Eärendil-1: Ο δορυφόρος που θα καταργήσει τη νύχτα και η «υπαρξιακή απειλή» για την επιστήμη

Ακούγεται σαν το απόλυτο σενάριο επιστημονικής φαντασίας ή σαν το σχέδιο κάποιου “κακού” σε ταινία του James Bond, αλλά είναι πέρα για πέρα αληθινό. Μια αμερικανική startup πήρε επίσημα την έγκριση να εκτοξεύσει έναν δορυφόρο, ο οποίος θα ανακλά το ηλιακό φως και θα φωτίζει περιοχές της Γης μέσα στη μαύρη νύχτα. Όπως είναι φυσικό, αστρονόμοι και περιβαλλοντολόγοι έχουν ήδη πάθει πανικό.

Eärendil-1: Ο δορυφόρος που θα καταργήσει το σκοτάδι

Στις 9 Ιουλίου, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC) έδωσε το πράσινο φως στην εταιρεία Reflect Orbital για την εκτόξευση του δορυφόρου Eärendil-1. Πρόκειται για μια συσκευή βάρους 142 κιλών, η οποία θα πετάει σε τροχιά ύψους 600 έως 650 χιλιομέτρων.

Το μυστικό του; Θα ανοίξει έναν τεράστιο ανακλαστήρα από εξαιρετικά λεπτή μεμβράνη, διαστάσεων 18×18 μέτρων. Αυτός ο “διαστημικός καθρέφτης” θα μπορεί να στοχεύει συγκεκριμένα σημεία στον πλανήτη και να τους στέλνει ηλιακό φως για μερικά λεπτά μέσα στη νύχτα.

Γιατί να το θέλει κανείς αυτό; Η εταιρεία υποστηρίζει ότι υπάρχει τεράστιο ενδιαφέρον από νυχτερινά εργοτάξια, ομάδες έρευνας και διάσωσης, αλλά και από… ηλιακά πάρκα, τα οποία θα μπορούν να παράγουν πράσινη ενέργεια ακόμα και όταν ο ήλιος έχει δύσει προ πολλού.

«Φανταστείτε τον ουρανό γεμάτο φεγγάρια»

Αν μιλούσαμε για έναν και μόνο δορυφόρο, το πρόβλημα θα ήταν μικρό. Όμως η Reflect Orbital δεν θέλει να σταματήσει εκεί. Το πλάνο της περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός τεράστιου δικτύου που μπορεί να φτάσει μέχρι και τους 50.000 δορυφόρους.

Αυτό ακριβώς είναι που έχει κάνει τους επιστήμονες να χάσουν τον ύπνο τους. Ο Τόνι Τάισον, κορυφαίος επιστήμονας του Παρατηρητηρίου Vera C. Rubin, χαρακτήρισε το project «ακόμα πιο τρελό» από το Starlink του Elon Musk. Η μεγάλη του ανησυχία είναι ότι αυτοί οι καθρέφτες δεν θα μπορούν να εστιάσουν το φως με απόλυτη ακρίβεια, σκορπίζοντάς το ανεξέλεγκτα. «Φανταστείτε έναν νυχτερινό ουρανό γεμάτο από φωτεινά φεγγάρια», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Νότιο Παρατηρητήριο (ESO) στη Χιλή έκανε τους υπολογισμούς και τα νέα είναι απογοητευτικά: αν εκτοξευτούν και οι 50.000 δορυφόροι, ο νυχτερινός ουρανός πάνω από τα υπερσύγχρονα τηλεσκόπιά τους θα γίνει τρεις έως τέσσερις φορές πιο φωτεινός. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τα τηλεσκόπια θα “τυφλωθούν” και δεν θα μπορούν να εντοπίσουν αμυδρά αντικείμενα στο βαθύ διάστημα. Για την οπτική αστρονομία, αυτό είναι μια ξεκάθαρη υπαρξιακή απειλή.

