Το TikTok συμφώνησε να πληρώσει 400 εκατομμύρια δολάρια, προκειμένου να διευθετήσει αγωγή που δέχθηκε η πλατφόρμα με την κατηγορία πως παραβίασε τη νομοθεσία για την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών. Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους διακανονισμούς που έχουν γίνει στις ΗΠΑ για παρόμοιες κατηγορίες, ανάμεσα στις τεχνολογικές εταιρείες.
Η υπόθεση ξεκίνησε το 2024, όταν το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, κατά τις πιέσεις που ασκούσε στην πλατφόρμα για να πωληθεί στις ΗΠΑ, είχε αναφέρει πως η ByteDance που είχε το TikTok, συνέλεγε τεράστιες ποσότητες προσωπικών δεδομένων από ανήλικους κάτω των 13 ετών.
Η παραβίαση της νομοθεσίας COPPA
Στη νέα αγωγή διαβάζουμε πως το TikTok παραβίασε τον νόμο Children’s Online Privacy Protection Act (COPPA), που ισχύει από το 2000 στις ΗΠΑ, με στόχο την προστασία της ιδιωτικότητας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Τότε, το Υπουργείο Δικαιοσύνης είχε υποστηρίξει πως η πλατφόρμα δεν μπορούσε να προσδιορίσει την ηλικία των χρηστών της, με αποτέλεσμα να καταγράφει τη δραστηριότητα και τα προσωπικά δεδομένα ανηλίκων κάτω των 13 ετών. Παράλληλα, χωρίς αξιόπιστο σύστημα επαλήθευσης ηλικίας, δεν είχε τη γονική συναίνεση που απαιτείται για την αποθήκευση και επεξεργασία των δεδομένων από ανήλικους.
Σύμφωνα με τους δικηγόρους της κυβέρνησης, όταν κατατέθηκε η αγωγή, υπήρχαν ήδη 170 εκατομμύρια έφηβοι στις ΗΠΑ που χρησιμοποιούσαν το TikTok, ενώ η ίδια η εφαρμογή είχε χαρακτηριστεί σαν πλατφόρμα που απευθύνεται σε παιδιά.
«Τα παιδιά και οι γονείς προστατεύονται σήμερα καλύτερα από ό,τι όταν ξεκίνησε αυτή η υπόθεση», δήλωσε ο βοηθός Γενικός Εισαγγελέας Brett Shumate.
Πρακτικά, το TikTok, ακόμα και αφότου πέρασε στα χέρια αμερικανικών εταιρειών, συνέχισε να καταγράφει τη δραστηριότητα ανηλίκων, ενώ χρησιμοποιούσε τα προσωπικά δεδομένα των έφηβων χρηστών για διάφορους λόγους.
Τα πρώτα 300 εκατ. θα πληρωθούν άμεσα
Με την υπογραφή του διακανονισμού, το TikTok και η ByteDance θα πρέπει να καταβάλουν άμεσα τα πρώτα 300 εκατομμύρια δολάρια στο Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ. Τα υπόλοιπα 100 εκατομμύρια δολάρια θα καταβληθούν όταν η αμερικανική κυβέρνηση ακυρώσει μια συμφωνία του 2019 με την Federal Trade Commission (FTC).
Η υπόθεση αυτή συνδέεται με το Musical.ly, τον προκάτοχο του TikTok, ο οποίος είχε συμφωνήσει τότε να πληρώσει πρόστιμο ύψους 5,7 εκατομμυρίων δολαρίων για παραβιάσεις του COPPA και να εξασφαλίζει γονική συναίνεση για χρήστες κάτω των 13 ετών. Βέβαια, τα 5,7 εκατομμύρια είναι μια σταγόνα στον ωκεανό μπροστά στα 400 εκατομμύρια που καλείται να πληρώσει τώρα το TikTok.
Πέφτουν πρόστιμα για όλες τις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης
Τελευταία έχει ξεκινήσει ένα «κυνήγι» στις τεχνολογικές εταιρείες, που λίγο πολύ όλες παραβιάζουν τον νόμο COPPA. Το YouTube πλήρωσε ήδη 170 εκατομμύρια το 2019, ενώ και η Epic Games πλήρωσε 27 εκατ. δολάρια το 2022 για τον ίδιο λόγο.
Αυτή όμως που κινδυνεύει περισσότερο είναι η Meta, που έχει έρθει αντιμέτωπη με μια ξεχωριστή υπόθεση από 29 εισαγγελείς διαφορετικών πολιτειών στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με την αγωγή, η Meta στόχευε παιδιά μέσω των υπηρεσιών της και αποκόμιζε κέρδη από αυτά. Αν η Meta χάσει το δικαστήριο, θα έρθει αντιμέτωπη με πρόστιμο αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων, που θα είναι και το μεγαλύτερο που έχουμε δει.
Οι αλλαγές στο TikTok
Το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης σημείωσε ότι το TikTok έχει υποστεί «σημαντικές αλλαγές» από τότε που ξεκίνησε η υπόθεση. Η βασικότερη από αυτές είναι πως πλέον έχει περάσει σε αμερικανικά χέρια και από όταν έγινε αυτό έχουν αλλάξει πολύ οι πρακτικές ιδιωτικότητας και τα εργαλεία ελέγχου της ηλικίας των χρηστών.
Η υπόθεση είχε ξεκινήσει πριν από τον περσινό διαχωρισμό των δραστηριοτήτων του TikTok στις ΗΠΑ από την αρχική του βάση στην Κίνα. Σήμερα, οι αμερικανικές δραστηριότητες της πλατφόρμας ανήκουν κατά 81% σε κοινοπραξία επενδυτών, ενώ η ByteDance διατηρεί ποσοστό 19%. Η συμφωνία των 400 εκατομμυρίων όμως, αφορά τις δραστηριότητες του TikTok στην Κίνα, δηλαδή στην ByteDance.
Το TikTok μέχρι στιγμής δεν έχει σχολιάσει την υπόθεση.
Με τη ματιά του Techmaniacs
Η λογική των προστίμων σαν κι αυτό είναι πλήρως προβληματική. Αν ένα πρόστιμο για παράνομη δραστηριότητα δεν ξεπερνάει τα κέρδη που έχει η παράνομη εταιρεία από αυτήν τη δραστηριότητα, τότε εκείνη εξακολουθεί να βγαίνει κερδισμένη. Είναι σαν να έχει κλέψει κάποιος 100 εκατομμύρια από μια τράπεζα και να του επιβάλλεται πρόστιμο 20 εκατομμυρίων. Ο κλέφτης έχει βάλει στην τσέπη 80 εκατομμύρια, οπότε θα συνεχίσει να κλέβει και να πληρώνει το πρόστιμο και το θεωρεί απλά λειτουργικό έξοδο.
Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που δεν θα σταματήσουν ποτέ οι εταιρείες να παραβιάζουν τη νομοθεσία, αφού ακόμα και με τα πρόστιμα παραμένουν κερδοφόρες. Τα υπόλοιπα είναι για να φαίνεται στο κοινό πως ο νόμος κυνηγάει τους παράνομους.
