Στην Ελλάδα είμαστε σε μια ιδιαίτερα σεισμογενή περιοχή του πλανήτη και η πρόβλεψη του πού θα χτυπήσει ο επόμενος σεισμός μπορεί να είναι ζωτικής σημασίας. Τώρα όμως ήρθε μια νέα μέθοδος που βασίζεται σε δεδομένα GPS, που επιτρέπει στους επιστήμονες να εντοπίσουν πού είναι πιθανότερο να συμβεί ένας μεγάλος σεισμός, χωρίς όμως να προβλέψει την ακριβή στιγμή που θα συμβεί. Οι ερευνητές δημοσίευσαν την μελέτη τους στο Geophysical Research Letters.
Πίσω από το νέο σύστημα πρόβλεψης βρίσκεται ο αλγόριθμος που αναπτύχθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου California-Riverside, ο οποίος αναλύει μικρές κινήσεις της επιφάνειας της Γης, μέσω δεδομένων που λαμβάνονται από δορυφόρους για GPS. Με αυτό τον τρόπο μπορούν να εντοπίσουν τις περιοχές όπου οι τεκτονικές πλάκες έχουν «κλειδώσει» και σταδιακά συσσωρεύουν πίεση, που οδηγεί στα σεισμικά φαινόμενα.
Το GPS δείχνει πού συσσωρεύεται η πίεση
Οι τεκτονικές πλάκες κινούνται συνεχώς, όμως κάποιες φορές λόγω της τριβής στην επιφάνεια των ρηγμάτων, αυτές κλειδώνουν. Η κίνησή τους όμως συνεχίζεται και η ενέργεια σε αυτές συσσωρεύεται για χρόνια μέχρι να υποχωρήσει το ρήγμα και να απελευθερώσει αυτή την ενέργεια με τη μορφή του σεισμού.
Η νέα μέθοδος προσπαθεί να εντοπίσει αυτές τις «κλειδωμένες» τεκτονικές πλάκες (περιοχές), γνωστές και ως asperities. Μάλιστα, με αυτό τον τρόπο στις δοκιμές τους κατάφεραν να προβλέψουν με επιτυχία τον σεισμό στην Καμτσάτκα της Ρωσίας, που έφτασε τα 8,8 Ρίχτερ τον Ιούλιο του 2025.
Τότε, το μοντέλο είχε δείξει πως η περιοχή είχε συσσωρεύσει αρκετή τάση, όμως η ακριβής στιγμή που θα γινόταν ο σεισμός ήταν αδύνατο να προβλεφθεί. Όμως, στο συγκεκριμένο σημείο που μας έδωσε το μοντέλο, ήρθε τελικά η ρήξη και εκδηλώθηκε ένας πολύ ισχυρός σεισμός.
Δυστυχώς ακόμα δεν μπορούμε να προβλέψουμε τους σεισμούς
Οι επιστήμονες δεν έσπευσαν να μας πουν πως βρήκαν τρόπο να προβλέπουν το ακριβές σημείο και τη μέρα που θα γίνει σεισμός, γιατί δεν μπορούν να κάνουν κάτι τέτοιο. Η νέα μέθοδος περιορίζεται στο να βρει τις περιοχές που έχει συσσωρευτεί αρκετή πίεση και άρα είναι πολύ πιθανό να εκτονωθεί μέσω ενός μεγάλου σεισμού.
Προς το παρόν η ομάδα εξετάζει αν η μέθοδός της μπορεί να εφαρμοστεί και σε μεγάλες ζώνες καταβύθισης, σε περιοχές όπως η Ιαπωνία, η Νέα Ζηλανδία, το Μεξικό και ο βορειοδυτικός Ειρηνικός, που είναι γνωστές περιοχές που δίνουν μεγάλους σεισμούς.
Υπάρχει όμως ένα σημαντικό πρόβλημα με αυτές τις περιοχές και τη δυσκολία στη συλλογή δεδομένων. Μερικά από τα πιο επικίνδυνα ρήγματα βρίσκονται κάτω από τη θάλασσα και άρα είναι πολύ δύσκολο να πάρουμε μετρήσεις μέσω GPS.
Αν η μέθοδος αποδειχθεί αξιόπιστη και σε άλλες περιοχές, θα μπορούσε να προσφέρει στους επιστήμονες ένα σημαντικό νέο εργαλείο για την εκτίμηση του σεισμικού κινδύνου και την καλύτερη προετοιμασία των περιοχών που απειλούνται από μεγάλους σεισμούς.
Ένα τέτοιο εργαλείο θα μπορούσε να σώσει πολλές ζωές, αν έχουμε εικόνα για τα σημεία που θα γίνουν σεισμοί, ώστε να παρθούν τα απαραίτητα μέτρα ώστε όταν θα έρθει ο σεισμός να είναι πιο προετοιμασμένες οι εν λόγω περιοχές.
