Μια νέα έκθεση της ΕΕ που δημοσιεύθηκε στο ανεξάρτητο think tank CEPS, ασχολήθηκε με τις προσπάθειες αποκλεισμού ιστοσελίδων (IP Blocking) για πειρατικό περιεχόμενο. Τα ευρήματα δείχνουν πως οι προσπάθειες αυτές έχουν σοβαρά ελαττώματα που προκαλούν διάφορα προβλήματα.
Η έκθεση χρηματοδοτήθηκε και από την NordVPN και σε αυτή θα βρούμε διάφορες συστάσεις, όπως η απαγόρευση του αποκλεισμού διευθύνσεων IP, που είναι επιρρεπές στο υπερμπλοκάρισμα, δημιουργώντας πολλά προβλήματα σε χρήστες και υπηρεσίες.
Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, η Ευρώπη έχει ξεκινήσει προσπάθειες μείωσης της πειρατείας, κόβοντας την πρόσβαση στις παράνομες σελίδες. Αυτές οι ενέργειες όμως, βασίζονται κυρίως σε κινήσεις που βασίζονται στους παρόχους διαδικτύου σε κάθε χώρα, με την παράκαμψή τους να είναι αρκετά εύκολη. Τώρα όμως, η ΕΕ θέλει αυτές οι απαιτήσεις μπλοκαρίσματος να εξαπλωθούν και σε άλλους διαδικτυακούς μεσάζοντες, όπως οι εφαρμογές VPN.
Πλέον, ζητείται από υπηρεσίες DNS όπως το Cloudflare, το OpenDNS και η Google, να αποκλείουν αυτές τις σελίδες, ενώ τώρα η ΕΕ θέλει να επεκταθεί και στις υπηρεσίες VPN, με την δικαιολογία πως χρησιμοποιούνται για να ξεπεραστούν αποκλεισμένες σελίδες σε μια χώρα.
Με αυτές τις κινήσεις οι κάτοχοι πνευματικών δικαιωμάτων πανηγυρίζουν και τα θεωρούν αποτελεσματικά, όμως οι επικριτές τους αναφέρουν περιστατικά υπερβολικών αποκλεισμών, με νόμιμες σελίδες να χάνονται από το διαδίκτυο μέσα σε λίγα λεπτά, κάτι που περιορίζει την ελεύθερη ροή πληροφοριών και την ελεύθερη ενημέρωση.
Το IP Blocking και οι λόγοι που πρέπει να καταργηθεί
Τώρα, έρχεται η νέα έκθεση του CEPS και προσθέτει νέο βάρος στα επιχειρήματα κατά του IP Blocking. Εδώ να πούμε πως το CEPS δεν είναι μέρος της ΕΕ, αλλά είναι ένα ανεξάρτητο think tank, που παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες για την πολιτική της ΕΕ.
Η μελέτη, με τίτλο «Τα οφέλη και το κόστος της νομοθεσίας για τον αποκλεισμό ιστοσελίδων: Μια οικονομική, νομική και πολιτική αξιολόγηση» , εξετάζει τα μέτρα αποκλεισμού ιστοσελίδων σε όλα τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Έτσι, αξιολογεί πόσο αποτελεσματικά είναι αυτά τα μέτρα και πόσο ακολουθούν την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Καταλήγει στο συμπέρασμα πως οι πρακτικές της ΕΕ κατά τις πειρατείας είναι αναποτελεσματικές, δυσανάλογες και πολλές φορές έρχονται σε αντίθεση με το ευρωπαϊκό δίκτυο, ενώ αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρών συνεπειών και υπερβολικής φραγής νόμιμων διαδικτυακών πόρων.
Η έκθεση υποδηλώνει ότι τα συστήματα αποκλεισμού είναι επιρρεπή σε υπερβολικό αποκλεισμό, επειδή αυτοί οι κάτοχοι δικαιωμάτων δεν φέρουν ευθύνη για λάθη, ούτε επωμίζονται το κόστος, το οποίο συνήθως καταβάλλεται από τους παρόχους υπηρεσιών Διαδικτύου ή άλλους μεσάζοντες.
«Αυτά τα προβλήματα επιδεινώνονται από το γεγονός ότι οι κάτοχοι δικαιωμάτων δεν επωμίζονται κανένα από τα έξοδα του αποκλεισμού ιστοσελίδων και, ως εκ τούτου, έχουν κίνητρο να επιδιώκουν αυστηρές εντολές αποκλεισμού χωρίς να ανησυχούν για τις παράπλευρες ζημίες που προκαλούν – δεν υπάρχει αντίθλιψη», αναφέρει η έκθεση.
