TL;DR: Νέα παγκόσμια έρευνα της Kaspersky αποκαλύπτει ότι οι απάτες μέσω μηνυμάτων ολοκληρώνονται σε λίγα λεπτά, κοστίζουν κατά μέσο όρο 609 δολάρια ανά θύμα στην Ελλάδα, και γίνονται ολοένα πιο αδύνατο να εντοπιστούν χάρη στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
Ένα μήνυμα. Λίγα λεπτά. Εκατοντάδες ευρώ χαμένα. Αυτή είναι η νέα πραγματικότητα των ψηφιακών απατών, σύμφωνα με νέα έρευνα της Kaspersky που μετράει για πρώτη φορά την πραγματική κλίμακα του φαινομένου.
Το πιο γρήγορο έγκλημα της εποχής μας
Οι απάτες μέσω εφαρμογών μηνυμάτων δεν είναι καινούριο φαινόμενο, αλλά η ταχύτητά τους έχει φτάσει σε νέα επίπεδα. Σύμφωνα με τα δεδομένα της έρευνας για την Ελλάδα, το 43% των απατών ολοκληρώνεται σε λιγότερο από μισή ώρα, ενώ 1 στα 7 θύματα (14%) έχασε χρήματα ή προσωπικά στοιχεία σε κάτω από πέντε λεπτά — λιγότερο χρόνο από όσο χρειάζεται να φτάσει ένα ταξί.
Οι πλατφόρμες που χρησιμοποιούνται πιο συχνά στην Ελλάδα είναι:
- SMS / iMessage: 39%
- WhatsApp: 32%
- Facebook: 30%
Σχεδόν τα 2/3 των απατών (63%) εκτείνονται σε πολλαπλά κανάλια, οι δράστες μεταφέρουν τη συνομιλία από SMS σε WhatsApp ή Telegram, μιμούμενοι το ύφος των καθημερινών μηνυμάτων ώστε να δυσκολεύουν τον εντοπισμό τους.
Το οικονομικό χτύπημα
Τα νούμερα είναι εντυπωσιακά:
- 51% των θυμάτων έχασε χρήματα
- 43% παρέδωσε προσωπικά στοιχεία (ονοματεπώνυμο, κωδικούς, credentials)
- Μέση απώλεια ανά θύμα στην Ελλάδα: 609 δολάρια
- 23% έχασε πάνω από 1.350 δολάρια
- 28% έπεσε θύμα τρεις ή περισσότερες φορές μέσα σε έξι μήνες
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τους κανόνες στις απάτες
Αυτό που κάνει τις σύγχρονες απάτες ιδιαίτερα επικίνδυνες είναι η χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Οι εποχές με τα κακογραμμένα μηνύματα και τις προφανείς «κόκκινες σημαίες» έχουν παρέλθει.
- 38% των θυμάτων πιστεύει ότι το μήνυμα που έλαβε ήταν γραμμένο από Τεχνητή Νοημοσύνη
- 69% εκτιμά ότι οι δράστες χρησιμοποίησαν τεχνητές φωνές ή deepfake εικόνες
Αντιγράφοντας το στυλ γραφής, τον τόνο φωνής και ακόμη και προσωπικές σχέσεις, οι απατεώνες παρακάμπτουν την αρχική καχυποψία — ανεξάρτητα από το πόσο εξοικειωμένος με την τεχνολογία είναι το θύμα. Τα δεδομένα το επιβεβαιώνουν: τα θύματα προέρχονται από όλες τις γενιές, συμπεριλαμβανομένων Gen Z και Gen X.
Όπως εξηγεί η Δρ. Elisabeth Carter, εγκληματολόγος στο Kingston University του Λονδίνου: «Οι απατεώνες δημιουργούν μια επίπλαστη πραγματικότητα μέσα στην οποία οι αποφάσεις των θυμάτων φαίνονται λογικές. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να την αναγνωρίσεις όσο βρίσκεσαι μέσα σε αυτήν.»
Η Revolut ανακοινώνει νέο είδος κάρτας χωρίς αριθμούς στο πλαστικό
Το ψυχολογικό κόστος από τις απάτες
Η ζημιά δεν σταματά στον τραπεζικό λογαριασμό. Αμέσως μετά την απάτη, τα θύματα ανέφεραν κυρίως θυμό (45%), στενοχώρια (38%) και απογοήτευση (34%). Μήνες αργότερα, τα συναισθήματα αυτά συχνά παραμένουν, με σχεδόν τους μισούς να εξακολουθούν να νιώθουν θυμό και το 25% να παραμένει τρομαγμένο.
Πώς να προστατευτείτε
Η Kaspersky προτείνει τέσσερα βασικά βήματα:
- Μην αντιδράτε παρορμητικά. Μηνύματα που δημιουργούν αίσθημα επείγοντος είναι το κλασικό σήμα κινδύνου. Λίγα δευτερόλεπτα αναμονής μπορούν να σας σώσουν.
- Επαληθεύετε ανεξάρτητα. Αν κάποιος ισχυρίζεται ότι είναι γνωστός σας ή εκπρόσωπος εταιρείας, επικοινωνήστε μαζί του μέσω άλλου καναλιού πριν κάνετε οτιδήποτε.
- Χρησιμοποιείτε ισχυρούς, μοναδικούς κωδικούς. Ένας password manager διασφαλίζει ότι η παραβίαση ενός λογαριασμού δεν ανοίγει την πόρτα σε όλους τους άλλους.
- Εγκαταστήστε εργαλεία ασφαλείας. Λύσεις που εντοπίζουν ύποπτους συνδέσμους και συμπεριφορές σε πραγματικό χρόνο προσθέτουν ένα κρίσιμο επίπεδο προστασίας.
Δείτε εδώ περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις έρευνες και τις οδηγίες της Kaspersky για ασφαλέστερη χρήση του διαδικτύου.
