Μέχρι σήμερα γνωρίζαμε ότι συγκεκριμένες συναλλαγές άνω των 500€ σε μετρητά δεν μπορούσαν να πραγματοποιηθούν και επιβαλλόταν πρόστιμο. Με διατάξεις όμως του νόμου 5301/2026, το πλαίσιο αυτό επεκτείνεται και η διατύπωση του νόμου αλλάζει ως προς το ποιες συναλλαγές θα πρέπει να γίνονται με μετρητά και ποιες πάνω από ένα συγκεκριμένο όριο θα πρέπει να γίνονται αποκλειστικώς και αυστηρά με κάρτα.
Ήδη από το 2023 στην Ελλάδα έχει απαγορευθεί η εξόφληση συγκεκριμένων συναλλαγών με μετρητά ύψους 500€ και άνω από ιδιώτες, ενώ για την επιχείρηση η οποία δεχόταν αυτά τα μετρητά προβλεπόταν πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της καταβληθείσας αξίας σε μετρητά.
Συγκεκριμένα:
Στην παρ. 10 του άρθρου 57 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024, Α’ 58), περί παραβάσεων σχετικών με την απεικόνιση των οικονομικών συναλλαγών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) οι λέξεις «φορολογικά στοιχεία συνολικής αξίας πεντακοσίων (500) ευρώ και άνω, που εκδίδονται για πώληση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών σε ιδιώτες» αντικαθίστανται από τις λέξεις «συναλλαγές πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών σε ιδιώτες συνολικής αξίας πεντακοσίων (500) ευρώ και άνω», β) οι λέξεις «στοιχείων λιανικής πώλησης που εκδίδονται για τη συναλλαγή» αντικαθίστανται από τη λέξη «συναλλαγών» και η παρ. 10 διαμορφώνεται ως εξής:
«10. Σε επιχείρηση που, κατά παράβαση της παρ. 3 του άρθρου 20 του ν. 3842/2010 (Α’ 58), δέχεται πληρωμή με μετρητά που αντιστοιχεί σε συναλλαγές πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών σε ιδιώτες συνολικής αξίας πεντακοσίων (500) ευρώ και άνω, επιβάλλεται για κάθε παράβαση πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της καταβληθείσας με μετρητά αξίας των συναλλαγών.»
Ένα παράδειγμα
Αν κάποιος πελάτης αγοράσει ένα προϊόν αξίας 700€ και πληρώσει και τα 700€ με μετρητά, τότε αυτό συνιστά παράβαση και το πρόστιμο για την επιχείρηση ανέρχεται σε 1.400€ (διπλάσιο του ποσού). Αυτό ίσχυε ουσιαστικά μέχρι και σήμερα.
Η νέα αλλαγή φαίνεται καλύτερα στην περίπτωση μιας συνολικής συναλλαγής 1.200€. Αν η επιχείρηση επιχειρήσει να κατατμήσει τη συναλλαγή κόβοντας τρεις αποδείξεις των 400€ (400€ + 400€ + 400€) ώστε να εισπράξει συνολικά 1.200€ σε μετρητά, πλέον εντοπίζεται η παράβαση.
Η νέα διατύπωση του νόμου επισημαίνει πλέον ότι εξετάζεται η συνολική συναλλαγή και όχι αν κάθε επιμέρους φορολογικό στοιχείο είναι κάτω από τα 500€, επιβάλλοντας πρόστιμο 2.400€ στη συγκεκριμένη περίπτωση.
