Τα ρεκόρ θερμότητας σημειώνονται τόσο συχνά πλέον στον πλανήτη μας που δεν δίνουμε τη σημασία που δίναμε παλαιότερα. Η αύξηση όμως της παγκόσμιας θερμοκρασίας έχει μεγάλη σημασία καθώς κάθε κλάσμα ενός βαθμού επηρεάζει συστήματα της Γης που λειτουργούν ως διακόπτες και είναι κρίσιμοι για κάθε μορφή ζωής στον πλανήτη.
Πιο συγκεκριμένα οι επιστήμονες αποκαλούν αυτές τις αλλαγές “σημεία καμπής”. Η ανησυχία δεν αφορά πλέον κάποια μακρινή εποχή καθώς η μέση παγκόσμια θερμοκρασία έχει ήδη ξεπεράσει το όριο του 1,5 °C το 2024. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός αναμένει μάλιστα ότι ο πλανήτης θα περάσει το δεύτερο πλήρες έτος του με αύξηση της θερμοκρασίας πάνω από 1,5 °C το 2025. Η προοπτική αυτή έχει μετακινήσει τη συζήτηση για τα σημεία καμπής σχετικά με την υπέρβαση του ορίου της Συμφωνίας του Παρισιού.
Οι μεγάλοι σταθεροποιητές της Γης περιλαμβάνουν τον πάγο της Γροιλανδίας, το στρώμα πάγου της Δυτικής Ανταρκτικής, την ανατρεπτική κυκλοφορία του Ατλαντικού και το τροπικό δάσος του Αμαζονίου. Όταν η θέρμανση ωθεί οποιοδήποτε από αυτά τα στοιχεία πέρα από ένα σημείο μη επιστροφής, ενεργοποιούνται αυτοενισχυόμενες ανατροφοδοτήσεις. Ο πάγος υποχωρεί πιο γρήγορα από ό,τι μπορεί να αναγεννηθεί, τα δάση χάνουν υγρασία μέχρι να στεγνώσουν και τα ρεύματα σταματούν επειδή οι διαφορές πυκνότητας που τα τροφοδοτούν εξασθενούν. Ο κίνδυνος αυξάνεται επειδή αυτά τα συστήματα αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους.
Μια προσωρινή απότομη αύξηση πάνω από 1,5 °C, όπως είχαμε το 2024, μπορεί ακόμα να προκαλέσει μια μη αναστρέψιμη αλλαγή που ονομάζεται «υπέρβαση». Ακόμα κι αν η ανθρωπότητα αργότερα περιορίσει τις θερμοκρασίες, η ζημιά μπορεί να παραμείνει για αιώνες. Οι ερευνητές διερευνούν αυτές τις δυνατότητες με απλοποιημένα υπολογιστικά μοντέλα που αναλύουν τον πλανήτη. Αυτά τα μοντέλα δείχνουν ότι ο συνδυασμός μιας υψηλής κορυφής και μιας μακράς παραμονής πάνω από το όριο αυξάνει τις πιθανότητες να αποτύχει τουλάχιστον ένα σημαντικό σύστημα. Αν η κορυφή ξεπεράσει τους 2 °C, οι πιθανότητες αυξάνονται απότομα.
Οι ωκεανοί γίνονται πιο σκοτεινοί τη τελευταία εικοσαετία και ανησυχούν τους ειδικούς!
Για το λόγο αυτό η μείωση της ρύπανσης σήμερα προσφέρει ένα άμεσο πλεονέκτημα, αυτό της λιγότερης αύξησης της θερμοκρασίας, η οποία δίνει χρόνο για την ανάπτυξη καθαρότερων τεχνολογιών και ισχυρότερων υποδομών.
Η πλήρης μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Communications.
