Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα για τους αστεροειδείς του Ηλιακού μας Συστήματος. Αστρονόμοι εντόπισαν τον πρώτο αστεροειδή με τρεις λοβούς, έναν εξαιρετικά σπάνιο σχηματισμό που δεν είχε παρατηρηθεί ποτέ ξανά. Παράλληλα, ο παράξενος αυτός διαστημικός βράχος συνοδεύεται και από έναν μικρό φυσικό δορυφόρο.
Ο 44 Nysa έκρυβε το μυστικό του για σχεδόν 170 χρόνια
Ο αστεροειδής 44 Nysa ανακαλύφθηκε το 1857, όμως για περισσότερο από ενάμιση αιώνα οι επιστήμονες μπορούσαν να διακρίνουν μόνο ένα φωτεινό σημείο στον ουρανό. Ακόμη και οι παρατηρήσεις με το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble άφηναν την εντύπωση πως πρόκειται για έναν διπλό (bi-lobed) αστεροειδή, όπως συμβαίνει με αρκετά γνωστά σώματα του Ηλιακού Συστήματος. Οι νέες παρατηρήσεις, όμως, αποκάλυψαν μια εντελώς διαφορετική εικόνα.
Τρεις λοβοί αντί για δύο: Τα δύο πιθανά σενάρια
Χάρη στις παρατηρήσεις υψηλής ανάλυσης από το Large Binocular Telescope στην Αριζόνα και το Very Large Telescope (VLT) στη Χιλή, αποκαλύφθηκε ότι ο 44 Nysa διαθέτει τρεις διακριτούς λοβούς. Το φαινόμενο αυτό δεν έχει καταγραφεί ποτέ ξανά σε αστεροειδή του Ηλιακού Συστήματος.
View this post on Instagram
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι υπάρχουν δύο πιθανές εξηγήσεις για αυτή τη μορφή. Είτε πρόκειται για έναν «contact trinary» σχηματισμό (δηλαδή τρία ξεχωριστά σώματα που ενώθηκαν μέσω της βαρύτητας), είτε για έναν εξαιρετικά παραμορφωμένο ενιαίο αστεροειδή που προήλθε από μια αρχαία, ισχυρή σύγκρουση.
Ένας μικρός δορυφόρος σε τροχιά
Οι ίδιες παρατηρήσεις αποκάλυψαν ότι γύρω από τον 44 Nysa περιφέρεται ένας μικρός φυσικός δορυφόρος διαμέτρου περίπου 1 χιλιομέτρου, σε απόσταση τουλάχιστον 170 χιλιομέτρων από τον κύριο αστεροειδή. Ο προσωρινός χαρακτηρισμός του είναι S/2026 (44) 1.
Η ακριβής παρακολούθηση της τροχιάς του δορυφόρου θα επιτρέψει στους αστρονόμους να υπολογίσουν τη μάζα και την πυκνότητα του 44 Nysa, στοιχεία που αναμένεται να ρίξουν φως στον τρόπο δημιουργίας του.
Ένα παράθυρο στην αρχή του Ηλιακού Συστήματος
Ο 44 Nysa ανήκει στους λεγόμενους E-type αστεροειδείς, οι οποίοι είναι πλούσιοι σε ενστατίτη (enstatite), ένα ορυκτό με ελάχιστη περιεκτικότητα σε σίδηρο. Τέτοια σώματα εκτιμάται ότι σχηματίστηκαν πολύ κοντά στον Ήλιο κατά τα πρώτα στάδια δημιουργίας του Ηλιακού Συστήματος και ενδέχεται να αποτέλεσαν δομικά στοιχεία για τους εσωτερικούς πλανήτες, συμπεριλαμβανομένης της Γης. Αν αυτό ισχύει, ο 44 Nysa αποτελεί ένα «απολίθωμα» ηλικίας 4,5 δισεκατομμυρίων ετών.
Η σημασία της ανακάλυψης
Ο 44 Nysa αποδεικνύει ότι ακόμη και αντικείμενα που έχουν ανακαλυφθεί πριν από σχεδόν δύο αιώνες μπορούν να κρύβουν εκπλήξεις όταν παρατηρηθούν με σύγχρονα τηλεσκόπια και νέες τεχνικές επεξεργασίας εικόνας. Αν επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για τον πρώτο contact trinary αστεροειδή, θα χρειαστεί να αναθεωρηθούν τα υπάρχοντα μοντέλα σχηματισμού μικρών σωμάτων στο Ηλιακό Σύστημα, με το μικρό του φεγγάρι να αποτελεί το κλειδί για τη λύση του μυστηρίου.
Τα ευρήματα είναι διαθέσιμα στο αρχείο arXiv και έχουν υποβληθεί στο περιοδικό Astronomy & Astrophysics.
