο ακριβώς τη στιγμή που ευθυγραμμίζονται.
Από τη Γη μπορούμε να παρατηρήσουμε τις διελεύσεις μόνο του Ερμή και της Αφροδίτης, αφού είναι οι μόνοι πλανήτες που είναι πιο κοντά στον Ήλιο από εμάς. Όπως το να παρατηρήσουμε τη Γη να περνάει μπροστά από τον Ήλιο, ενώ είμαστε τον Άρη, θα ήταν κάτι εξαιρετικό. Όμως, πρόκειται για μια πολύ πιο σπάνια διέλευση, σε σχέση με αυτές της Αφροδίτης. Για παράδειγμα, η τελευταία τέλεια διέλευση της Αφροδίτης ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη, έγινε το 2012 και η επόμενη θα γίνει το 20117.
Οι διαβάσεις συνδέονται στενά με την εξερεύνηση, ιδιαίτερα μέσω του Captain Cook και της Διάβασης της Αφροδίτης του 1769. Η αποστολή παρατήρησης της Διάβασης της Αφροδίτης από την Ταϊτή για τον υπολογισμό της απόστασης μεταξύ Γης και Ήλιου, και έτσι τον υπολογισμό της κλίμακας του Ηλιακού Συστήματος, οδήγησε στην πρώτη χαρτογράφηση της Αυστραλίας.
Ο Κέπλερ μάλιστα, είχε κάνει τρομερά επιτυχημένες προβλέψεις για τις διελεύσεις του Ερμή και της Αφροδίτης, εκατοντάδες χρόνια πριν. Με αυτές τις προβλέψεις καταφέραμε να επιβεβαιώσουμε τους νόμους του για την πλανητική κίνηση. Ο Έντμουντ Χάλεϊ πήγε στην Αγία Ελένη το 1677 για να παρατηρήσει τη διέλευση του Ερμή και χαρτογράφησε τα νότια αστέρια όσο βρισκόταν εκεί.
Ο Χάλεϊ συνειδητοποίησε ότι οι διελεύσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τον υπολογισμό της απόστασης μεταξύ Γης και Ήλιου, αλλά για να το κάνουν αυτό, θα έπρεπε να χρονομετρήσουν πότε ξεκίνησαν και πότε τελείωσαν σε απομακρυσμένες τοποθεσίες και να χρησιμοποιήσουν τις διαφορές στον χρονισμό.
Η διέλευση της Αφροδίτης το 1769 θεωρήθηκε ως μια ευκαιρία για πρωτοφανή ακρίβεια στον προσδιορισμό της κλίμακας του Ηλιακού Συστήματος, αλλά μόνο εάν λαμβάνονταν πολύ ακριβείς μετρήσεις από όσο το δυνατόν πιο απομακρυσμένες τοποθεσίες.
Η διέλευση θα συνέβαινε νύχτα για την Αμερική, όμως όχι για την Ευρώπη. Για καλύτερες πιθανότητες επιτυχία, έπρεπε να γίνουν πολύ ακριβείς παρατηρήσεις στο αντίθετο άκρο της περιοχή, όπου η ορατή διέλευση (έπεφτε στον Νότιο Ειρηνικό) θα συνέβαινε. Οι μετρήσεις από ένα κινούμενο πλοίο θα ήταν απελπιστικές, αλλά η Ταϊτή, την οποία οι Ευρωπαίοι είχαν μόλις πρόσφατα αντιληφθεί, ήταν σχεδόν ιδανική τοποθεσία. Ο καπετάνιος Τζέιμς Κουκ στάλθηκε για να παρατηρήσει τη διέλευση.
Artemis II: Μας στέλνει περισσότερες φωτογαφίες της Γης από το Orion και είναι απίστευτες!
Οι μετρήσεις που έκανε ο Κουκ ήταν πολύ καλύτερες από όσες έγιναν μετά από αυτών, όμως ο ίδιος ήλπιζε, αφού ήταν τελειομανής. Για αυτό θέλησε σε μια άλλη επιτυχία, χαρτογραφώντας την ανατολική ακτή της Αυστραλίας με πρωτοφανή λεπτομέρεια.
Αν πάμε όμως στον Άρη, θα έχουμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε τη Γη να περνάει μπροστά από τον Ήλιο, στις 10 Νοεμβρίου του 2084. Ως πρόσθετο πλεονέκτημα, οι περισσότερες διελεύσεις της Γης παρέχουν επίσης την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε τη διέλευση της Σελήνης, είτε οδηγώντας είτε ακολουθώντας τον πλανήτη της από την επιφάνεια του Ήλιου.
Βεβαίως, οι μελλοντικοί ρομποτικοί εξερευνητές θα μπορούσαν να μεταδώσουν υλικό πίσω στη Γη, αλλά αυτό μπορεί να μην είναι τόσο πραγματικό και σημαντικό όσο αν οι άνθρωποι αστροναύτες, ίσως ακόμη και οι κάτοικοι μιας καθιερωμένης επιστημονικής βάσης , συνέλεγαν τις εικόνες και περιέγραφαν την εμπειρία.
Αν θέλουμε να συμβεί αυτό, η 10η Νοεμβρίου του 2084 είναι η καλύτερη ημερομηνία και μας δίνει αρκετό χρόνο να βρούμε λύσεις στα πολύ δύσκολα προβλήματα που φέρνει μια ανθρώπινη αποστολή στον Άρη, πόσο μάλλον η δημιουργία μόνιμων βάσεων εκεί. Η τελευταία διέλευση της Γης ανάμεσα στον Άρη και τον Ήλιο έγινε το 1984, όμως τότε δεν είχαμε τα εξερευνητικά μας σκάφη στην σωστή περιοχή. Μετά το 2084, η επόμενη ευκαιρία θα είναι το 2.163, οπότε κανένας ζωντανός άνθρωπος του σήμερα δε θα μπορεί να την δει.
Αν και το 2084 μπορεί να ακούγεται γελοία μακρινό, ένα μεγάλο μέρος του τρέχοντος πληθυσμού της Γης έχει μια αξιοσέβαστη πιθανότητα να ζήσει για να παρακολουθήσει την εκπομπή, εάν αυτή πραγματοποιηθεί.
Αν και όταν συμβεί όμως, το θέμα της Γης να περνάει μπροστά από τον Ήλιο θα είναι σίγουρα εντυπωσιακό και θα έχει πολλά να μας δώσει σε θέματα επιστήμης. Δυστυχώς, παρά τις δηλώσεις Musk, ο άνθρωπος απέχει πολύ από το να πάει στον Άρη, πόσο μάλλον στο να δημιουργήσει βάσεις εκεί. Οι δηλώσεις του Musk γίνονται μόνο για να χειραγωγείται η μετοχή της SpaceX, όμως από επιστημονικής άποψης, μπορούμε να πάμε μέχρι εκεί, όμως δε μπορούμε να επιστρέψουμε τους αστροναύτες με ασφάλεια και χωρίς προβλήματα υγείας. Φυσικά η δημιουργία βάσεων είναι ακόμα πιο δύσκολη.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