Εν ολίγης, από τη στιγμή που οι κάτοχοι πνευματικών δικαιωμάτων δεν έχουν καμία κύρωση για καταχρηστικό αποκλεισμό νόμιμων σελίδων, έτσι δεν έχουν και κανένα κίνητρο για να ελέγχουν την ακρίβεια της λίστας IP που ζητάνε να αποκλειστεί. Η έκθεση προτείνει λοιπόν τις κυρώσεις εναντίων των κατόχων πνευματικών δικαιωμάτων, όταν κάνουν λάθη, ώστε να τους αναγκάσει να έχουν αυστηρότερους ελέγχους πριν κάνουν το οποιοδήποτε αίτημα για φραγή σε IPs και σελίδες.
Παραδείγματα υπερμπλοκαρίσματος σε Ιταλία και Ισπανία
Στην περίπτωση της Ιταλίας, η Piracy Shield, την οποία διαχειρίζεται η ρυθμιστική αρχή AGCOM, έχει απαιτήσεις να μπλοκάρονται οι IP από τους παρόχους, ενός 30 λεπτών και χωρίς προηγούμενη δικαστική απόφαση. Αυτό έχει προκαλέσει πολλές φορές υπερμπλοκάρισμα, με νόμιμες ιστοσελίδες και υπηρεσίες να αντιμετωπίζουν προβλήματα.
Αντί λοιπόν η AGCOM να δώσει λύσεις στις παράπλευρες απώλειες που δημιούργησε, επέβαλε πρόστιμο ύψους 14.2 εκατομμυρίων στην Cloudflare, επειδή αρνήθηκε να φιλτράρει την κίνηση στους DNS της, το γνωστό 1.1.1.1. Η Cloudflare άσκησε έφεση στο πρόστιμο και αμφισβητεί την νομιμότητα του Privacy Shield.
Παρόμοιες παράπλευρές απώλειες έχουν έρθει και στην Ισπανία, αλλά και σε άλλες χώρες. Τον Φεβρουάριο του 2025, μετά από μπλοκάρισμα της IP μιας σελίδας, μαζί μπλοκαρίστηκαν και 3.300 νόμιμες σελίδες και υπηρεσίες, που χρησιμοποιούσαν την ίδια υποδομή στα data centers.
«Οι παράπλευρες ζημιές ήταν σημαντικές για τους απλούς χρήστες, τις επιχειρήσεις και τις υπηρεσίες που δεν είχαν καμία σχέση με την πειρατεία», σημειώνει η έκθεση.
Οι 12 συστάσεις της έκθεσης για το IP Blocking
Σύμφωνα με την έκθεση, γίνονται 12 συστάσεις με την σημαντικότερη πως ο αποκλεισμός βάσει IP θα πρέπει να αποφεύγεται εντελώς, λόγω της τάσεις του να αποκλείει μεγάλους αριθμούς ιστοτόπων και υπηρεσιών. Αντ’ αυτού θα πρέπει να χρησιμοποιείται αποκλεισμός σε επίπεδο DNS ή URL.
Άλλες συστάσεις περιλαμβάνουν την απαίτηση οι κάτοχοι δικαιωμάτων να συνεισφέρουν στο κόστος εφαρμογής μέτρων αποκλεισμού και την επιλογή να θεωρούνται υπεύθυνοι για ζημίες που προκαλούνται από υπερβολικό αποκλεισμό κατόπιν αιτήματός τους.
Παρακάτω η λίστα με τις 12 συστάσεις της έκθεσης:
| # | Στόχος | Σύνοψη Σύστασης |
| 1 | Κάτοχοι δικαιωμάτων | Σκεφτείτε τα συστήματα τιμολόγησης και τους περιορισμούς στη διαθεσιμότητα και την ευκολία, όπως ο γεωγραφικός αποκλεισμός. Η ευρεία διαθεσιμότητα οικονομικά προσιτού περιεχομένου είναι το πιο αποτελεσματικό μέσο καταπολέμησης της πειρατείας. |
| 2 | Κράτη μέλη | Μέτρα για την υποβοήθηση των χρηστών στη διάκριση του νόμιμου από το παράνομο περιεχόμενο, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της εκπαίδευσης, θα πρέπει να αποτελούν μέρος μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής. |
| 3 | Ευρωπαϊκή Ένωση | Το κατά πόσον ένα περιεχόμενο είναι παράνομο ή παραβιάζει πνευματικά δικαιώματα θα πρέπει να κρίνεται σύμφωνα με τους νόμους της χώρας χρήσης και όχι της χώρας προέλευσης. |
| 4 | Κάτοχοι δικαιωμάτων | Όποτε είναι νομικά και πρακτικά εφικτό, οι κάτοχοι δικαιωμάτων θα πρέπει πρώτα να διώχνουν τους παραβάτες που αναπαράγουν περιεχόμενο χωρίς τη συγκατάθεσή τους προτού απευθυνθούν σε μεσάζοντες. |
| 5 | Ευρωπαϊκή Ένωση | Απαιτείται πρόσθετη καθοδήγηση σε επίπεδο ΕΕ σχετικά με το εάν και πώς θα γίνει η παρεμπόδιση, λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της επικουρικότητας και την ανάγκη αποφυγής του κατακερματισμού της αγοράς. |
