Τα ρολόγια μετρούν τον χρόνο με απόλυτη ακρίβεια, χάρη στην ύπαρξη των ατομικών ρολογιών. Ο πλανήτης μας όμως δεν είναι ένα τέλειο ρολόι. Λόγω της ταλάντευσης του ρυθμού του, δεν χρειάζεται ακριβώς 24 ώρες για να κάνει μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον άξονά του. Και με την πάροδο του χρόνου η περιστροφή του επιβραδύνεται.
Οι επιστήμονες συναντιούνται αυτή τη στιγμή στο Παρίσι για να αποφασίσουν το μέλλον του εμβόλιμου δευτερολέπτου. Για να μην υπάρχει απόκλιση ανάμεσα στην ακριβή ώρα των ρολογιών και στον αντίστοιχο χρόνο του πλανήτη μας, από το 1972 προσθέτουν ένα πρόσθετο δευτερόλεπτο κάθε λίγα χρόνια. Μέχρι σήμερα έχουν προστεθεί 27 τέτοια δευτερόλεπτα, με την τελευταία και πιο πρόσφατη προσθήκη να είναι το 2016.
Προβλήματα στα ψηφιακά συστήματα
Το πρόσθετο όμως αυτό δευτερόλεπτο προκαλεί σημαντικά προβλήματα στην τεχνολογία, στις χρηματιστηριακές αγορές, στα data centers και γενικότερα στους υπολογιστές, οι οποίοι λειτουργούν με ακρίβεια χιλιοστού του δευτερολέπτου. Κάθε φορά που προστίθεται ένα εμβόλιμο δευτερόλεπτο, το λογισμικό μπερδεύεται, κάτι που έχει οδηγήσει στο παρελθόν σε διάφορα προβλήματα με το Reddit, στα συστήματα κρατήσεων αεροπορικών εταιρειών και αλλού.
Οι προτάσεις για το 2027
Στο παγκόσμιο συνέδριο στις Βερσαλλίες (General Conference on Weight and Measures, 13-15 Οκτωβρίου 2026), οι αρμόδιοι εξετάζουν τρεις προτάσεις οι οποίες θα μπορούσαν να εφαρμοστούν από το 2027. Συγκεκριμένα, είτε να καταργηθεί οριστικά το εμβόλιμο δευτερόλεπτο, είτε να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο ορίζουμε το δευτερόλεπτο με τη χρήση οπτικών συχνοτήτων αντί για ατομικά ρολόγια, που προσφέρουν ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια. Από την άλλη πλευρά, έχει προταθεί ακόμη και να συγχρονιστεί η ώρα με ένα νέο σύστημα μέτρησης του χρόνου που ετοιμάζει η NASA.
Όπως εξηγεί και η επίσημη ιστοσελίδα του National Institute of Standards and Technology, η ταχύτητα περιστροφής του πλανήτη μας δεν είναι συνεχής. Κάποιες φορές επιβραδύνεται, κάνοντας τη διάρκεια του ηλιακού δευτερολέπτου σταδιακά να αυξάνεται σε σχέση με το ατομικό δευτερόλεπτο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η κατάργηση του εμβόλιμου δευτερολέπτου στο πολύ μακρινό μέλλον θα έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργείται μια απόσταση. Τα ρολόγια μας δεν θα ακολουθούν πια την περιστροφή της Γης, ενώ υπολογίζεται ότι μέχρι το 2100 θα έχουν ξεφύγει περίπου κατά 54 δευτερόλεπτα κάνοντας την ανατολή του ηλίου και τη δύση του να μοιάζει ασυγχρόνιστη με τους βιολογικούς ρυθμούς των σημερινών ανθρώπων.
