Αφαντασία είναι η κατάσταση κατά την οποία ένα άτομο δεν έχει την ικανότητα να οπτικοποιήσει νοητικά εικόνες, ή οπτικοποιεί μέρη της. Μια νευρολογική διαφοροποίηση που επηρεάζει σημαντικά πώς οι άνθρωποι σκέφτονται, ονειρεύονται, θυμούνται ή και μαθαίνουν. Θα πρέπει να γίνει όμως από νωρίς η απαραίτητη διευκρίνηση ότι η αφαντασία δεν αποτελεί κάποια διαταραχή ή ανικανότητα και δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας αν την έχεις.
Το 2022, μια ομάδα ερευνητών του UNSW Sydney ανέπτυξαν ένα απλό test για να διαπιστώσουν αν οι άνθρωποι πάσχουν από αφαντασία. Στα πλαίσια των αναγκών της έρευνας, η ομάδα συγκέντρωσε ανθρώπους που ανέφεραν ότι είχαν οπτικές φαντασιώσεις, όπως και η πλειοψηφία των ανθρώπων. Οι 42 συμμετέχοντες σε αυτή, φόρεσαν ειδικά γυαλιά που παρακολουθούσαν τις κινήσεις των ματιών τους και της κόρης του ματιού, καθώς έβλεπαν φωτεινά ή σκρούρα σχήματα σε ένα γκρι background.
Όπως είναι φυσικό, όταν οι συμμετέχοντες στην έρευνα εκτίθονταν σε φωτεινά σχήματα, οι κόρες των ματιών συστέλλονταν, αντιδρώντας με αυτόν τον τρόπο στη φωτεινότητα, ενώ διαστέλλονταν όταν εκτίθονταν σε πιο σκοτεινά σχήματα. Πρόκειται για μια άκρως φυσιολογική αντίδραση των ματιών.
Στη συνέχεια, ζητήθηκε από αυτά τα άτομα να φανταστούν τα ίδια σχήματα και να αναφέρουν πόσο ζωντανά μπορούσαν να δημιουργήσουν αυτές τις εικόνες στο μυαλό τους.
Την ίδια στιγμή, τα γυαλιά παρακολουθούσαν τις κινήσεις του ματιού και της κόρης, με τους ερευνητές να να διαπιστώνουν ότι οι κόρες συστέλλονταν και διαστέλλονταν ως απάντηση στις εικόνες που σχημάτιζαν στο μυαλό τους, το ίδιο δυνατά, όπως και με τις φυσικές εικόνες.
Για πρώτη φορά έκαναν κάτι που δεν έχουμε ξαναδεί! Ηλεκρικό με τη περιστροφή της Γης
Όπως εξηγεί ο καθηγητής Joel Pearson ένας από τους κύριους συγγραφείς της μελέτης, η αντίδραση αυτή της κόρης του ματιού είναι μια φυσική αντίδραση στο φως που φθάνει στο μάτι. Και ενώ ήταν κάτι ήδη γνωστό ότι η κόρη αντιδρά με αυτόν τον τρόπο ανάλογα με το διαθέσιμο φως φως, δηλώνουμε έκπληκτοι για το γεγονός ότι τα άτομα, τα οποία φαντάστηκαν ζωντανά τις εικόνες, παρουσίαζαν μια εξίσου ισχυρή αντίδραση της κόρης του ματιού στις εικόνες που φαντάστηκαν με το νου.
Παράλληλα, οι ερευνητές βρήκαν 18 συμμετέχοντες, οι οποίοι έπασχαν από αφαντασία. Και έλαβαν και αυτοί μέρος σε ένα παρόμοιο τεστ. Ωστόσο, όταν κλήθηκαν να φανταστούν τα σχήματα που είδαν, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι κόρες του ματιού δεν παρουσίαζαν την ίδια συστολή και διαστολή.
Η εν λόγω λόγω έρευνα αποκαλύπτει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο ότι η αντίδραση της κόρης του ματιού σε φανταστικές εικόνες παρέχει έναν καλό οδηγό προκειμένου να διαπιστωθεί αν κάποιος έχει αφαντασία. Η έρευνα είναι διαθέσιμη στον εν λόγω σύνδεσμο εδώ
