Το Starliner της Boeing δεν είχε ποτέ εύκολη πορεία. Αν και κατάφερε να εκτοξευτεί με αστροναύτες στο εσωτερικό του, τελικά τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν όπως είχαν σχεδιαστεί.
Αντί για 14 ημέρες, οι δύο αστροναύτες έμειναν “κολλημένοι” στον ISS για εννέα μήνες, σε μια εξέλιξη που έφερε ξανά το Starliner στο επίκεντρο, αλλά αυτή τη φορά για όλους τους λάθος λόγους.
Οι διαρροές ηλίου που η NASA “υποβάθμισε”
Από την αρχή υπήρχαν ανησυχίες, κυρίως για διαρροές ηλίου στο σύστημα. Παρότι οι ενδείξεις προκαλούσαν προβληματισμό, η NASA είχε δώσει τελικά το πράσινο φως, θεωρώντας ότι το ρίσκο ήταν διαχειρίσιμο. Το Starliner απογειώθηκε, ταξίδεψε, και μάλιστα κατάφερε να δέσει επιτυχώς στον ISS, κάτι που θεωρήθηκε σημαντικό βήμα για το πρόγραμμα.
Όμως το πραγματικό πρόβλημα δεν εμφανίστηκε στη μετάβαση, αλλά στην επιστροφή. Οι ίδιες διαρροές που είχαν αντιμετωπιστεί σχετικά “χαλαρά” σε δοκιμές, εξελίχθηκαν σε παράγοντα που έκανε τους αστροναύτες να αμφιβάλλουν αν το σκάφος θα μπορούσε να τους φέρει πίσω στη Γη με ασφάλεια.
Όταν χάνονται κρίσιμοι thrusters, δεν μιλάμε για μικρή βλάβη
Η κατάσταση αποδείχθηκε πιο σοβαρή από όσο είχε αρχικά παρουσιαστεί. Το Starliner έχασε τέσσερις από τους 28 reaction control thrusters, τους μικρούς αλλά κρίσιμους προωθητήρες που ελέγχουν τον προσανατολισμό και τις κινήσεις του σκάφους στο διάστημα.
Με μια πρώτη ματιά, τέσσερις χαμένοι thrusters μπορεί να μη φαίνονται καταστροφικοί. Όμως στην πράξη, η απώλεια αυτή έφερε το σκάφος επικίνδυνα κοντά σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή. Με μία ακόμα αστοχία, το πλήρωμα δεν θα μπορούσε να ελέγξει καθόλου την κίνηση του Starliner.
Και αυτό είναι τρομακτικό, ειδικά όταν μιλάμε για προσέγγιση και ελιγμούς κοντά σε έναν κινούμενο διαστημικό σταθμό που βρίσκεται σε τροχιά, και μάλιστα είναι επανδρωμένος. Ένα λάθος, ένας εσφαλμένος ελιγμός ή μια απώλεια ελέγχου μπορεί να καταλήξει σε σύγκρουση, με συνέπειες που δεν περιορίζονται μόνο στο πλήρωμα του Starliner.
Η επικοινωνία της NASA μπήκε επίσης στο μικροσκόπιο
Ένα ακόμα σημείο που προκάλεσε αντιδράσεις ήταν ότι η NASA, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, δεν ενημέρωσε άμεσα τους αστροναύτες για το πλήρες μέγεθος του προβλήματος. Αυτό δεν δημιούργησε μόνο τεχνικές ανησυχίες, αλλά και ζήτημα διαχείρισης ασφάλειας και εμπιστοσύνης.
Σε ένα τόσο κρίσιμο περιβάλλον, η πλήρης εικόνα του ρίσκου δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι προϋπόθεση για να ληφθούν σωστές αποφάσεις.
Η επόμενη αποστολή αλλάζει: Starliner χωρίς πλήρωμα
Μετά την ολοκλήρωση του περιστατικού και την επιστροφή των αστροναυτών στη Γη, η NASA ξεκίνησε εσωτερική διερεύνηση για να καταλάβει τι ακριβώς πήγε λάθος. Και η πρώτη μεγάλη συνέπεια ήταν ξεκάθαρη.
Η επόμενη αποστολή του Starliner, αντί να γίνει επανδρωμένη, θα πραγματοποιηθεί χωρίς ανθρώπους, μια κίνηση που δείχνει ότι η εμπιστοσύνη στο σκάφος έχει δεχτεί σοβαρό πλήγμα. Η απόφαση αυτή δεν είναι απλά “προσεκτική”. Είναι μήνυμα ότι το επίπεδο ρίσκου θεωρήθηκε υψηλότερο από αυτό που μπορεί να δικαιολογηθεί με πλήρωμα.
