Η Ελλάδα κινείται ήδη επιθετικά προς την υιοθέτηση των ψηφιακών συναλλαγών, με το IRIS το οποίο επεκτείνεται με νέες λειτουργίες, τα υποχρεωτικά POS και τη διασύνδεση των ταμειακών μηχανών να αποτελούν τη νέα πραγματικότητα χιλιάδων Ελλήνων. Στο πλαίσιο αυτό, και οι τράπεζες έχουν προωθήσει έντονα τις ανέπαφες συναλλαγές, ενώ μεταφέρουν μέσω των ψηφιακών καναλιών πολλές διαδικασίες που μέχρι τώρα γίνονταν στα καταστήματα.
Η Ευρώπη στρέφει από το 2027 τις συναλλαγές άνω των 10.000 ευρώ σε ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, ενώ προβλέπονται και πρόσθετες απαιτήσεις ταυτοποίησης για συγκεκριμένες περιστασιακές συναλλαγές με μετρητά από 3.000 ευρώ και πάνω, εφαρμόζοντας μέτρα επαλήθευσης της ταυτότητας του πελάτη.
Τι προβλέπει ο νέος Κανονισμός της ΕΕ
Πιο συγκεκριμένα, από το 2027 θα τεθεί σε ισχύ ο νέος κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2024/1624 που προβλέπει το τέλος για τη χρήση μετρητών σε συναλλαγές άνω των 10.000 ευρώ από καταστήματα ή επιχειρήσεις. Η πληρωμή μέσω κάρτας, ψηφιακού πορτοφολιού ή τραπεζικού εμβάσματος γίνεται πλέον υποχρεωτική.
Μέσω του νέου ευρωπαϊκού κανονισμού, τίθεται παράλληλα τέλος στο νομικό κενό που αξιοποιούσε η αγορά με τις τμηματικές πληρωμές. Συγκεκριμένα, κάποιος θα μπορούσε να αγοράσει εξοπλισμό αξίας 12.000 ευρώ και να εκδώσει τέσσερις διαφορετικές αποδείξεις των 3.000 ευρώ σε μετρητά, προκειμένου να παρακάμψει το σύστημα. Ήδη από την πρώτη παράγραφο του κανονισμού καθίσταται σαφές ότι οι κατατμήσεις που φαίνονται να συνδέονται μεταξύ τους θα αθροίζονται και άρα θα απαγορεύονται.
Από την άλλη πλευρά, ο νέος κανονισμός εξαιρεί τις συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών (P2P). Αν, για παράδειγμα, δύο ιδιώτες θελήσουν να πουλήσουν ένα μεταχειρισμένο αυτοκίνητο ή ακριβό εξοπλισμό ύψους 18.000 ευρώ, μπορούν να το κάνουν εξ ολοκλήρου σε μετρητά. Ο περιορισμός, δηλαδή, που θέτει ο νόμος αφορά αποκλειστικά το σύστημα συναλλαγών με επιχειρήσεις και επαγγελματίες.
Αν και η Ευρώπη θέτει ως ανώτατο όριο τα 10.000 ευρώ, επιτρέπει εντούτοις στα κράτη-μέλη να διατηρήσουν τα δικά τους αυστηρότερα όρια. Στην Ελλάδα, το συγκεκριμένο όριο για τη χρήση μετρητών παραμένει στα 500 ευρώ για τις εμπορικές συναλλαγές.
Σημαντική είναι και η πρόβλεψη του νόμου για περιπτώσεις ανωτέρας βίας, όπου ο κανονισμός ορίζει ότι το όριο των 10.000 ευρώ μπορεί να ανασταλεί από τα κράτη και η αγορά να επιστρέψει στα μετρητά, προκειμένου να μην οδηγηθούμε σε παράλυση της οικονομίας.
Πρόκειται για ένα μέτρο το οποίο θα εφαρμοστεί από το καλοκαίρι του 2027 και έχει ως στόχο να περιορίσει τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Μια αντίστοιχη συζήτηση άνοιξε και στη χώρα μας πριν από λίγες ημέρες, όταν τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στο OpenGov ένα νέο νομοσχέδιο που περιόριζε τη χρήση μετρητών στις εταιρείες ταχυμεταφορών. Πιο συγκεκριμένα, το σχέδιο, που προέβλεπε την κατάργηση των μετρητών και την αποκλειστική πληρωμή με ηλεκτρονικά μέσα, αντιμετώπισε ποικίλες αντιδράσεις και τελικά οδήγησε στην απόσυρσή του.