Φυσικά, στην εξίσωση μπαίνουν και οι περιβαλλοντολόγοι. Τα ζώα και τα φυτά βασίζονται στον φυσικό κύκλο ημέρας-νύχτας για να επιβιώσουν και να αναπαραχθούν. Αν ο ουρανός αρχίσει να φέγγει σαν μέρα στη μέση της νύχτας, το οικοσύστημα θα δεχτεί τεράστιο πλήγμα.

Η FCC νίπτει τας χείρας της

Το πιο εξοργιστικό για την επιστημονική κοινότητα είναι η στάση της FCC. Παρόλο που η αίτηση της εταιρείας συγκέντρωσε σχεδόν 1.900 σχόλια –με τη συντριπτική πλειονότητα να είναι άκρως αρνητικά– η Επιτροπή έδωσε την έγκριση με ένα μάλλον προκλητικό επιχείρημα:

«Οι επιπτώσεις στην αστρονομία και το περιβάλλον στο έδαφος βρίσκονται εκτός της δικαιοδοσίας μας».

Με απλά λόγια, η FCC αποφάσισε ότι η δουλειά της είναι μόνο να εγκρίνει τη συχνότητα και την τροχιά, και δεν την αφορά το τι θα συμβεί όταν το φως χτυπήσει τη Γη. Αντίθετα, θεώρησε ότι είναι “προς το δημόσιο συμφέρον” να στηριχθεί η αμερικανική καινοτομία και η επιχειρηματικότητα στο διάστημα.

Η Reflect Orbital υπόσχεται τώρα ότι θα συνεργαστεί με τη NASA και το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών των ΗΠΑ για να βρεθεί μια χρυσή τομή, χωρίς όμως κανείς να ξέρει τι σημαίνει αυτό στην πράξη.

Τι περιμένουμε στη συνέχεια;

Ο Eärendil-1 ετοιμάζεται για εκτόξευση μέσα στο 2026 για να κάνει την πρώτη του δοκιμή σε πραγματικές συνθήκες. Αν το πείραμα πετύχει, η εταιρεία θα πατήσει γκάζι για τον μεγάλο αστερισμό δορυφόρων.

Την ίδια ώρα, επιστημονικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις κινούνται δικαστικά εναντίον της FCC, ζητώντας να γίνονται αυστηρές περιβαλλοντικές μελέτες πριν από κάθε τέτοια έγκριση.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι το παιχνίδι πλέον αλλάζει. Ο ουρανός μας γεμίζει γρήγορα με ιδιωτικές συσκευές, και οι νόμοι φαίνεται να είναι πολύ πίσω για να προστατεύσουν το σκοτάδι που έχουμε ανάγκη.

Με την ματιά του Techmaniacs

Βρίσκουμε πολύ προβληματικό αυτό το εγχείρημα που σίγουρα θα δημιουργήσει τεράστια προβλήματα στο περιβάλλον και τα ζώα, που βασίζονται στη νύχτα, τόσο για την ξεκούρασή τους όσο και για να κυνηγίσουν. Το περιβάλλον και τα οικοσυστήματα έχουν ήδη δεχθεί μεγάλες πιέσεις και αν πραγματοποιηθεί αυτό το σχέδιο, θα έχουμε τεράστια περιβαλλοντική καταστροφή.

Το πρόβλημα είναι πως για κάποιον αδιευκρίνιστο λόγο αυτό το πράγμα πήρε έγκριση, ενώ όλοι νύπτουν τας χείρας τους, ακριβώς επειδή κατανοούν τι μπορεί να προκαλέσει.

Ταυτόχρονα, μεγάλο πρόβλημα θα έχουν και τα τηλεσκόπια της Γης, που θα τυφλωθούν, δημιουργώντας τεράστια προβλήματα στις επιστήμες και την εξερεύνηση.

Έχουμε δεκάδες τρόπους να συλλέξουμε ενέργεια και να φωτίσουμε τις περιοχές που χρειάζεται να έχουν φως το βράδυ. Το να γεμίσουμε τον ουρανό με «λάμπες» είναι ο χειρότερος από αυτούς.

Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.