- Δύο επιστήμονες, ο ένας μάλιστα από τη NASA, εξέτασαν σοβαρά την πιθανότητα ύπαρξης προηγμένου πολιτισμού στη Γη πριν από τον άνθρωπο, δημιουργώντας την Υπόθεση των Σιλουρίων.
- Οι πόλεις και τα απολιθώματα ενός αρχαίου πολιτισμού θα εξαφανίζονταν σε εκατομμύρια χρόνια λόγω των γεωλογικών διεργασιών της Γης, καθιστώντας σχεδόν μηδενική την πιθανότητα εύρεσης άμεσων ιχνών.
- Η υπόθεση αυτή αποτελεί ένα νοητικό πείραμα που μας καλεί να αναλογιστούμε αν κάθε τεχνολογικός πολιτισμός είναι καταδικασμένος να αλλοιώνει το κλίμα του και να αυτοκαταστρέφεται, αφήνοντας πίσω του μόνο χημικές «υπογραφές».
Φαντάσου το εξής σκηνικό: πριν από 50 εκατομμύρια χρόνια, κάποιο άλλο είδος έφτιαχνε πόλεις, χρησιμοπούσε τεχνολογία και έτρεχε να προλάβει τις δουλειές του στη Γη. Και μετά; Εξαφανίστηκε χωρίς να αφήσει ούτε ένα ίχνος. Ακούγεται σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας, έτσι; Κι όμως, δύο επιστήμονες, ο ένας μάλιστα από τη NASA, κάθισαν και το εξέτασαν πολύ σοβαρά.
Όλα ξεκίνησαν το 2017. Ο αστροβιολόγος Adam Frank κουβέντιαζε με τον Gavin Schmidt (διευθυντή τότε στο Ινστιτούτο Διαστημικών Μελετών της NASA) για το αν οι εξωγήινοι πολιτισμοί θα μπορούσαν να πάθουν κλιματική αλλαγή, όπως εμείς. Ο Frank θεωρούσε δεδομένο ότι στη Γη είμαστε οι πρώτοι που φτιάξαμε τεχνολογία.
Ο Schmidt όμως τον πέταξε εκτός τροχιάς με μια απλή ερώτηση: «Και πού το ξέρεις;»
Αυτό ήταν. Η ατάκα αυτή γέννησε τη λεγόμενη Silurian Hypothesis (Υπόθεση των Σιλουρίων), μια θεωρία εμπνευσμένη από μια φανταστική φυλή εξελιγμένων ερπετών της σειράς Doctor Who.
Ψάχνουν για ερπετάνθρωπους; Όχι ακριβώς
Για να είμαστε καθαροί: κανείς στη NASA δεν πιστεύει ότι πριν από εμάς ζούσαν εξελιγμένες σαύρες ή αρχαίοι αστροναύτες. Πρόκειται για ένα καθαρό νοητικό πείραμα.
Το ερώτημα που έθεσαν είναι άλλο: Αν είχε υπάρξει πράγματι ένας τεχνολογικός πολιτισμός πριν από εκατομμύρια χρόνια, θα μπορούσαμε να το ξέρουμε σήμερα; Η απάντηση είναι εκπληκτικά περίπλοκη. Και κάπου εδώ το πράγμα γίνεται πραγματικά ενδιαφέρον.
Γιατί οι πόλεις και τα απολιθώματα εξαφανίζονται
Αν νομίζεις ότι οι ουρανοξύστες ή τα αυτοκίνητά μας θα μείνουν για πάντα, κάνεις λάθος. Η Γη είναι μια τεράστια μηχανή ανακύκλωσης. Τεκτονικές πλάκες κουνιούνται, ηφαίστεια εκρήγνυνται, η διάβρωση ισοπεδώνει τα πάντα. Σε μερικά εκατομμύρια χρόνια, από τη Νέα Υόρκη δεν θα έχει μείνει ούτε σκόνη.
Τι γίνεται με τα απολιθώματα; Ακόμη χειρότερα. Οι δεινόσαυροι κυριάρχησαν για 180 εκατομμύρια χρόνια κι έχουμε βρει μόλις λίγες χιλιάδες σκελετούς. Αν ένας πολιτισμός άντεξε «μόλις» 100.000 χρόνια, η πιθανότητα να βρούμε απολίθωμά του είναι σχεδόν μηδενική. Μιλάμε για μια σταγόνα στον ωκεανό του γεωλογικού χρόνου.
Το αποτύπωμα κρύβεται στη χημεία
Αν δεν σώζονται ούτε κτίρια ούτε σκελετοί, τι μένει; Η χημεία.
Κάθε εποχή αφήνει μια «υπογραφή» στα πετρώματα. Για παράδειγμα, πριν από 55 εκατομμύρια χρόνια συνέβη ένα περίεργο γεγονός (το λεγόμενο PETM), όπου η θερμοκρασία του πλανήτη εκτοξεύτηκε και τα οικοσυστήματα κατέρρευσαν από απότομη απελευθέρωση άνθρακα. Πιθανότατα έφταιγαν ηφαίστεια. Αλλά η εικόνα αυτή μοιάζει επικίνδυνα με αυτό που κάνουμε εμείς σήμερα.
Αν ο δικός μας πολιτισμός εξαφανιζόταν αύριο, το μόνο που θα έμενε στους μελλοντικούς γεωλόγους θα ήταν μια λεπτή στρώση από πλαστικό, βαρέα μέταλλα, συνθετικά λιπάσματα και ραδιενεργά κατάλοιπα.
Τι λένε οι αμφισβητητές
Φυσικά, δεν συμφωνούν όλοι. Ο γεωλόγος Jan Zalasiewicz λέει πως οι δύο ερευνητές παραείναι αισιόδοξοι για το πόσο εύκολα σβήνονται τα ίχνη μας.
Η βιομηχανία, τα μέταλλα και τα απόβλητα που παράγουμε είναι τόσο τεράστια σε όγκο, που κατά τη γνώμη του αποκλείεται να μην άφηναν ένα ανεξίτηλο γεωλογικό «σημάδι». Γι’ αυτό και θεωρεί σχεδόν αδιανόητο να υπήρξε άλλος βιομηχανικός πολιτισμός πριν από εμάς.
Με τη ματιά του Techmaniacs
Στο δια ταύτα: η υπόθεση των Σιλουρίων δεν φτιάχτηκε για να ψάχνουμε για χαμένους πολιτισμούς. Φτιάχτηκε για να κοιτάξουμε στον καθρέφτη.
Το μεγάλο ερώτημα είναι απλό: Μήπως κάθε τεχνολογικός πολιτισμός είναι καταδικασμένος να αλλοιώνει το κλίμα του και τελικά να αυτοκαταστρέφεται;
Όπως είπε και ο Adam Frank, ίσως είμαστε αρκετά έξυπνοι για να φτιάξουμε προηγμένα gadgets και τεχνολογία, αλλά όχι ακόμα αρκετά ώριμοι για να μην καταστρέψουμε το σπίτι μας. Κι αυτό είναι ένα μάθημα που πρέπει να μας απασχολεί πολύ περισσότερο από τους εξωγήινους ή τυχόν παλαιότερους προηγμένους πολιτισμούς της Γης.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
