Η NASA μόλις απέκτησε ένα ακόμα “μάτι” στον ουρανό, που μόλις ενεργοποιήθηκε με επιτυχία και ξεκινάει την επιστημονική του δραστηριότητα. Ο λόγος για το τηλεσκόπιο SPHEREx, που έχει σαν στόχο την χαρτογράφηση του Σύμπαντος και μάλιστα σε 3D.
Μετά από μια περίοδο 6 εβδομάδων για την βαθμονόμηση, το νέο Φασματοφωτόμετρο της NASA, θέλει να μελετήσει την Ιστορία του Σύμπαντος, την Εποχή του Επανιονισμού και την Εξερεύνηση των Πάγων. Το όνομά του SPHEREx σημαίνει ακριβώς αυτό, Spectro-Photometer for the History of the Universe, Epoch of Reionization, and Ices Explorer. Μόλις ξεκίνησε την διετή αποστολή του για τη δημιουργία ενός εξαιρετικά λεπτομερούς, πλήρους χάρτη του Σύμπαντος.
Το νέο διαστημικό παρατηρητήριο της NASA, εκτοξεύθηκε στις αρχές Μαρτίου, μετά από καθυστερήσεις. Μπορεί να τραβήξει 3.600 υπέρυθρες εικόνες την ημέρα, συλλέγοντας φως σε μήκη κύματος που δεν είναι ορατά στο ανθρώπινο μάτι. Όμως, αυτό το φως περιέχει στοιχεία κοσμικών αντικειμένων και γεγονότων, που χρονολογούνται από την αυγή του Σύμπαντος.
Σε αντίθεση με πολλά άλλα τηλεσκόπια που παρατηρούν και εξετάζουν ένα συγκεκριμένο τμήμα του ουρανού, το SPHEREx είναι σχεδιασμένο για να παρατηρεί όλη την ουράνια σφαίρα, ολοκληρώνοντας μια πλήρη σάρωση κάθε έξι μήνες. Το νέο τηλεσκόπιο, περιστρέφεται γύρω από τη Γη 14 φορές την ημέρα, καταγράφοντας μια νέα λωρίδα του Γαλαξία μας και πέρα από αυτόν, τη φορά. Το SPHEREx, λαμβάνει φως από το Σύμπαν με έξι ανιχνευτές, που το διασπούν σε 102 υπέρυθρα χρώματα, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για να παρατηρηθούν πάνω από 9 εκατομμύρια διαστρικά νέφη, μόνο στον γαλαξία μας, κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Αυτές οι υπέρυθρες λήψεις, στοχεύουν στο να απαντήσουν ορισμένα τεράστια ερωτήματα, όπως το πως το Σύμπαν επεκτάθηκε ένα τρισεκατομμύριο φορές μετά τα πρώτα στάδια της Μεγάλης Έκρηξης. Το νέο τηλεσκόπιο θα αναζητήσει τα αμυδρά αποτυπώματα αυτής της άγριας διαστολής, που είναι κρυμμένα στις θέσεις των γαλαξιών.
«Θα μελετήσουμε τι συνέβη στις μικρότερες κλίμακες μεγέθους στις πρώτες στιγμές του σύμπαντος, εξετάζοντας το σύγχρονο σύμπαν στις μεγαλύτερες κλίμακες», δήλωσε ο Jim Fanson, διευθυντής της αποστολής στο Jet Propulsion Lab. της NASA, σε μια ανακοίνωση της NASA.
Perseverance: Παραλίγο να πάθει μεγάλη ζημιά τον Άρη
Όμως το SPHEREx μπορεί να κάνει πολλά περισσότερα. Χρησιμοποιώντας την τεχνική της φασματοσκοπίας, θα μπορεί να διασπάσει το φως από μακρινούς γαλαξίες, νέφη σχηματισμού άστρων και σκονισμένες περιοχές του Γαλαξία, ώστε να δει από τι είναι φτιαγμένα. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να ρίξει φως τα δομικά συστατικά της ζωής, το νερό και τα οργανικά μόρια, εξαπλώνονται σε όλο το Σύμπαν.
«Η απόδοση του οργάνου είναι τόσο καλή όσο ελπίζαμε», δήλωσε ο κύριος ερευνητής Jamie Bock, στην ίδια ανακοίνωση. «Αυτό σημαίνει ότι θα μπορέσουμε να κάνουμε όλη την εκπληκτική επιστήμη που σχεδιάσαμε και ίσως ακόμη και να κάνουμε κάποιες απροσδόκητες ανακαλύψεις».
Το SPHEREx θα είναι η πρώτη αποστολή που θα χαρτογραφήσει τον ουρανό σε τόσα πολλά χρώματα και μήκη κύματος. Οι εκατοντάδες χιλιάδες φωτογραφίες που θα τραβήξει τα επόμενα δύο χρόνια, θα δημιουργήσουν τέσσερεις χάρτες ολόκληρου του Σύμπαντος, σε διαφορετικά μήκη κύματος του φωτός. Ο στόχος είναι να κατανοήσουμε καλύτερα την προέλευση και στην εξέλιξη του Σύμπαντος!
