Το πιο ακριβό υλικό στον κόσμο αποτελεί μια σχεδόν άγνωστη σκόνη που οι επιστήμονες αποκαλούν το ακριβότερο πράγμα στη Γη: τα ενδοεδρικά φουλερένια με βάση το άζωτο (Nitrogen Atom-Based Endohedral Fullerenes).
Στη μοριακή τους δομή, τα υλικά αυτά αποτελούνται από σφαιρικά πλέγματα 60 ατόμων άνθρακα, των οποίων η γεωμετρία θυμίζει μπάλα ποδοσφαίρου. Στο εσωτερικό αυτών των νανοδομών (γνωστών και ως «buckyballs») φυλακίζεται ένα μεμονωμένο άτομο αζώτου.
Επειδή η σύνθεση και ο καθαρισμός τους απαιτούν εξαιρετικά περίπλοκες εργαστηριακές τεχνικές, η αξία της υψηλότερης καθαρότητας αποτιμάται στο αστρονομικό ποσό των 110 εκατομμυρίων λιρών ανά γραμμάριο.
Για ποιο λόγο όμως αυτή η σκόνη είναι τόσο περιζήτητη;
Τα ατομικά ρολόγια αποτελούν τα ακριβέστερα συστήματα μέτρησης χρόνου στον κόσμο. Χάρη στη μοναδική ιδιότητα του ατόμου αζώτου να διατηρεί το σπιν των ηλεκτρονίων του για μεγάλο χρονικό διάστημα, τα φουλερένια επιτρέπουν τη συρρίκνωση ενός ατομικού ρολογιού στο μέγεθος ενός microchip.
Μια τέτοια εξέλιξη θα επέτρεπε την ενσωμάτωσή τους σε smartphones, εκτοξεύοντας την ακρίβεια του GPS, μια από τις πολλές πρακτικές εφαρμογές που θα μπορούσε να βρει.
Ο Έλληνας επιστήμονας πίσω από την ανακάλυψη
Τα φουλερένια ανακαλύφθηκαν το 1985, αλλά η παγίδευση ατόμων αζώτου στο εσωτερικό τους παρέμενε για χρόνια ένας επιστημονικός γρίφος. Το 2013, το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης χρηματοδότησε την προσπάθεια παραγωγής τους σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας και ιδρυτής της εταιρείας Designer Carbon Materials είναι ο Έλληνας επιστήμονας νανοϋλικών, Δρ. Κυριάκος Πορφυράκης. Το 2015, η εταιρεία πραγματοποίησε την πρώτη εμπορική πώληση δείγματος 200 μικρογραμμάρια σε ερευνητικά ιδρύματα έναντι 22.000 λιρών.