| 6 | Κράτη μέλη | Οι εντολές αποκλεισμού θα πρέπει να υπόκεινται σε προηγούμενο ή ταχύ δικαστικό έλεγχο, ως πρότυπο που θα απαιτείται σε όλα τα κράτη μέλη. |
| 7 | Ευρωπαϊκή Ένωση | Ο αποκλεισμός βάσει IP θα πρέπει να αποφεύγεται εντελώς. Εάν χρησιμοποιείται αποκλεισμός, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται καλύτερα στοχευμένοι μηχανισμοί, όπως ο αποκλεισμός σε επίπεδο DNS ή URL. |
| 8 | Κράτη μέλη | Οποιαδήποτε ανάθεση εξουσίας παρεμπόδισης σε ιδιωτικούς φορείς πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστική εποπτεία και διασφαλίσεις. |
| 9 | Κράτη μέλη | Οι εντολές αποκλεισμού θα πρέπει να έχουν χρονικά περιορισμένη διάρκεια με περιοδική αναθεώρηση και το γεωγραφικό πεδίο εφαρμογής θα πρέπει να είναι σαφώς καθορισμένο και περιορισμένο. |
| 10 | Ευρωπαϊκή Ένωση | Οι κάτοχοι δικαιωμάτων θα πρέπει να συνεισφέρουν στο κόστος εφαρμογής και να φέρουν την ευθύνη για ζημίες που προκαλούνται από την υπερφόρτωση που εφαρμόζεται κατόπιν αιτήματός τους. |
| 11 | Κράτη μέλη | Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να αξιολογούν τις εντολές αποκλεισμού ως προς τη συμμόρφωσή τους με το άρθρο 3(3) του κανονισμού για το ανοιχτό διαδίκτυο πριν από την εφαρμογή τους και όχι μόνο εκ των υστέρων. |
| 12 | Ευρωπαϊκή Ένωση / Κράτη Μέλη | Η επιβολή και ο συντονισμός της παρεμπόδισης περιεχομένου υβριδικού πολέμου θα πρέπει να ενισχυθούν σε επίπεδο ΕΕ και οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να διαθέτουν επαρκή τεχνική ικανότητα και σαφείς οδηγίες για συνεπή εφαρμογή. |
Η έκθεση αναφέρει επίσης πως οι αποφάσεις για τον αποκλεισμό θα πρέπει να έχον προηγούμενο δικαστικό έλεγχο και να έχουν χρονικά περιορισμένη διάρκεια με περιοδική επανεξέταση, ενώ θα πρέπει να έχουν και περιορισμένο πεδίο εφαρμογής.
ΕΕ: Αυτή είναι η εφαρμογή για την επαλήθευση της ηλικίας μας
Η γνώμη του Techmaniacs.gr
Δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε με τα περισσότερα από όσα λέει η έκθεση για την πρακτική του IP Blocking. Πρόκειται για ένα μη αποτελεσματικό μέτρο που έρχεται με πολύ σοβαρέ επιπτώσεις για σελίδες και επιχειρήσεις που είναι πλήρως νόμιμες. Με το IP Blocking, εκτός από την σελίδα που έχει παράνομο περιεχόμενο, μπλοκάρονται και οι σελίδες που βρίσκονται στον ίδιο server, καθώς η πλειοψηφία των σελίδων μοιράζονται τον ίδιο server με άλλες σελίδες, με τις οποίες δεν έχουν καμία σχέση.
Ταυτόχρονα, το περιεχόμενο έχει ανάβει δραματικά σε τιμή, κάνοντας την αγορά περιεχομένου, αλλά και την συνδρομή σε υπηρεσίες streaming, επώδυνη για αρκετούς. Την ίδια στιγμή, οι κάτοχοι πνευματικών δικαιωμάτων, όπως οι αθλητικοί αγώνες, πυροβολούν IP για μπλοκάρισμα, χωρίς να έχουν κάνει ενδελεχή έλεγχο των παραβάσεων και χωρίς φυσικά να επωμίζονται το κόστος των παράπλευρων απωλειών από τις πράξεις τους.
Το μπλοκάρισμα των IPs δεν είναι η λύση στο πρόβλημα. Όπως μου είχε πει κάποτε ένας καθηγητής στη σχολή μου, η πειρατεία δε σκοτώνει τη μουσική τον κινηματογράφο. Η αισχροκέρδια το κάνει.
Ακολουθήστε το Techmaniacs.gr στο Google News για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα τεχνολογικά νέα. Ένας ακόμα τρόπος να μαθαίνετε τα πάντα πρώτοι είναι να προσθέσετε το Techmaniacs.gr στον RSS feeder σας χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο: https://techmaniacs.gr/feed/.
