Εδώ και πάνω από μια δεκαετία, οι διαχειριστές δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας σε όλο τον κόσμο, αντίστοιχοι με τον ΔΕΔΔΗΕ και τον ΑΔΜΗΕ στην Ελλάδα, παρατηρούσαν ένα ασυνήθιστο φαινόμενο στα δίκτυα ηλεκτροδότησης. Πιο συγκεκριμένα, τα δίκτυα σε πέντε διαφορετικές ηπείρους παρουσίαζαν έναν ανεξήγητο, στιγμιαίο παλμό ακριβώς κάθε 60 δευτερόλεπτα.
Μια νέα έρευνα με τίτλο “One-minute frequency disturbances from unintended synchronization in cyber–physical power systems” που δημοσιεύτηκε στις 30 Οκτωβρίου 2026 επιστημονικό περιοδικό Nature Energy αποκαλύπτει ότι δεν πρόκειται για κάποιο ανεξήγητο φυσικό φαινόμενο, αλλά για ένα τεχνολογικό ντόμινο. Η πηγή του φαινομένου εντοπίζεται στα συστήματα αδιάλειπτης παροχής ενέργειας (UPS) που λειτουργούν σε data centers, νοσοκομεία και ερευνητικά κέντρα.
Ο ταυτόχρονος έλεγχος μπαταρίας και ο συγχρονισμός των ρολογιών
Κάθε 60 δευτερόλεπτα, τα συστήματα διαχείρισης των UPS εκτελούν έναν αυτόματο έλεγχο της κατάστασης του συστήματος διαχείρισης της μπαταρίας, προκαλώντας αύξησης στο ρεύμα. Καθώς οι σύγχρονες ψηφιακές συσκευές συγχρονίζουν τα εσωτερικά τους ρολόγια μέσω NTP, συστήματα που λειτουργούν ανεξάρτητα καταλήγουν να εκτελούν τις προγραμματισμένες εργασίες τους ακριβώς την ίδια στιγμή.
Ενώ μια μεμονωμένη συσκευή δεν μπορεί να προκαλέσει αισθητή μεταβολή, όταν χιλιάδες συστήματα UPS σε όλη την Ευρώπη, την Αμερική και την Αυστραλία καταναλώνουν ρεύμα στο ίδιο ακριβώς κλάσμα του δευτερολέπτου, δημιουργούν μια μετρήσιμη διακύμανση στο εκάστοτε εθνικό δίκτυο. Η απότομη αυτή ζήτηση ασκεί πίεση στις γεννήτριες και στις τουρμπίνες των υδροηλεκτρικών εργοστασίων.
Πώς επηρεάζεται η συχνότητα και η σταθερότητα των δικτύων
Οι συγκεκριμένες αυξομειώσεις στη ζήτηση επηρεάζουν άμεσα τη συχνότητα του εναλλασσόμενου ρεύματος που διαρρέει το δίκτυο, η οποία κινείται συνήθως στα 50 ή 60 Hz. Όταν η ζήτηση υπερβαίνει την προσφορά, η συχνότητα υποχωρεί, ενώ όταν η προσφορά υπερβαίνει τη ζήτηση, η συχνότητα αυξάνεται. Υπό κανονικές συνθήκες, αυτές οι διακυμάνσεις είναι μικρές και ακανόνιστες, ωστόσο η επανάληψή τους με απόλυτη ακρίβεια κάθε 60 δευτερόλεπτα μαρτυρά την ύπαρξη ενός συντονισμένου ψηφιακού μηχανισμού.
Προς το παρόν, το φαινόμενο δεν αποτελεί απειλή για τη σταθερότητα των δικτύων ηλεκτροδότησης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι μεταβολές παραμένουν σχετικά μικρές, έχοντας συνήθως πλάτος της τάξης των λίγων millihertz.
