Σύμφωνα με εκτιμήσεις της επενδυτικής τράπεζας UBS, η Κίνα βρίσκεται αρκετά χρόνια πίσω από την τεχνολογία της ASML όσον αφορά τη λιθογραφία EUV. Συγκεκριμένα, η τράπεζα αναφέρει πως η Κίνα βρίσκεται σήμερα στο σημείο που βρισκόταν η ASML το 2004 και εκτιμά πως δεν θα αποκτήσει την αντίστοιχη τεχνολογική ικανότητα μέσα στα επόμενα 10 χρόνια.
Γιατί είναι τόσο σημαντική η τεχνολογία EUV;
Τα μηχανήματα EUV (Extreme UltraViolet) αποτελούν τη βάση για την κατασκευή των πιο εξελιγμένων επεξεργαστών παγκοσμίως. Χωρίς αυτά, η παραγωγή chips στα 5nm και κάτω είναι σχεδόν αδύνατη, καθώς οι εναλλακτικές τεχνικές που χρησιμοποιούνται μέχρι στιγμής προσφέρουν χαμηλή απόδοση παραγωγής και συνεπάγονται τεράστιο κόστος.
Η ASML δραστηριοποιείται στον κλάδο εδώ και δεκαετίες. Το 2003 ξεκίνησε την ανάπτυξη της τεχνολογίας EUV, σχεδιάζοντας παράλληλα ειδικά κάτοπτρα που μπορούσαν να λειτουργήσουν με μήκος κύματος 13,5 nm, καθώς και προηγμένες τεχνολογίες laser και πλάσματος για την παραγωγή της απαραίτητης ακτινοβολίας.
Σήμερα η ASML έχει περάσει στο επόμενο στάδιο με τα συστήματα High-NA EUV, τα οποία χρησιμοποιούν οπτικά στοιχεία με υψηλότερο αριθμητικό διάφραγμα, βελτιώνοντας περαιτέρω την εστίαση και την ευκρίνεια κατά τη σχεδίαση των τρανζίστορ.
Πόσο πίσω βρίσκεται η Κίνα;
Η Κίνα έχει ξεκινήσει να εργάζεται πάνω σε δικές της υλοποιήσεις για μηχανήματα EUV υπό άκρα μυστικότητα. Γι’ αυτόν τον λόγο, η εκτίμηση της UBS βασίζεται κυρίως σε ανάλυση ευρεσιτεχνιών και εξοπλισμού που κυκλοφορεί στην εγχώρια κινεζική αγορά. Αυτό που καθιστά την έκθεση της UBS εν μέρει αβέβαιη, είναι το γεγονός ότι δεν διαθέτει πλήρη εικόνα για τα όσα συμβαίνουν στα κλειστά ερευνητικά κέντρα κολοσσών όπως η Huawei και η SMIC.
Δύο εταιρείες που θεωρεί κομβικές η τράπεζα είναι η κρατικά υποστηριζόμενη Shanghai Micro Electronics Equipment (SMEE) και η startup Shanghai Yuliangsheng Technology.
From UBS
They dont think china can make their EUV machine within the next 10 yearsI'm not an expert, but if there's one thing I know, it's never, ever underestimate China's reverse engineering capabilities$ASML pic.twitter.com/I3Vydrb7Wo
— John Intel (@intelfabs) September 2, 2026
Ωστόσο, η UBS εκτιμά πως η Κίνα έχει δώσει μέχρι στιγμής μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη της DUV (της παλαιότερης τεχνολογίας λιθογραφίας) προκειμένου να εξασφαλίσει πιο άμεσα αποτελέσματα για την εγχώρια βιομηχανία της.
Η πρόοδος στην τεχνολογία DUV
Για να γίνει σαφής η διαφορά, η τεχνολογία DUV της ASML είναι αυτή που χρησιμοποιείται παραδοσιακά για την κατασκευή chips. Από τα 5nm και κάτω γίνεται απαραίτητη η χρήση EUV λόγω της ανάγκης για υψηλότερη ανάλυση.
Υπάρχει όμως και το Immersion DUV, μια μέθοδος που χρησιμοποιεί ένα λεπτό στρώμα εξαιρετικά καθαρού νερού ανάμεσα στον φακό και το wafer, ώστε να μειωθεί το μήκος κύματος του φωτός και να αυξηθεί η ακρίβεια. Σύμφωνα με την UBS, η Κίνα εκτιμάται ότι θα καταφέρει να φτάσει την ASML σε αυτήν την τεχνολογία μέσα στα επόμενα δύο έως πέντε χρόνια.
Η εξάρτηση της ASML από την κινεζική αγορά
Η αγορά της Κίνας παραμένει κομβική για τον ολλανδικό κολοσσό. Μάλιστα, το 33% των συνολικών πωλήσεων της ASML για το 2025 προήλθε από την Κίνα, σημειώνοντας τεράστια αύξηση σε σύγκριση με το 10% που καταγραφόταν πριν από το 2020.
Αν οι ΗΠΑ επιβάλουν ακόμα αυστηρότερους περιορισμούς εξαγωγών, τα έσοδα της ASML από την κινεζική αγορά ενδέχεται να υποχωρήσουν στο 15-20% έως το 2027, εξέλιξη που θα σημάνει αισθητή πτώση στα κέρδη της.
Με βάση τα σημερινά δημοσιοποιημένα δεδομένα, η UBS θεωρεί ότι η Κίνα έχει σημειώσει πρόοδο στον δικό της εξοπλισμό, αλλά στην τεχνολογία EUV παραμένει σημαντικά πίσω. Ωστόσο, με δεδομένες τις τεράστιες κεφαλαιακές επενδύσεις που πραγματοποιεί το Πεκίνο, το εκτιμώμενο χάσμα των 10 ετών ενδέχεται στην πράξη να αποδειχθεί πολύ μικρότερο.
Με τη ματιά του Techmaniacs
Η Κίνα φαίνεται πως πραγματοποιεί ταχύτατα βήματα στον τομέα των ημιαγωγών, ενώ παράλληλα εξετάζει εναλλακτικές αρχιτεκτονικές με στόχο να παρακάμψει τις υφιστάμενες κυρώσεις. Παρότι κυκλοφορούν συχνά πληροφορίες για σημαντική πρόοδο στην εγχώρια τεχνολογία EUV, δεν υπάρχει ακόμα κάποια επίσημη επίδειξη εξοπλισμού.
Με τις ΗΠΑ να παρακολουθούν στενά κάθε εξέλιξη, είναι λογικό όλες οι σχετικές έρευνες να διεξάγονται υπό άκρα μυστικότητα μέχρι το πρώτο εμπορικό μηχάνημα να είναι πλήρως λειτουργικό. Η πρόβλεψη για καθυστέρηση 10 ετών μοιάζει μάλλον υπερβολική, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς τον όγκο των κεφαλαίων και τους πόρους που διοχετεύονται ταυτόχρονα σε πολλαπλές κινεζικές εταιρείες του κλάδου.