Το νερό καλύπτει σχεδόν τα τρία τέταρτα της επιφάνειας της Γης, όμως πόσο νερό βρίσκεται κάτω από την Γη, στον φλοιό του πλανήτη; Μια μελέτη του 2021 στο περιοδικό Geophysical Research Letters, διαπίστωσε πως το μεγαλύτερο μέρος του νερού της Γης βρίσκεται υπόγεια ή στους πόρους βράχων. Αυτές είναι τα γνωστά υπόγεια ύδατα, που είναι περισσότερα από τους πάγους ή τους παγετώνες της Γης.
«Υπάρχουν περίπου 43,9 εκατομμύρια κυβικά χιλιόμετρα [10,5 εκατομμύρια κυβικά μίλια] νερού στον φλοιό της Γης», δήλωσε ο Grant Ferguson , υδρογεωλόγος στο Πανεπιστήμιο του Saskatchewan και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης του 2021.
Για να έχουμε μέτρο σύγκρισης, οι πάγοι της Ανταρκτικής έχουν περίπου27 εκατομμύρια κυβικά χιλιόμετρα νερού. Στην Γροιλανδία έχουμε περίπου 3 εκατομμύρια κυβικά χιλιόμετρα και σε παγετώνες πάνω από την Ανταρκτική, περίπου 158.000 κυβικά χιλιόμετρα.
Φυσικά οι ωκεανοί και οι θάλασσες παραμένουν η μεγαλύτερες δεξαμενές νερού για τον πλανήτη, με 1.3 δισεκατομμύρια κυβικά χιλιόμετρα, σύμφωνα με την μελέτη του 2021. Όμως μετά τους ωκεανούς, τα υπόγεια ύδατα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη δεξαμενή νερού παγκοσμίως.
Μια μελέτη του 2015 στο περιοδικό Nature Geoscience είχε υπολογίσει ότι υπήρχαν 22,6 εκατομμύρια κυβικά χιλιόμετρα ρηχών υπόγειων υδάτων – νερό στα ανώτερα 2 χιλιόμετρα του φλοιού της Γης. Αντίθετα, η μελέτη του 2021 εξέτασε τα υπόγεια ύδατα στα ανώτερα 10 χιλιόμετρα του φλοιού της Γης, είπε ο Ferguson.
Αυτή η απόκλιση οφειλόταν στο ότι οι προηγούμενες εκτιμήσεις για βαθέα ύδατα, κάτω από το ανώτερα 2 χιλιόμετρα του φλοιού της Γης, εστίασαν μόνο σε κρυσταλλικούς βράχους με χαμηλό πορώδες, όπως ο γρανίτης. Η μελέτη του 2021 περιελάβανε ιζηματογενή πετρώματα, τα οποία είναι πιο πορώδη από τα κρυσταλλικά πετρώματα.
Συνολικά η μελέτη του 2021 υπερδιπλασίασε τις ποσότητες των υπόγειων υδάτων, που υπάρχουν στο φλοιό της Γης, από 8.5 εκατομμύρια κυβικά χιλιόμετρα σε 20.3 κυβικά χιλιόμετρα.
Ο Fergusonσημειώνει πως ο φλοιός της Γης, έχει συνήθως πάχος 30-50 χιλιόμετρα, που είναι σημαντικά παχύτερο από τα 10 χιλιόμετρα που εξέτασε η μελέτη του 20211. Πιο κάτω ο φλοιός είναι λιγότερο πορώδης, όμως είναι πιθανό να περιέχει νερό.
Οι ρηχοί υδροφόροι ορίζοντες των υπόγειων υδάτων, που είναι κυρίως γλυκό νερό, χρησιμοποιούνται για πόση και άρδευση. Αντίθετα, τα βαθιά υπόγεια ύδατα είναι αλμυρά και δεν μπορούν εύκολα να κυκλοφορήσουν ή να ρέουν στην επιφάνεια, αποκόπτοντάς τα σε μεγάλο βαθμό από το υπόλοιπο νερό του πλανήτη, σημείωσε ο Ferguson.
Το ωραίο όμως είναι πως αυτή η απομόνωση των βαθέων υπόγειων υδάτων, σε ορισμένα σημεία αυτή η άλμη που δημιουργείται και έχει παγιδευτεί εκεί για εξαιρετικά μεγάλα διαστήματα, μπορεί να μας προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για το παρελθών του πλανήτη.
«Γνωρίζουμε πολύ λίγα για αυτά τα νερά σε βάθη μεγαλύτερα από μερικά χιλιόμετρα, γεγονός που τα καθιστά μια συνοριακή περιοχή για την επιστήμη», είπε ο Ferguson.
Ένας νεκρός γαλαξίας μπορεί να αλλάξει την κατανόησή μας για το σύμπαν
Επιπλέον, αυτά τα αρχαία νερά μπορεί να υποστηρίζουν μικροβιακά οικοσυστήματα που εξακολουθούν να είναι ενεργά σήμερα. Τέτοιες βαθιές βιολογικές κοινότητες μπορεί να ρίξουν φως στο πώς εξελίχθηκε η ζωή στον πλανήτη μας και πώς θα μπορούσε να αναπτυχθεί σε άλλους κόσμους που πιθανόν να φιλοξενούν νερό βαθιά κάτω από τις επιφάνειές τους.
“Υπάρχουν τόσα πολλά να εξερευνήσουμε για το νερό σε βάθος χιλιομέτρων στη Γη και σε άλλους πλανήτες”, δήλωσε η Jennifer McIntosh , υδρογεωχημικός στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα στο Tucson και συν-συγγραφέας της μελέτης του 2021.
