Η εκτίναξη από μαχητικό αεροσκάφος μπορεί να μοιάζει στον κινηματογράφο με μια θεαματική και σχεδόν ανώδυνη έξοδο κινδύνου, όμως στην πραγματικότητα πρόκειται για μία από τις πιο βίαιες και επικίνδυνες διαδικασίες που μπορεί να βιώσει ένας πιλότος.
Πίσω από το τράβηγμα του μοχλού δεν κρύβεται μια απλή κίνηση διαφυγής, αλλά μια εξαιρετικά σύνθετη αλληλουχία μηχανικών ενεργειών, που πρέπει να λειτουργήσουν άψογα μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου.
Μια διαδικασία με χιλιάδες κινούμενα μέρη
Η εκτίναξη ενεργοποιείται συνήθως μέσω μιας λαβής σε σχήμα βρόχου που βρίσκεται στο κάθισμα του πιλότου. Από εκεί και πέρα, τίθεται σε λειτουργία ένας πολύπλοκος μηχανισμός με χιλιάδες εξαρτήματα, σχεδιασμένος ώστε να απομακρύνει τον άνθρωπο από το αεροσκάφος όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και με σχετική ασφάλεια.
Ανάλογα με τον τύπο του μαχητικού, η καλύπτρα είτε εκτοξεύεται, είτε θρυμματίζεται, είτε διαπερνάται από το ίδιο το κάθισμα. Το κρίσιμο σημείο όμως δεν είναι μόνο το άνοιγμα του δρόμου διαφυγής, αλλά η ίδια η βίαιη εκτόξευση του καθίσματος έξω από το αεροσκάφος.
Οι δυνάμεις που δέχεται το σώμα είναι τεράστιες
Κατά την εκτίναξη, ο πιλότος μπορεί να εκτεθεί σε επιταχύνσεις που φτάνουν έως και τα 18 G. Πρόκειται για φορτίο τεράστιο για το ανθρώπινο σώμα. Για σύγκριση, ένας μέσος άνθρωπος χωρίς ειδική εκπαίδευση μπορεί να χάσει τις αισθήσεις του ακόμη και στα 5 G.
Και αυτό είναι μόνο ένα μέρος του προβλήματος. Αν η εκτίναξη γίνει σε μεγάλο ύψος, τότε ο πιλότος βρίσκεται αντιμέτωπος και με χαμηλά επίπεδα οξυγόνου, αλλά και με ακραία χαμηλές θερμοκρασίες. Γι’ αυτό τα συστήματα του καθίσματος πρέπει να υπολογίσουν με ακρίβεια πότε έχει φτάσει σε ασφαλές ύψος για να ανοίξει το αλεξίπτωτο.
Πύραυλοι, σταθεροποίηση και αλεξίπτωτο
Το κάθισμα δεν «πετάγεται» απλώς έξω. Στην πράξη, χρησιμοποιούνται πύραυλοι που το απομακρύνουν γρήγορα από το αεροσκάφος, ώστε να υπάρχει αρκετός χώρος για την ασφαλή ανάπτυξη του αλεξιπτώτου. Σε διθέσια αεροσκάφη, το σύστημα πρέπει να εξασφαλίζει ότι τα δύο καθίσματα δεν θα συγκρουστούν μεταξύ τους, ενώ το πίσω κάθισμα εκτινάσσεται πρώτο για λόγους ασφαλείας.
Σε ορισμένα συστήματα, όπως στο Mk16 της Martin-Baker, ανοίγει πρώτα ένα μικρό αλεξίπτωτο-οδηγός που σταθεροποιεί το κάθισμα πριν αναπτυχθεί το κύριο αλεξίπτωτο. Παράλληλα, ειδικά πάνελ βοηθούν το κάθισμα να παραμένει σε σωστή θέση κατά την πτώση.
Συχνοί οι τραυματισμοί
Παρά την προηγμένη τεχνολογία, η εκτίναξη δεν είναι ποτέ μια ακίνδυνη εμπειρία. Αντίθετα, συνδέεται συχνά με σοβαρούς τραυματισμούς. Ανάμεσα στα πιο συνηθισμένα προβλήματα καταγράφονται κατάγματα στη σπονδυλική στήλη και κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, που μπορεί να αφήσουν μακροχρόνιες επιπτώσεις.
Όσοι έχουν περάσει από αυτή τη διαδικασία την περιγράφουν από απλώς εξαιρετικά δυσάρεστη έως εντελώς ανεξέλεγκτη. Αυτός είναι και ο λόγος που οι πιλότοι σκέφτονται την εκτίναξη μόνο όταν δεν υπάρχει απολύτως καμία άλλη επιλογή.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
