Αν έχετε αναρωτηθεί ποιος έγραψε τη Βίβλο, η τεχνητή νοημοσύνη προσπαθεί να μας βοηθήσει να λύσουμε το μυστήριο. Το ιερό βιβλίο γράφτηκε πριν από χιλιάδες χρόνια, ενώ έχει αλλάξει και επανεκδοθεί αμέτρητες φορές μέχρι σήμερα. Αυτό σημαίνει πως η Βίβλος δεν έχει μόνο έναν συγγραφέα, αν και οι πιστοί την αποδέχονται όπως είναι, καθώς η ιστορία και ο λόγος του Θεού έχουν μεταδοθεί στις μάζες κατά τη διάρκεια των αιώνων.
Όμως αυτό δεν είναι αρκετό για τους ερευνητές, που θέλουν να προσδιορίσουν αν η ίδια ομάδα συγγραφέων έγραψε το βιβλίο ή αν πολλά διαφορετικά μέρη έπαιξαν ρόλο στη διαμόρφωση των κειμένων.
Πώς η AI αναλύει το στυλ των αρχαίων κειμένων
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Χάιφα, το Πανεπιστήμιο Duke και το Collège de France ανέπτυξαν έναν αλγόριθμο που μπορεί να διακρίνει τα στυλ γραφής διαφορετικών βιβλίων της Βίβλου. Μάλιστα, μπορεί να προσδιορίσει με εντυπωσιακή ακρίβεια αν ένα τμήμα γράφτηκε από τον ίδιο συγγραφέα ή από κάποιον άλλο.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μελετήσει κάθε κεφάλαιο και κάθε παράγραφο ξεχωριστά, εντοπίζοντας ποια προστέθηκαν από διαφορετικούς συγγραφείς στην πορεία. Παράλληλα, επιβεβαιώνει κάποιες θεωρίες γύρω από τους συγγραφείς της Βίβλου που υπήρχαν ήδη πριν από την έλευση της AI.
Στα θετικά, η ίδια τεχνολογία μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλα αρχαία κείμενα για να διαπιστωθεί αν έχουν έναν ή περισσότερους συγγραφείς. Αυτό όμως που δεν μπορεί να κάνει η μελέτη είναι να βρει τα πραγματικά πρόσωπα που έγραψαν τη Βίβλο.
«Δεν υπάρχουν συγγραφείς της Βίβλου με τη σύγχρονη έννοια», δήλωσε ο Thomas Römer στους Times of Israel. «Οι αρχικές εκδόσεις των ρόλων αναδιαμορφώνονταν και ξαναγράφονταν συνεχώς από συντάκτες, οι οποίοι πρόσθεταν, άλλαζαν και μερικές φορές παρέλειπαν τμήματα των προηγούμενων κειμένων».
Ο Römer είναι ειδικός στη Βίβλο, καθηγητής στο Collège de France και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης. Ο ίδιος υποστηρίζει πως η ομάδα δεν προσπαθεί να βρει τους αρχικούς συγγραφείς, καθώς κάτι τέτοιο είναι αδύνατο, αλλά να ελέγξει αν συγκεκριμένα κεφάλαια γράφτηκαν από συγκεκριμένες σχολές γραφής.
84% ταύτιση με τις εκτιμήσεις των ιστορικών
Η μελέτη επικεντρώθηκε σε τρεις σχολές γραφής που βρίσκονται στα πρώτα βιβλία της Βίβλου: το Δευτερονόμιο, τη Δευτερονομιστική Ιστορία και τα Ιερατικά Συγγράμματα.
- Δευτερονόμιο: Γραμμένο πριν από 2.800 χρόνια, αφηγείται την ιστορία της επιλογής της Ιερουσαλήμ από τον Θεό ως χώρο λατρείας.
- Δευτερονομιστική Ιστορία: Βασίζεται στην ιστορία του Ισραήλ από το Βιβλίο του Ιησού του Ναυή μέχρι τους Βασιλείς Α’ και Β’.
- Ιερατικά Συγγράμματα: Περιλαμβάνουν κείμενα από τη Γένεση, την Έξοδο και το Λευιτικό (πριν από 2.500 χρόνια) με πολύ διαφορετικό ύφος.
Οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν στην κατανομή και τον συνδυασμό των λέξεων, αντί για τη γραμματική. «Διαπιστώσαμε ότι κάθε ομάδα συγγραφέων έχει διαφορετικό ύφος, ακόμη και σε απλές λέξεις όπως “όχι”, “το οποίο” ή “βασιλιάς”», ανέφερε ο Römer σε δήλωσή του.
Η τεχνητή νοημοσύνη ανέλυσε 50 κεφάλαια στα πρώτα εννέα βιβλία της Εβραϊκής Βίβλου. Στο 84% των περιπτώσεων, η αυτόματη ταξινόμηση της AI συνέπεσε απόλυτα με τις αξιολογήσεις των ακαδημαϊκών ερευνητών, ενώ παρείχε και αναλυτική αιτιολόγηση για τις επιλογές της.
Σε αμφισβητούμενα κείμενα, όπως η Αφήγηση της Κιβωτού στην Α’ και Β’ Σαμουήλ, η AI τάχθηκε με τη μειοψηφία των ερευνητών, δείχνοντας ότι τα δύο βιβλία έχουν διαφορετικούς συγγραφείς, καθώς η Α’ Σαμουήλ παρουσιάζει εντελώς διαφορετικό λεξιλόγιο.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε επισήμως στο επιστημονικό περιοδικό PLOS ONE.
Με τη ματιά του Techmaniacs
Η συγκεκριμένη έρευνα αποδεικνύει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι μόνο εργαλείο παραγωγής περιεχομένου ή κώδικα, αλλά ένα ισχυρό αναλυτικό εργαλείο για την ιστορία και τη γλωσσολογία. Χωρίς να προσπαθεί να «λύσει» θεολογικά ζητήματα, η AI προσφέρει μετρήσιμα δεδομένα στη στυλομετρία, επιβεβαιώνοντας ότι η Βίβλος είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς, συλλογικής και δυναμικής διαδικασίας συγγραφής κατά την αρχαιότητα.
