Το αμφιλεγόμενο πρόγραμμα OCX, το νέο επίγειο σύστημα ελέγχου για το στρατιωτικό GPS των ΗΠΑ, οδηγείται τελικά σε ακύρωση, παρά το γεγονός ότι κόστισε περίπου 8 δισ. δολάρια και χρειάστηκε πάνω από 16 χρόνια ανάπτυξης.
Η απόφαση έρχεται μετά από αλλεπάλληλες καθυστερήσεις, υπερβάσεις κόστους και σοβαρά τεχνικά προβλήματα που δεν επέτρεψαν στο σύστημα να περάσει σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία.
Από φιλόδοξο σχέδιο σε πρόγραμμα-πονοκέφαλο
Το OCX ανατέθηκε το 2010, όταν η τότε Raytheon, σήμερα RTX, υποσχόταν ότι θα το παραδώσει έως το 2016 με κόστος 3,7 δισ. δολάρια. Ο στόχος ήταν να εκσυγχρονιστεί το επίγειο τμήμα του GPS, ώστε να υποστηρίξει σωστά τους νεότερους δορυφόρους GPS III και αργότερα τους GPS IIIF, προσφέροντας μεγαλύτερη ακρίβεια, καλύτερη αντοχή σε παρεμβολές και πιο σύγχρονες δυνατότητες διοίκησης και ελέγχου. Αντί γι’ αυτό, το πρόγραμμα βυθίστηκε για χρόνια σε προβλήματα ανάπτυξης και το συνολικό κόστος ανέβηκε στα περίπου 8 δισ. δολάρια.
Οι δοκιμές αποκάλυψαν βαθύτερα προβλήματα
Αν και το OCX πέρασε σε φάση κυβερνητικών δοκιμών το 2025, οι έλεγχοι που ακολούθησαν ανέδειξαν εκτεταμένα προβλήματα σε όλα τα βασικά υποσυστήματα.
Αξιωματούχοι της Πολεμικής Αεροπορίας και της Διαστημικής Δύναμης παραδέχθηκαν στο Κογκρέσο ότι πολλά από αυτά τα ζητήματα παρέμεναν άλυτα, ενώ ένα σοβαρό ελάττωμα λογισμικού θεωρήθηκε τόσο χρονοβόρο στην επίλυση ώστε να τεθεί υπό αμφισβήτηση η ίδια η βιωσιμότητα του έργου.
Το Πεντάγωνο γυρίζει ξανά στο παλιό σύστημα
Μετά την ακύρωση, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας στρέφεται πλέον στην αναβάθμιση του υπάρχοντος Architecture Evolution Plan, του λεγόμενου AEP, που ήδη ελέγχει τον τρέχοντα στόλο δορυφόρων GPS.
Η λύση αυτή θεωρείται πιο ρεαλιστική και λιγότερο ριψοκίνδυνη, ειδικά τη στιγμή που οι ΗΠΑ θέλουν να αξιοποιήσουν γρήγορα τις δυνατότητες των GPS III και των επόμενων GPS IIIF.
Ήδη έχουν εμφανιστεί και νέα συμβόλαια προς τη Lockheed Martin για να προχωρήσουν οι απαραίτητες αναβαθμίσεις στο AEP.
Το διακύβευμα είναι στρατηγικό
Η απόφαση δεν αφορά απλώς ένα αποτυχημένο εξοπλιστικό πρόγραμμα. Το σύστημα διοίκησης του GPS είναι κρίσιμο για τη στρατιωτική πλοήγηση, για τα κρυπτογραφημένα σήματα M-Code και για την αντοχή απέναντι σε παρεμβολές και spoofing σε ένα περιβάλλον όπου ο ηλεκτρονικός πόλεμος γίνεται όλο και πιο σημαντικός.
Με τους δορυφόρους GPS III να έχουν ήδη περάσει σε υπηρεσία και τον τελευταίο της σειράς να εκτοξεύεται μόλις στις 21 Απριλίου 2026, το Πεντάγωνο θέλει πλέον μια λύση που να λειτουργεί στην πράξη και όχι άλλο ένα πρόγραμμα που μένει στα χαρτιά.