Safety panel: “Η NASA έπρεπε να το πάρει πολύ πιο σοβαρά”
Η υπόθεση έγινε ακόμα πιο βαριά όταν, σύμφωνα με αναφορές, νέα επιτροπή ασφάλειας εξέφρασε την άποψη ότι η NASA έπρεπε να αντιμετωπίσει τα προβλήματα του Starliner πολύ πιο αυστηρά.
Η ίδια επιτροπή φέρεται να υπογράμμισε ότι η άρνηση ή η απροθυμία να παρουσιαστούν οι αστοχίες και τα “close calls” με μεγαλύτερη διαφάνεια, τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά το περιστατικό, αποτελεί ένδειξη κακής διαχείρισης. Και το χειρότερο είναι ότι αυτή η διαχείριση θα μπορούσε να έχει οδηγήσει όχι μόνο σε απώλεια των δύο αστροναυτών, αλλά και σε σοβαρό κίνδυνο για όσους βρίσκονταν στον ISS.
“Close calls” και επίσημες αναφορές: Αυτό που έλειψε
Ένα από τα πρόσωπα που συμμετείχαν στην επιτροπή, ο Mark Sirangelo, τόνισε ότι η NASA θα έπρεπε να καταγράφει και να ανακοινώνει επίσημα κάθε αστοχία ή “παρά λίγο” περιστατικό, το συντομότερο δυνατό.
Με αυτόν τον τρόπο, το θέμα περνά άμεσα στα χέρια των ομάδων ασφάλειας, γίνονται οι σωστές εκτιμήσεις ρίσκου και αποφεύγονται σενάρια όπου κρίσιμες πληροφορίες μένουν θολές ή καθυστερούν να αξιολογηθούν.
Η επιτροπή στάθηκε επίσης στη διαφορά ανάμεσα σε δύο εντελώς διαφορετικές στάσεις. Το να λες ότι “δουλεύεις για να αποδείξεις ότι είναι ασφαλές να επιστρέψουν με το Starliner” δεν είναι το ίδιο με το να πεις ξεκάθαρα ότι “δεν είναι ασφαλές να επιστρέψουν με αυτό”. Και σύμφωνα με τις παρατηρήσεις, στη συγκεκριμένη περίπτωση το δεύτερο θα ήταν η πιο σωστή και ξεκάθαρη θέση.
Να συνεχίσει το πρόγραμμα ή να εγκαταλειφθεί;
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι τι θα γίνει με το Starliner. Για κάποιους αναλυτές και παρατηρητές, ίσως έχει έρθει η στιγμή να εγκαταλειφθεί το πρόγραμμα. Το ιστορικό προβλημάτων, σε συνδυασμό με την αίσθηση ότι η προηγούμενη αποστολή δεν διαχειρίστηκε με τη δέουσα σοβαρότητα, έχει κάνει πολλούς να αναρωτιούνται πόσο ασφαλές είναι να ξανασταλεί αυτό το σκάφος σε επανδρωμένη αποστολή.
Υπάρχει και ένας ακόμα φόβος που ακούγεται όλο και περισσότερο. Ότι ένα ατύχημα ή μια σύγκρουση σε τροχιά μπορεί να δημιουργήσει επικίνδυνα συντρίμμια, ένα “τείχος” διαστημικών απορριμμάτων που θα μπορούσε να απειλήσει δορυφόρους, τον ISS και γενικά την ασφάλεια της τροχιάς γύρω από τη Γη.
Παρ’ όλα αυτά, κάποιοι ακόμα το εμπιστεύονται
Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν είναι όλοι αρνητικοί. Οι δύο αστροναύτες που ταξίδεψαν με το Starliner, έχουν δηλώσει ότι θα ανέβαιναν στο σκάφος ξανά.
Αυτό δείχνει είτε εμπιστοσύνη στην τεχνολογία, είτε πίστη ότι τα προβλήματα μπορούν να λυθούν πριν την επόμενη επανδρωμένη αποστολή.
Τι φταίει τελικά στη Boeing;
Το γιατί η Boeing δυσκολεύεται τόσο να “δέσει” σωστά το Starliner παραμένει σε μεγάλο βαθμό ασαφές. Ωστόσο, για πολλούς δεν περνά απαρατήρητο ότι και στον χώρο της αεροπορίας, η εταιρεία έχει βρεθεί τα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο συζητήσεων για ζητήματα ποιότητας και αξιοπιστίας.
Ίσως λοιπόν το πρόβλημα να μην είναι ένα μεμονωμένο τεχνικό ζήτημα, αλλά κάτι βαθύτερο. Ένα θέμα διαδικασιών, ελέγχων και κουλτούρας παραγωγής, που αργά ή γρήγορα βγαίνει στην επιφάνεια, είτε στη Γη είτε σε τροχιά.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
