Το Νεφέλωμα του Δακτυλίου είναι ένα γνωστό διαστημικό σύμβολο, σε σχήμα ντόνατ, περίπου 2.500 έτη φωτός από τη Γη, στον αστερισμό του Λύρα. Όμως δύο αστρονόμοι πιστεύουν πως ένα μυστικό κρύβεται εκεί, που μόνο το James Webb θα μπορούσε να αποκαλύψει.
Χρησιμοποιώντας το όργανο MIRI, του James Webb, με αισθητήρες υπέρυθρης ακτινοβολίας, οι επιστήμονες κατάφεραν να εντοπίσουν καθαρά ένα μικρό αλλά πολύ καυτό αστέρι στο κέντρο του νεφελώματος.
Ο λόγος για ένα λευκό νάνο, έναν συρρικνωμένο πυρήνα που είναι το μόνο που έχει απομείνει από ένα αστέρι στην επιθανάτια κλίνη του, έχοντας διαλυμένα όλα τα εσωτερικά του στρώματα. Έτσι, οι ερευνητές εστίασαν περισσότερο στο θέμα και τους περίμενε μια έκπληξη. Γύρω από το διαλυμένο αστέρι, υπήρχε ένας δίσκος σκόνης, σαν αυτόν που έχουν γύρω τους τα νεαρά αστέρια, ύλη από την οποία σχηματίζονται οι πλανήτες του συστήματός τους. Ήταν σαν να βλέπουν μια γιαγιά 90 ετών, έγκυο σε οίκο ευγηρίας.
Πρόκειται για τη δεύτερη μόλις φορά που επιστήμονες παρατηρούν έναν τέτοιο δίσκο, γύρω από ένα άστρο που είναι στο τέλος της ζωής του. Αν και δε μπορούσαν να εντοπίσουν νεογέννητους πλανήτες μέσα στον δίσκο σκόνης και αερίων, αυτό ξύπνησε την περιέργειά τους για το αν σε ένα τέτοιο διαστημικό περιβάλλον, θα μπορούσε να ξεκινήσει μια νέα γενικά πλανητών.
Η ανακάλυψη δημοσιεύθηκε στο The Astrophysical Journal και «εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη φύση, τον σχηματισμό, τη μακροζωία τους και ενδεχομένως μια δεύτερη φάση σχηματισμού πλανητών», έγραψαν οι συγγραφείς., λένε οι επιστήμονες που συνέγραψαν τη μελέτη.
Στο αντίθεση με ένα γιγαντιαίο αστέρι που εκρήγνυται σε σουπερνόβα και καταρρέει σε μια μαύρη τρύπα ή έναν αστέρα νετρονίων, ένα μεσαίο προς μικρό αστέρι ξεμένει σταδιακά από πυρηνικά καύσιμα και πέφτει σε έναν παρατεταμένο θάνατο. Αυτά τα αστέρια ονομάζονται πλανητικά νεφελώματα όταν φτάνουν στο τέλος, αν και είναι γηράσκοντα αστέρια και όχι πλανήτες.
Οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει μερικές χιλιάδες πλανητικά νεφελώματα αν αυτό στον Γαλαξία μας. Μέσα σε αυτά περιλαμβάνεται και το Νεφέλωμα του Δακτυλιδιού, γνωστό και ως NGC 6720, και το Messier 57. Με τη βοήθεια του James Webb, οι επιστήμονες μπορούν να δουν μέσα από το νέφος σκόνης που υπάρχει γύρω από τον λευκό νάνο.
«Αυτοί παρατηρούνται για πρώτη φορά ως δίσκοι σχηματισμού πλανητών πλούσιοι σε αέριο και σκόνη σε νεαρά αστρικά αντικείμενα και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ίδιας της διαδικασίας σχηματισμού αστεριών», έγραψαν οι συγγραφείς. «Είναι αξιοσημείωτο ότι οι σκονισμένοι δίσκοι ή οι δισκοειδείς δομές εμφανίζονται ξανά καθώς αυτά τα αστέρια φτάνουν στο τέλος της ζωής τους».
Η NASA σταματάει την αποστολή Europa Lander, αλλά οι επιστήμονες προτείνουν ένα Σχέδιο Β
Το νέφος σκόνης γύρω από το Νεφέλωμα του Δακτυλίου αποτελείται από μικροσκοπικούς κόκκους άμορφου πυριτικού άλατος, μιας ουσίας που μοιάζει με γυαλί, σύμφωνα με νέες μελέτες. Αυτά τα σωματίδια είναι μικροσκοπικά, με πάχος λιγότερο από το ένα χιλιοστό του πάχους μια ανθρώπινη τρίχας. Το ίδιο το νέφος που παρατηρήθηκε, έχει χιλιάδες φορές ευρύτερη έκταση από την απόσταση Γης και Ήλιου.
Όμως οι εκπλήξεις δε σταματήσαν εκεί. Οι ερευνητές παρατήρησαν πως η φωτεινότητα του λευκού νάνου. αλλάζει διαρκών. Αυτό θα μπορούσε να είναι ένδειξη πως ένα άλλο αστέρι, κρύβεται στις σκιές. Θα μπορούσε να είναι ένας μικρός, αλλά ιδιαίτερα ζωηρός κόκκινος νάνος. Αν και οι επιστήμονες δεν τον έχουν εντοπίσει ακόμα απευθείας, μπορούν να το συμπεράνουν από τα μοτίβα που εμφανίζονται στο νεφέλωμα.
Η μελέτη θα μπορούσε να βοηθήσει στην επιβεβαίωση προηγούμενων ευρημάτων που υποδηλώνουν ότι το αστέρι είχε δύο συνοδούς – έναν μακριά στα περίχωρα του συστήματος και έναν άλλο κοντά. Ένα κοντινό αστέρι θα μπορούσε να εξηγήσει τα παράξενα τόξα και τους δακτυλίους που παρατηρούνται γύρω από το νεφέλωμα.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο The Astrophysical Journal.
