Τεράστια πρωτιά για τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος, που δημιούργησε για πρώτη φορά μια αμφίδρομη οπτική σύνδεση με το διαστημόπλοιο Psyche, που πλέει στο βαθύ διάστημα, στο δρόμο του για τον αστεροειδή 16 Psyche. O ESA, στις 7 Ιουλίου 2025, έστειλε μια ισχυρή ακτίνα υπέρυθρου laser, από το Αστεροσκοπείου Κρυονερίου, στην Κορινθία. Κατάφερε να στοχεύσει με ακρίβεια το σκάφος Psyche, σε απόσταση 265 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη!
Το σήμα, σαν φως που είναι, ταξιδεύει με 300.000 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο και χρειάστηκε μόλις 16 λεπτά για να φτάσει στο σκάφος. Το σκάφος στη συνέχεια απάντησε και αυτό με μια ακτίνα laser, στοχεύοντας το Αστεροσκοπείο Χελμού, κοντά στα Καλάβρυτα, σε απόσταση 37 χιλιομέτρων από το πρώτο τηλεσκόπιο.
Ο νέος τρόπος επικοινωνίας με το σκάφος σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τις διαστημικές επικοινωνίες, καθώς σε αντίθεση με τα ραδιοκύματα, προσφέρει πολύ υψηλότερο ρυθμό μεταφοράς δεδομένων. Μάλιστα, στις πρώτες δοκιμές, κατάφεραν να κάνουν streaming βίντεο μερικών δευτερολέπτων, ανάλυσης 1080p.
Η ESA επέλεξε την Ελλάδα για να εγκαταστήσει τους δύο επίγειους οπτικούς σταθμούς, που είναι εξοπλισμένοι με προηγμένα laser και προηγμένες τεχνολογίας για στόχευση, εξαιρετικής ακρίβειας.
Η δοκιμή της επικοινωνίας ήταν μέρος του πειράματος Deep Space Optical Communication (DSOC). Αυτό περιλαμβάνει την κατασκευή ενός laser με ικανότητα στόχευσης υψηλής ακρίβειας, όπως επίσης και την ανάπτυξη ενός δέκτη που θα μπορεί να ανιχνεύσει τα ελάχιστα φωτόνια που επιστρέφουν από εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά!
«Η πρώτη επιτυχής δοκιμή οπτικής επικοινωνίας στο βαθύ διάστημα από ευρωπαϊκό έδαφος αποτελεί άλμα προκειμένου να προσφέρουμε συνδεσιμότητα που μοιάζει με το επίγειο Διαδίκτυο στα διαστημικά σκάφη μας» δήλωσε ο Ρολφ Ντένσινγκ, διευθυντής επιχειρήσεων της ESA.
Η οπτική ζεύξη ήταν ένας τεχνικός άθλος, επισήμανε η Σίντα Μέζρι, διευθύντρια του προγράμματος Επίγειου Δέκτη Λέιζερ στην ESA: «Χρειάστηκε να ξεπεράσουμε δύο μεγάλες τεχνικές προκλήσεις: την ανάπτυξη ενός λέιζερ αρκετά ισχυρού για να στοχεύσει ένα μακρινό σκάφος με μεγάλη ακρίβεια, και τη δημιουργία ενός δέκτη αρκετά ευαίσθητου ώστε να διακρίνει το αμυδρό σήμα επιστροφής, το οποίο κάποιες φορές περιορίζεται σε μερικά φωτόνια, έπειτα από ένα ταξίδι εκατοντάδων εκατομμυρίων χιλιομέτρων».
Χρυσός μπορεί να παραχθεί από επιστήμονες σε εργαστήριο – Υπάρχει μόνο ένα πρόβλημα
Κατά το τελευταίο πείραμα, η NASA και το JPL, έστειλαν δύο ειδικούς στη χώρα μας, για να βεβαιωθούν πως όλα είναι σωστά και λειτουργικά και να συμμετέχουν στον πείραμα. Το JPL υπολόγισε με μεγάλη ακρίβεια τη θέση του σκάφους Psyche, ώστε να μπορεί να το στοχεύσει το τηλεσκόπιο στο Κρυονέρι. Στη συνέχεια το Κέντρο Διαστημικών Επιχειρήσεων της ESA στο Ντάρμσταντ της Γερμανίας εκτίμησε την επίδραση μιας σειράς παραγόντων που επηρεάζουν τη δέσμη, όπως η πυκνότητα του αέρα, η θερμοκρασία και η κίνηση της ίδιας της Γης. Και η αποστολή και λήψη δεδομένων από και προς το διαστημόπλοιο ξεκίνησε και στέφθηκε με επιτυχία.
Ο νέος τρόπος επικοινωνίας αναμένεται να φέρει επανάσταση στην επικοινωνία των διαστημοπλοίων με τη Γη, ενώ θα φανεί πολύ χρήσιμο και στην επικοινωνία μελλοντικών βάσεων σε άλλους πλανήτες.
